سعید دوازده امامی؛ شکوفه انتشاری؛ مرضیه اله دادی؛ شهرام یاسمنی
دوره 23، شماره 1 ، بهار 1400، ، صفحه 127-139
چکیده
بهمنظور بررسی اثر شوری بر برخی ویژگیهای گیاه دارویی زنیان (Carum copticum L. C.B. Clarke)، آزمایش مزرعهای در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در اصفهان در سال 1392 انجام شد. تیمارها سطوح مختلف آب شور 3 (شاهد)، 6، 9 و 18 دسیزیمنس بر متر) بودند. صفاتی شامل عملکرد، ویژگیهای بیوشیمیایی، عناصر معدنی، میزان و کیفیت اسانس بذر تعیین شدند. نتایج نشان ...
بیشتر
بهمنظور بررسی اثر شوری بر برخی ویژگیهای گیاه دارویی زنیان (Carum copticum L. C.B. Clarke)، آزمایش مزرعهای در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در اصفهان در سال 1392 انجام شد. تیمارها سطوح مختلف آب شور 3 (شاهد)، 6، 9 و 18 دسیزیمنس بر متر) بودند. صفاتی شامل عملکرد، ویژگیهای بیوشیمیایی، عناصر معدنی، میزان و کیفیت اسانس بذر تعیین شدند. نتایج نشان داد که افزایش شوری سبب کاهش عملکرد بیولوژیک و عملکرد بذر شد. تغییر اجزای اسانس بذر در اثر تنش شوری کم بود. مهمترین ترکیب در اسانس تیمول بود که 1/56 تا 2/61 درصد اسانس را بهخود اختصاص داد. بیشترین غلظت پروتئین کل (ریشه 6/3 و اندام هوایی 2/8 میلیگرم در گرم ماده خشک) به تیمار شاهد اختصاص داشت و با افزایش سطوح شوری بهصورت معنیداری کاهش یافت. افزایش شوری، میزان پرولین و قندهای احیاکننده را افزایش داد، بهطوریکه بیشترین میزان پرولین ریشه 12 میلیگرم در گرم ماده تر و قندهای احیاکننده (ریشه 5/30 و اندام هوایی 62 میلیگرم در گرم ماده خشک) در شوری 18 دسیزیمنس بر متر حاصل شد. افزایش سطوح شوری میزان ترکیبات فنلی اندام هوایی را افزایش داد اما این افزایش معنیدار نبود. تیمار 18 دسیزیمنس بر متر کمترین غلظت پتاسیم (ریشه 5 و اندام هوایی 22 میلیگرم در گرم ماده خشک) و بیشترین غلظت سدیم (ریشه 54 و اندام هوایی 64 میلیگرم در گرم ماده خشک) را داشت. با توجه به نتایج حاصله، با افزایش شوری میزان اسمولیتهای مقاومکننده در گیاه زنیان افزایش یافت.
رستم یزدانی بیوکی؛ حسین بیرامی
دوره 22، شماره 1 ، بهار 1399، ، صفحه 119-134
چکیده
بهمنظور بررسی تأثیر گلایسینبتائین بر برخی ویژگیهای رشدی و عملکرد گل محمدی آزمایشی بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 98-1397 در گلخانه تحقیقاتی مرکز ملی تحقیقات شوری انجام گرفت. تیمارها شامل چهار سطح شوری 2، 5، 8 و 11 دسیزیمنس بر متر و سه سطح بدون محلولپاشی (شاهد)، 50 و 100 میلی-مولار گلایسینبتائین ...
بیشتر
بهمنظور بررسی تأثیر گلایسینبتائین بر برخی ویژگیهای رشدی و عملکرد گل محمدی آزمایشی بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 98-1397 در گلخانه تحقیقاتی مرکز ملی تحقیقات شوری انجام گرفت. تیمارها شامل چهار سطح شوری 2، 5، 8 و 11 دسیزیمنس بر متر و سه سطح بدون محلولپاشی (شاهد)، 50 و 100 میلی-مولار گلایسینبتائین بود. نتایج نشان داد که اثر ساده تنش شوری به جز بر تعداد شاخه در بوته و تعداد گلبرگ، اثر معنیداری بر سایر صفات مورد بررسی داشت. همچنین اثر ساده کاربرد گلایسینبتائین علاوه بر تعداد شاخه در بوته و تعداد گلبرگ بر ارتفاع و نسبت وزن گلبرگ به گل تأثیر معنیداری نداشت. بیشترین تعداد گل در بوته، عملکرد گل و عملکرد اسانس در گیاهان تیمار شده با سطوح شوری 2، 5 و 8 دسیزیمنس بر متر مشاهده شد که به ترتیب نسبت به تیمار 11 دسیزیمنس بر متر دارای حدوداً 5/7 عدد گل، 5/29 گرم گل در بوته و 6 میلیگرم اسانس در بوته بالاتری برخوردار بودند. نتایج اثر متقابل شوری و گلایسینبتائین نشان داد که گیاهان تیمار شده با تنش شوری 2 دسیزیمنس بر متر و 100 میلیمولار گلایسینبتائین بالاترین ارتفاع (71 سانتیمتر) و تیمار شوری 11 دسیزیمنس بر متر و بدون مصرف گلایسینبتائین پایینترین ارتفاع (40 سانتیمتر) را داشتند. بهطور کلی کاربرد غلظت 50 میلیمولار گلایسینبتائین در شرایط بدون تنش شوری سبب تولید بالاترین وزن گل محمدی شد.
رقیه محمدپوروشوایی؛ احمد قنبری؛ محمد رضا اصغری پور؛ محمود رمرودی؛ مهدی دهمرده
دوره 20، شماره 4 ، زمستان 1397، ، صفحه 869-888
چکیده
امروزه برای داشتن یک نظام کشاورزی پایدار، استفاده از نهادههایی که جنبههای اکولوژیکی نظام را بهبود بخشند و مخاطرات محیطی را کاهش دهند، ضروری بهنظر میرسد. در این راستا، آزمایشی بهصورت کرتهای یکبار خردشده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی بایعکلا در سال 1395 اجرا شد. عوامل آزمایشی شامل ...
بیشتر
امروزه برای داشتن یک نظام کشاورزی پایدار، استفاده از نهادههایی که جنبههای اکولوژیکی نظام را بهبود بخشند و مخاطرات محیطی را کاهش دهند، ضروری بهنظر میرسد. در این راستا، آزمایشی بهصورت کرتهای یکبار خردشده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی بایعکلا در سال 1395 اجرا شد. عوامل آزمایشی شامل کودهای شیمیایی، دامی، کمپوست، ورمیکمپوست و عدم مصرف کود آلی و معدنی (شاهد) بهعنوان عامل اصلی و کودهای زیستی نیتروکسین، بیوفسفات، نیتروکسین + بیوفسفات، نانوبیومیک و شاهد (عدم کاربرد کود زیستی و نانوزیستی) بهعنوان عامل فرعی بودند. اثر تیمارهای کود آلی و معدنی، زیستی و نانوزیستی و برهمکنش آنها بر کلیه ویژگیهای مورد بررسی در سطح احتمال یک درصد معنیدار شد. برای کلیه صفات مورد بررسی بیشترین مقادیر در تیمار کود آلی ورمیکمپوست در تلفیق با کود نانوزیستی بیومیک بهدست آمد. نتایج تجزیه به عاملها نیز تأییدکننده این مسئله بود. بنابراین با توجه به ضرورت تولید گیاهان دارویی در نظامهای زراعی کمنهاده، حفظ محیط زیست و نیل به اهداف کشاورزی پایدار تلفیق تیمار کود ورمیکمپوست و نانوبیومیک جهت بهبود رشد و افزایش عملکرد دانه تاتوره مناسب است.
قاسم حسین طلایی؛ احمد قنبری؛ محمدرضا اصغری پور؛ حسن حبیبی؛ سید محسن موسوی نیک
دوره 20، شماره 2 ، تابستان 1397، ، صفحه 415-426
چکیده
بهمنظور بررسی تأثیر سیستمهای مختلف خاکورزی و انواع کود بر ویژگیهای کمی و کیفی زیره سبز، آزمایشی بهصورت کرتهای خرد شده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی شهرستان دلفان در سال زراعی 1394-95 انجام گرفت. عامل اصلی شامل سه سیستم مختلف خاکورزی؛ (1) خاکورزی متداول (گاوآهن برگرداندار، پنجهغازی و دیسک)، ...
بیشتر
بهمنظور بررسی تأثیر سیستمهای مختلف خاکورزی و انواع کود بر ویژگیهای کمی و کیفی زیره سبز، آزمایشی بهصورت کرتهای خرد شده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی شهرستان دلفان در سال زراعی 1394-95 انجام گرفت. عامل اصلی شامل سه سیستم مختلف خاکورزی؛ (1) خاکورزی متداول (گاوآهن برگرداندار، پنجهغازی و دیسک)، (2) خاکورزی حداقل (پنجهغازی و دیسک) و (3) بدون خاکورزی (دیسک) و عامل فرعی شامل کودهای آلی و شیمیایی در 8 سطح؛ (1) شاهد، (2) 25 کیلوگرم کود شیمیایی نیتروژن، (3) 10 تن ورمیکمپوست، (4) 20 تن کود گاوی، (5) 20 تن کمپوست زباله شهری، (6) 50 درصد کود شیمیایی + 50 درصد ورمیکمپوست، (7) 50 درصد کود شیمیایی + 50 درصد کود گاوی و (8) 50 درصد کود شیمیایی + 50 درصد کمپوست زباله شهری میباشد. نتایج نشان داد که بالاترین عملکرد دانه (53/81 گرم در متر مربع) و عملکرد بیولوژیک (41/210 گرم در متر مربع) مربوط به سیستم خاکورزی حداقل و مصرف کود گاوی بود و کمترین آنها نیز در سیستم بدون خاکورزی و تیمار شاهد بهدست آمد. همچنین، بیشترین درصد و عملکرد اسانس در سیستم خاکورزی حداقل و مصرف 10 تن ورمیکمپوست در هکتار بهدست آمد که نسبت به سیستم بدون خاکورزی و تیمار شاهد بهترتیب 25 و 28 درصد افزایش را نشان داد. میتوان نتیجهگیری کرد که برای افزایش و بهبود ویژگیهای کمی و کیفی زیره سبز کاربرد کود گاوی و ورمیکمپوست در قالب خاکورزی حداقل قابل توصیه است.
مسلم موسویان؛ عیدی بازگیر؛ عارف مرادپور
دوره 19، شماره 4 ، زمستان 1396، ، صفحه 907-920
چکیده
قرنهاست که اسانس دارچین برای محافظت از مواد غذایی در مقابل عفونتهای میکروبیولوژیکی کاربرد دارد و در 10 سال اخیر این اسانس در بستهبندیهای مواد غذایی بهعنوان عامل ضدمیکروبی گنجانده شده است. هدف از پژوهش حاضر بررسی فعالیت ضدقارچی اسانس دارچین علیه پاتوژنهایBotrytis cinerea، Aspergillus nigerوPenicillium digitatum جدا شده از میوههای توتفرنگی، ...
بیشتر
قرنهاست که اسانس دارچین برای محافظت از مواد غذایی در مقابل عفونتهای میکروبیولوژیکی کاربرد دارد و در 10 سال اخیر این اسانس در بستهبندیهای مواد غذایی بهعنوان عامل ضدمیکروبی گنجانده شده است. هدف از پژوهش حاضر بررسی فعالیت ضدقارچی اسانس دارچین علیه پاتوژنهایBotrytis cinerea، Aspergillus nigerوPenicillium digitatum جدا شده از میوههای توتفرنگی، گوجهفرنگی و پرتقال در محیط داخل و بیرون آزمایشگاه است. اسانس گیاه با استفاده از دستگاه کلونجر استخراج، شناسایی و ترکیبات آن با استفاده از روش کروماتوگرافی گازی متصل به طیفسنج جرمی و کروماتوگرافی گازی اندازهگیری شد. مهمترین ترکیب موجود در اسانس دارچین سینامآلدهید (51/89 درصد) بود. حداقل غلظت بازدارندگی از رشد اسانس دارچین روی قارچهای B. cinerea، A. nigerوP. digitatumدر غلظت 200 میکرولیتر در لیتر و حداقل غلظت قارچکشی در غلظت 400 میکرولیتر در لیتر برای هر سه قارچ بود. فعالیت ضدقارچی این اسانس روی دو قارچ B. cinereaو A. nigerبیشتر از قارچP. digitatumبود و با افزایش غلظت این خاصیت بهبود پیدا کرد. در بررسیهای خارج از آزمایشگاه، قارچهای موجود در مجاورت غلظت 600 میکرولیتر در لیتر از اسانس روی میوههای توتفرنگی، گوجهفرنگی و پرتقال به ترتیب 53/11، 30/7 و 10/10 درصد رشد کردند. این نتایج نشان داد که اسانس دارچین دارای پتانسیل خوبی بهعنوان عامل ضد قارچی طبیعی برای کنترل بیماریهای پس از برداشت میوهجات و سبزیجات است.
سیاوش آریافر؛ علیرضا سیروس مهر
دوره 19، شماره 1 ، بهار 1396، ، صفحه 31-42
چکیده
به منظور بررسی اثرات تنش خشکی و کمپوست زباله شهری بر خصوصیات کمی و کیفی گیاه دارویی سیاهدانه آزمایشی به صورت کرتهای خرد شده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار، در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه زابل (سد سیستان) در سال ١٣٩١ اجرا شد. تیمارها شامل آبیاری به عنوان عامل اصلی در سه سطح: شاهد (عدم تنش) با دور آبیاری ...
بیشتر
به منظور بررسی اثرات تنش خشکی و کمپوست زباله شهری بر خصوصیات کمی و کیفی گیاه دارویی سیاهدانه آزمایشی به صورت کرتهای خرد شده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار، در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه زابل (سد سیستان) در سال ١٣٩١ اجرا شد. تیمارها شامل آبیاری به عنوان عامل اصلی در سه سطح: شاهد (عدم تنش) با دور آبیاری هرشش روز، تنش ملایم خشکی با دور آبیاری هر نه روز و تنش شدید خشکی با دور آبیاری هر 12 روز یکبار و عامل فرعی سطوح کمپوست زباله شهری شامل: عدم کاربرد کمپوست (شاهد)، کاربرد کمپوست به میزان ١٠، ٢٠ و ٣٠ تن در هکتار بود. تنش خشکی تأثیر معنیداری بر عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه، میزان پرولین و کلروفیل a گیاه سیاهدانه داشت، بهطوریکه عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه و کلروفیل a با افزایش تنش کاسته شد، ولی با افزایش تنش برمیزان پرولین برگ سیاهدانه افزوده شد. سطوح کمپوست باعث افزایش در صفات عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه، درصد اسانس، پرولین، کلروفیل a، کلروفیل b، کلروفیل کل و کارتنوئید شد. برهمکنش تیمارها در صفات کلروفیل a، کلروفیل b، کلروفیل کل و کارتنوئید معنیدار گردید. براساس نتایج حاصل، کاربرد 30 تن در هکتار کمپوست زباله شهری و آبیاری هر 6 روز یکبار، به دلیل تولید عملکرد دانه و درصد اسانس بیشتر در شرایط آب و هوایی زابل مناسب به نظر میرسد.
محبوبه آشناور؛ محمدعلی بهمنیار؛ وحید اکبرپور؛ نیره قربانی
دوره 19، شماره 1 ، بهار 1396، ، صفحه 177-187
چکیده
مدیریت کود یک عامل مهم در موفقیت کشت گیاهان دارویی است و در این بین شناسایی کودهای سازگار با طبیعت و مناسب برای گیاه، میتواند اثرات مطلوبی بر شاخصهای کمی و کیفی گیاه داشته باشد. بدین منظور، آزمایشی بهصورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با دو عامل نانوکود فسفر بهصورت محلولپاشی برگی (صفر، 2 و 4 گرم در لیتر) در سه مرحله ...
بیشتر
مدیریت کود یک عامل مهم در موفقیت کشت گیاهان دارویی است و در این بین شناسایی کودهای سازگار با طبیعت و مناسب برای گیاه، میتواند اثرات مطلوبی بر شاخصهای کمی و کیفی گیاه داشته باشد. بدین منظور، آزمایشی بهصورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با دو عامل نانوکود فسفر بهصورت محلولپاشی برگی (صفر، 2 و 4 گرم در لیتر) در سه مرحله و ورمیکمپوست (صفر، 5 و 10 درصد وزن خاک گلدان)، با سه تکرار در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری در سال 1393 اجرا گردید. نتایج بهدست آمده حاکی از آن بود که تمام صفات مورد بررسی نظیر تعداد گل در بوته، وزنتر و خشک گلها، درصد و عملکرد اسانس و درصد کامازولن در گیاه بابونه آلمانی تحت تأثیر تیمارهای مختلف کودی قرار گرفتند. بهطوریکه، بیشترین تعداد گل در بوته، وزنتر و خشک گلها و عملکرد اسانس از تیمار 2 گرم در لیتر نانوکود فسفر + 10 درصد ورمیکمپوست به دست آمد و کمترین مقدار نیز مربوط به تیمار شاهد بود. حداکثر درصد اسانس گلها (46/4 درصد) در اثر کاربرد بالاترین سطوح کودی (4 گرم در لیتر نانوکود فسفر + 10 درصد ورمیکمپوست) حاصل شد که نسبت به تیمار شاهد 43 درصد افزایش داشت. همچنین، درصد کامازولن در تیمار شاهد بیشترین مقدار (9/15 درصد) را به خود اختصاص داد که با تیمار 2 گرم در لیتر نانوکود فسفر + 5 درصد ورمیکمپوست (43/15 درصد) در یک سطح آماری قرار داشت.
مریم جعفری؛ عبدالحسین رضایی نژاد؛ محمد فیضیان
دوره 18، شماره 2 ، تابستان 1395، ، صفحه 467-480
چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش کود دامی و سوپرجاذب در شرایط کمآبیاری بر رشد، عملکرد و برخی خصوصیات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی شمعدانی معطر، در گلخانه پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان، در سال 1393 انجام شد. آزمایش بهصورت فاکتوریل براساس طرح کاملاً تصادفی در 6 تکرار اجرا شد. فاکتور اول، شامل بستر کاشت (شاهد، سوپرجاذب یک و دو درصد وزنی ...
بیشتر
پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش کود دامی و سوپرجاذب در شرایط کمآبیاری بر رشد، عملکرد و برخی خصوصیات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی شمعدانی معطر، در گلخانه پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان، در سال 1393 انجام شد. آزمایش بهصورت فاکتوریل براساس طرح کاملاً تصادفی در 6 تکرار اجرا شد. فاکتور اول، شامل بستر کاشت (شاهد، سوپرجاذب یک و دو درصد وزنی و کود دامی 25 درصد حجمی) و فاکتور دوم، شامل دور آبیاری (3، 5 و 7 روز یک بار) بود. با افزایش فاصله آبیاری، پارامترهای رشد گیاه و عملکرد اسانس کاهش و میزان اسانس، مالون دیآلدئید، پرولین، پراکسیداز و آسکوربات پراکسیداز افزایش یافتند. کود دامی و سوپرجاذب در بهبود رشد و ویژگیهای بیوشیمیایی گیاه در شرایط کمآبیاری مؤثر بودند، اما کود دامی تأثیر بهتری را نشان داد، بهطوریکه در بیشتر ویژگیها از جمله سطح برگ، وزن تر و خشک گیاه و عملکرد اسانس، بستر حاوی کود دامی با دور آبیاری هفت روز یک بار عملکردی شبیه به تیمار شاهد با دور آبیاری سه روز یک بار نشان داد. بیشترین کارآیی مصرف آب در تولید اسانس در بستر حاوی کود دامی در هر سه دور آبیاری و همچنین بستر حاوی سوپرجاذب دو درصد در دور آبیاری هفت روز یک بار حاصل شد. براساس نتایج حاصل از پژوهش حاضر و باتوجه به فراوانی، ارزانی و سازگاری کود دامی با محیط زیست، توصیه میشود از این ماده به میزان 25 درصد حجمی برای افزایش کارایی مصرف آب استفاده گردد.
حسن موسی پور یحیی آبادی؛ محمدرضا اصغری پور
دوره 17، شماره 4 ، زمستان 1394، ، صفحه 1035-1048
چکیده
در این مطالعه، تأثیر تنش خشکی و محلولپاشی سطوح مختلف سیلیکون بر عملکرد دانه، مقدار اسانس و خصوصیات فیزیوشیمیایی گیاه رازیانه ارزیابی شد. طرح آزمایش بهصورت اسپلیت پلات در قالب طرح پایۀ بلوکهای کامل تصادفی با سه رژیم آبیاری شامل آبیاری در 100، 70 و 40 درصد ظرفیت مزرعه بهعنوان فاکتور اصلی و محلولپاشی سیلیکون در پنج سطح (صفر، 5/2، ...
بیشتر
در این مطالعه، تأثیر تنش خشکی و محلولپاشی سطوح مختلف سیلیکون بر عملکرد دانه، مقدار اسانس و خصوصیات فیزیوشیمیایی گیاه رازیانه ارزیابی شد. طرح آزمایش بهصورت اسپلیت پلات در قالب طرح پایۀ بلوکهای کامل تصادفی با سه رژیم آبیاری شامل آبیاری در 100، 70 و 40 درصد ظرفیت مزرعه بهعنوان فاکتور اصلی و محلولپاشی سیلیکون در پنج سطح (صفر، 5/2، 5، 5/7 و 10 میلیمولار) بهعنوان عامل فرعی بود که در سه تکرار اجرا شد. این مطالعه در سال 1393 و در مزرعۀ تحقیقاتی دانشکدۀ کشاورزی دانشگاه زابل انجام گرفت. بیشترین درصد (4/2 درصد) و عملکرد اسانس رازیانه (6/20 لیتر در هکتار) از محلولپاشی 5/7 میلیمولار سیلیکون در شرایط آبیاری 70 درصد ظرفیت زراعی بهدست آمد. کمآبیاری سبب کاهش معنادار مقدار کلروفیل، کاروتنوئیدها و محتوای نسبی آب برگ شد، ولی مقدار نشت الکترولیتی در شرایط خشکی نسبت به تیمار شاهد افزایش دوبرابری نشان داد.تیمار 5/7 میلیمولار سیلیکون در شرایط تنش، محتوای نسبی آب برگ، مقدار کلروفیل، آنتوسیانین، پرولین و قندهای محلول را بهترتیب 38، 30، 38، 12 و 22 درصد افزایش و نشت الکترولیتی را 28 درصد نسبت به تیمار شاهد کاهش داد. نتایج نشان داد محلولپاشی سیلیکون از طریق افزایش رنگیزههای فتوسنتزی و اسمولیتهای محلول، همچنین محافظت در برابر خسارت نشت الکترولیتی توانایی گیاه رازیانه را در پاسخ به تنش خشکی بهبود بخشید و از این طریق، عملکرد دانه را در شرایط تنش شدید 61 درصد افزایش داد.
امل مقدم؛ محمد محمودی سورستانی؛ احمد فرخیان فیروزی؛ زهرا رمضانی؛ فرخنده اسکندری
دوره 17، شماره 3 ، پاییز 1394، ، صفحه 595-606
چکیده
بهمنظور بررسی اثر محلولپاشی نانوکلات آهن و کلات آهن بر خصوصیات مورفولوژیکی، آناتومیکی و مقدار اسانس گیاه ریحان مقدس، آزمایشی برپایۀ طرح بلوکهای کامل تصادفی در شش تیمار و سه تکرار، در مزرعۀ تحقیقاتی گروه علوم باغبانی دانشگاه شهید چمران اهواز طی سالهای 92-1391 انجام گرفت. تیمارهای آزمایشی شامل شاهد (محلولپاشی با آب مقطر)، ...
بیشتر
بهمنظور بررسی اثر محلولپاشی نانوکلات آهن و کلات آهن بر خصوصیات مورفولوژیکی، آناتومیکی و مقدار اسانس گیاه ریحان مقدس، آزمایشی برپایۀ طرح بلوکهای کامل تصادفی در شش تیمار و سه تکرار، در مزرعۀ تحقیقاتی گروه علوم باغبانی دانشگاه شهید چمران اهواز طی سالهای 92-1391 انجام گرفت. تیمارهای آزمایشی شامل شاهد (محلولپاشی با آب مقطر)، نانوکلات آهن (5/0، 1 و 5/1 گرم در لیتر) و محلولپاشی با کلات آهن (1 و 5/1 گرم در لیتر) بودند. محلولپاشی در مرحلۀ شش تا هشتبرگی انجام گرفت و در فواصل زمانی 15روزه تا مرحلۀ گلدهی کامل تکرار شد. صفات مورد نظر در مرحلۀ گلدهی کامل اندازهگیری شد. نتایج نشان داد که اثر محلولپاشی کودهای آهن بر صفات مورفولوژیکی شامل ارتفاع گیاه، تعداد شاخههای جانبی، تعداد برگ، سطح برگ و وزن تر و خشک (برگ، ساقه و اندام هوایی) و همچنین مقدار اسانس معنادار شد. بیشترین و کمترین مقدار صفات مذکور بهترتیب در تیمارهای محلولپاشی 1 گرم در لیتر نانوکلات آهن و تیمار شاهد مشاهده شد. با توجه اینکه تفاوت معناداری بین تیمارهای محلولپاشی 1 و 5/1 گرم در لیتر نانوکلات آهن و همچنین 5/1 گرم در لیتر کلات آهن وجود نداشت، برای بهبود صفات مذکور محلولپاشی 1 گرم در لیتر نانوکلات آهن پیشنهاد میشود.
اسماعیل رضائی چیانه؛ جلال جلیلیان؛ ال ناز ابراهیمیان؛ سیدمحمد سیدی
دوره 17، شماره 3 ، پاییز 1394، ، صفحه 775-788
چکیده
بهصورت کرتهای خردشده بر پایة طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار، در مزرعهای واقع در استان آذربایجان غربی - شهرستان نقده در سال زراعی 92-1391 اجرا شد. سطوح آبیارﻯ در سه سطح (آبیاری بعد از 50 (شاهد)، 100 (تنش متوسط) و 150 میلیمتر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس A (تنش شدید) و کودهای زیستی (قارچ مایکوریزا، ترکیب ازتوباکتر + فسفر بارور-2، مایکوریزا ...
بیشتر
بهصورت کرتهای خردشده بر پایة طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار، در مزرعهای واقع در استان آذربایجان غربی - شهرستان نقده در سال زراعی 92-1391 اجرا شد. سطوح آبیارﻯ در سه سطح (آبیاری بعد از 50 (شاهد)، 100 (تنش متوسط) و 150 میلیمتر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس A (تنش شدید) و کودهای زیستی (قارچ مایکوریزا، ترکیب ازتوباکتر + فسفر بارور-2، مایکوریزا + ازتوباکتر + فسفر بارور-2 و شاهد) بهترتیب بهعنوان کرتهای اصلی و فرعی در آزمایش درنظر گرفته شدند. نتایج نشان داد که با افزایش سطح آبیاری از 50 به 150 میلیمتر تبخیر از تشتک ارتفاع بوته، تعداد چتر در بوته، وزن هزاردانه، عملکرد دانه، عملکرد زیستی، درصد و عملکرد اسانس زنیان بهطور معناداری کاهش یافت. در بین کودهای زیستی تیمار تلفیقی قارچ مایکوریزا + ازتوباکتر + فسفر بارور-2 نسبت به تیمارهای مصرف جداگانه بیشترین تأثیر را در افزایش صفات مطالعهشده داشتند. در هر یک از سطوح آبیاری (50، 100 و 150 میلیمتر تبخیر) بیشترین عملکرد دانه از تیمار کاربرد تلفیقی مایکوریزا + ازتوباکتر + فسفر بارور-2 (783 کیلوگرم در هکتار)، و کمترین عملکرد دانه از تیمار شاهد (400 کیلوگرم در هکتار) بهدست آمد.
علیرضا پیرزاد؛ منوچهر علیزاده؛ عبدالله حسن زاده قورت تپه؛ رضا درویش زاده
دوره 17، شماره 2 ، تابستان 1394، ، صفحه 297-311
چکیده
بهمنظور ارزیابی اثر تابش سطوح گاما پیش از جوانهزنی بذر و مقادیر نیتروژن بر رشد و عملکرد گیاه دارویی بابونۀ آلمانی (Chamomilla recutitasynonym Matricaria chamomilla)، یک آزمایش فاکتوریل بر پایة طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعة تحقیقاتی هنرستان کشاورزی شهید بهشتی ارومیه در سال 1389 اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل تابش گاما حاصل از کبالت 60 روی ...
بیشتر
بهمنظور ارزیابی اثر تابش سطوح گاما پیش از جوانهزنی بذر و مقادیر نیتروژن بر رشد و عملکرد گیاه دارویی بابونۀ آلمانی (Chamomilla recutitasynonym Matricaria chamomilla)، یک آزمایش فاکتوریل بر پایة طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعة تحقیقاتی هنرستان کشاورزی شهید بهشتی ارومیه در سال 1389 اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل تابش گاما حاصل از کبالت 60 روی بذرهای بابونۀ آلمانی (صفر، 4، 8، 12، 16 و 20 گری) و مقادیر نیتروژن (صفر، 50، 100 و 150 کیلوگرم در هکتار بهصورت اوره و پس از چهاربرگه شدن گیاه) بود. بیشترین وزن خشک برگ در بوته (5/12 گرم) و در واحد سطح (4194 کیلوگرم در هکتار)، وزن خشک ساقه در بوته (49 گرم) و عملکرد بیولوژیک (19995 کیلوگرم در هکتار) از تابش 8 گری و بهترتیب مقادیر 100، 100 و 150 کیلوگرم در هکتار نیتروژن بهدست آمد. بیشترین عملکرد کاپیتول در برداشت دوم (104 کیلوگرم در هکتار) از تابش 20 گری و 100 کیلوگرم در هکتار نیتروژن، عملکرد گل در برداشت سوم (122 کیلوگرم در هکتار) از تابش 20 گری و عملکرد گل در برداشت اول (419 کیلوگرم در هکتار) و مجموع سه برداشت (533 کیلوگرم در هکتار) و در نتیجه بیشترین شاخص برداشت گل خشک (57/3 درصد) از بذرهای بدون دریافت تابش و مصرف 150 کیلوگرم در هکتار نیتروژن بهدست آمد. درصد اسانس تحت تأثیر تیمارهای آزمایش قرار نگرفت، ولی علیرغم اثر متقابل بین گاما و نیتروژن بر عملکرد اسانس، مقایسة میانگینها اختلاف معناداری بین ترکیبات تیماری نشان نداد. عملکرد گل در برداشت اول، بیشترین تأثیر را بر شاخص برداشت داشت.
مصطفی درویش نیا؛ عبدالحسین رضایی نژاد؛ بهرام دلفان
دوره 17، شماره 2 ، تابستان 1394، ، صفحه 531-540
چکیده
تحقیق حاضر بهمنظور بررسی تأثیرات ضدقارچی اسانس گیاهان مرزة خوزستانی (Satureja khuzistanica Jamzad)، مرزة رشینگری (S. rechingeri Jamzad)، کارواکرول و قارچکش بنومیل در کنترل قارچ Botrytis cinerea Pers.:Fr. بر روی محیط کشت سیبزمینی-دکستروز-آگار و میوههای انگور یاقوتی، کیوی و توتفرنگی صورت گرفت. آزمایشها بهصورت فاکتوریل براساس طرح کاملاً تصادفی با سه ...
بیشتر
تحقیق حاضر بهمنظور بررسی تأثیرات ضدقارچی اسانس گیاهان مرزة خوزستانی (Satureja khuzistanica Jamzad)، مرزة رشینگری (S. rechingeri Jamzad)، کارواکرول و قارچکش بنومیل در کنترل قارچ Botrytis cinerea Pers.:Fr. بر روی محیط کشت سیبزمینی-دکستروز-آگار و میوههای انگور یاقوتی، کیوی و توتفرنگی صورت گرفت. آزمایشها بهصورت فاکتوریل براساس طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام گرفت. اثر بازدارندگی اسانسها، کارواکرول و قارچکش بنومیل بر روی قارچ در محیط کشت PDA و میوه نشان داد که اسانس مرزة خوزستانی، کارواکرول و بنومیل قدرت بازدارندگی بیشتری نسبت به اسانس مرزة رشینگری دارند. ترکیبات عمدة موجود در اسانس مرزة خوزستانی شامل کارواکرول (16/92 درصد)، پی-سیمن (26/1 درصد) و گاما-ترپنن (74/0 درصد) و در مرزة رشینگری شامل کارواکرول (2016/77 درصد)، گاما-ترپنن (062/1 درصد) و پی-سیمن (26/1 درصد) بودند. اسانس مرزة خوزستانی، کارواکرول و بنومیل در غلظتهای 50، 200، 500 و 1000 میکرولیتر در لیتر در مقایسه با اسانس مرزة رشینگری در کنترل عامل بیماری مؤثرتر بودند، بهطوری که اسانس مرزة خوزستانی در غلظت 200 میکرولیتر در لیتر، کارواکرول در همة غلظتها و بنومیل در غلظت 50 میکرولیتر در لیتر موجب بازدارندگی کامل (100 درصد) رشد قارچ عامل بیماری شدند. بررسیهای آزمایشگاهی در محیط کشت و روی میوه نشان داد که با افزایش غلظت اسانسهای گیاهی بر فعالیت ضدقارچی آنها علیه عامل بیماری افزوده شد.
اروج ولیزادگان
دوره 17، شماره 1 ، بهار 1394، ، صفحه 69-80
چکیده
بهمنظور بررسی تراکم، جمعیت و شاخصهای تنوع فون حشرات و عملکرد زراعی دو گونة گشنیز و باقلا در کشت مخلوط، آزمایشی مزرعهای در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعهای واقع در شهرستان نقده آذربایجان غربی در سال زراعی 92- 1391 اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل نسبتهای کاشت 75 درصد گشنیز + 25 درصد باقلا، 50 درصد گشنیز + 50 درصد ...
بیشتر
بهمنظور بررسی تراکم، جمعیت و شاخصهای تنوع فون حشرات و عملکرد زراعی دو گونة گشنیز و باقلا در کشت مخلوط، آزمایشی مزرعهای در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعهای واقع در شهرستان نقده آذربایجان غربی در سال زراعی 92- 1391 اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل نسبتهای کاشت 75 درصد گشنیز + 25 درصد باقلا، 50 درصد گشنیز + 50 درصد باقلا، 25 درصد گشنیز + 75 درصد باقلا و کشت خالص باقلا و گشنیز بود. نتایج نشان داد که بیشترین جمعیت آفات در کشت خالص باقلا و بیشترین جمعیت شکارگرهای طبیعی در کشت مخلوط با نسبت کاشت50 درصد گشنیز + 50 درصد باقلا مشاهده شد. بیشترین عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک باقلا از کشت خالص، و کمترین مقادیر عملکرد دانه و بیولوژیک از نسبت کاشت 75 درصد گشنیز + 25 درصد باقلا حاصل شد. نتایج در مورد گیاه گشنیز نشان داد که بیشترین عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک از تیمار کشت خالص و کمترین مقادیر آن از نسبت کاشت 25 درصد گشنیز + 75 درصد باقلا بهدست آمد. درصد اسانس بین تیمارها اختلاف معنادار آماری نداشت، اما عملکرد اسانس در کشت خالص بیشتر از سایر تیمارها بهدست آمد. بیشترین نسبت برابری زمین (58/1) از نسبت کاشت 25 درصد گشنیز + 75 درصد باقلا، و کمترین مقدار آن (40/1) از نسبت کاشت 50 درصد گشنیز + 50 درصد باقلا حاصل شد.
اسما بستامی؛ مجید مجیدیان؛ غلام رضا محسن آبادی؛ داود بخشی
دوره 17، شماره 1 ، بهار 1394، ، صفحه 93-193
چکیده
بهمنظور بررسی تأثیر قارچ میکوریزا، کود فسفات زیستی و دامی بر عملکرد کمی و کیفی گیاه دارویی گشنیز، آزمایشی بهصورت مزرعهای در سال زراعی 1392 در خرمآباد اجرا شد. پژوهش با استفاده از آزمایش فاکتوریل سهعاملی شامل قارچ میکوریزا در دو سطح (عدم تلقیح و تلقیح)، عامل کود فسفات زیستی در سه سطح (صفر، 35 و 70 کیلوگرم در هکتار) و کود دامی در سه ...
بیشتر
بهمنظور بررسی تأثیر قارچ میکوریزا، کود فسفات زیستی و دامی بر عملکرد کمی و کیفی گیاه دارویی گشنیز، آزمایشی بهصورت مزرعهای در سال زراعی 1392 در خرمآباد اجرا شد. پژوهش با استفاده از آزمایش فاکتوریل سهعاملی شامل قارچ میکوریزا در دو سطح (عدم تلقیح و تلقیح)، عامل کود فسفات زیستی در سه سطح (صفر، 35 و 70 کیلوگرم در هکتار) و کود دامی در سه سطح شامل 10، 20 و 30 تن در هکتار در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با هجده تیمار و در سه تکرار انجام گرفت. همچنین یک کرت بهعنوان شاهد کود شیمیایی (نیتروژن، فسفر و پتاسیم بهمقدار 90، 60 و 90 کیلوگرم در هکتار) در هر تکرار قرار داده شد و مقایسۀ آن با تیمارهای کودهای زیستی و دامی نیز در قالب طرح بلوک کامل تصادفی صورت گرفت. براساس نتایج، تلقیح میکوریزا و کود فسفات زیستی تأثیر معناداری در سطح احتمال 1 درصد بر ارتفاع بوته، تعداد چتر در بوته، وزن هزاردانه، عملکرد دانه، عملکرد زیستی، درصد اسانس و عملکرد اسانس گشنیز داشت. مقایسۀ میانگینها نشان داد که در بین سه عامل، تلقیح میکوریزایی بیشترین تأثیر را بر همۀ صفات داشت. بیشترین عملکرد دانه (7/1780 کیلوگرم در هکتار)، عملکرد زیستی (7/3931 کیلوگرم در هکتار) و درصد اسانس (4/0 درصد) در اثر تلقیح با میکوریزا، مصرف 70 کیلوگرم کود فسفات زیستی و 20 تن در هکتار کود دامی حاصل شد که بهترتیب 80، 51 و 135 درصد بیشتر از شاهد شیمیایی شد. اثر متقابل و معنادار تلقیح میکوریزا و کود فسفات زیستی بر عملکرد دانه مشاهده شد.
فاطمه سفیدکن؛ سیدرضا طبایی عقدایی؛ میثم انصاری؛ زهرا بهراد؛ فاطمه عسگری
دوره 16، شماره 4 ، زمستان 1393، ، صفحه 779-794
چکیده
مرزۀ سهندی (Satureja sahendica Bornm.)یک گونة گیاهی انحصاری ایران است که در رویشگاههای طبیعی نواحی غرب و شمال غربی ایران پراکنش دارد. بهمنظور کشت و اهلی کردن و بررسی کمیت و کیفیت مواد مؤثرۀ آن در حالت زراعی، آزمایشی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار طی سالهای 1388-99 به اجرا در آمد. ابتدا، بذر هفت توده از این گونه از رویشگاههای ...
بیشتر
مرزۀ سهندی (Satureja sahendica Bornm.)یک گونة گیاهی انحصاری ایران است که در رویشگاههای طبیعی نواحی غرب و شمال غربی ایران پراکنش دارد. بهمنظور کشت و اهلی کردن و بررسی کمیت و کیفیت مواد مؤثرۀ آن در حالت زراعی، آزمایشی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار طی سالهای 1388-99 به اجرا در آمد. ابتدا، بذر هفت توده از این گونه از رویشگاههای طبیعی استان آذربایجان شرقی و استان کردستان جمعآوری و در مزرعۀ تحقیقاتی مؤسسۀ جنگلها و مراتع کشور کشت شد. سپس سرشاخههای گلدار آنها، طی سه سال متوالی پس از کشت در مرحلۀ گلدهی کامل به روش تقطیر با آب اسانسگیری شدند. اسانسها با استفاده از کروماتوگرافی گازی و گاز کروماتوگراف متصل به طیفسنج جرمی (GS-MS)و محاسبۀ شاخص بازداری تجزیه و شناسایی شدند. براساس نتایج، اختلاف معناداری بین تودههای مختلف از نظر بازده اسانس وجود داشت و تودههای با منشأ کردستان از بازده اسانس بیشتری برخوردار بودند. بیشترین بازده اسانس نیز، بهجز برای یک توده با منشأ کردستان، از گیاهان یکساله بهدست آمد. ترکیبهای عمدۀ اسانس در تمامی تودههای ژنتیکی، تیمول، پاراسیمن و گاماترپینن بودند. بیشترین مقدار تیمول در سال دوم مشاهده شد و تقریباً تمام تودهها در سال دوم از کیفیت اسانس بهتری نسبت به سالهای اول و سوم برخوردار بودند. مقدار گاماترپینن در همۀ نمونههای اسانس در سال دوم نسبت به سال اول کاهش و دوباره در سال سوم افزایش یافت. مقدار پاراسیمن در سه سال مورد بررسی، روند یکسانی نشان نداد. بهطور کلی، گیاهان یکساله بازده اسانس بیشتر و گیاهان دوساله کیفیت اسانس بهتری داشتند.
سکینه صدری؛ مجید پوریوسف؛ علی سلیمانی
دوره 16، شماره 4 ، زمستان 1393، ، صفحه 921-932
چکیده
بهمنظور بررسی و ارزیابی سودمندی کشت مخلوط رازیانه و شنبلیله در نسبتهای مختلف کشت مخلوط و تککشتی، آزمایشی با استفاده از روشهای جایگزینی و افزایشی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعۀ تحقیقاتی دانشکدۀ کشاورزی دانشگاه زنجان در سال زراعی 1391 به اجرا درآمد. تیمارهای آزمایش شامل کشت مخلوط افزایشی در سه سطح (100 درصد ...
بیشتر
بهمنظور بررسی و ارزیابی سودمندی کشت مخلوط رازیانه و شنبلیله در نسبتهای مختلف کشت مخلوط و تککشتی، آزمایشی با استفاده از روشهای جایگزینی و افزایشی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعۀ تحقیقاتی دانشکدۀ کشاورزی دانشگاه زنجان در سال زراعی 1391 به اجرا درآمد. تیمارهای آزمایش شامل کشت مخلوط افزایشی در سه سطح (100 درصد رازیانه + 33، 66 و 100 درصد شنبلیله)، کشت مخلوط جایگزینی در شش سطح (1:1، 1:2، 2:1، 2:2، 1:3 و 3:1)، کشت خالص رازیانه و کشت خالص شنبلیله بودند. نتایج نشان داد که بیشترین عملکرد دانۀ شنبلیله از کشت خالص و کمترین آن از سری جایگزینی 75 درصد رازیانه + 25 درصد شنبلیله (3:1) حاصل شد. همچنین در رازیانه سری افزایشی 100 درصد رازیانه + 33 درصد شنبلیله و سری جایگزینی 25 درصد رازیانه + 75 درصد شنبلیله (1:3) بهترتیب از بیشترین و کمترین عملکرد دانه برخوردار بودند. عملکرد اسانس رازیانه در سری افزایشی 100 درصد رازیانه + 33 درصد شنبلیله در مقایسه با کشت خالص بیشتر بود. بالاترین نسبت برابری زمین و مجموع ارزش نسبی از سری افزایشی 100 درصد رازیانه + 33 درصد شنبلیله حاصل شد. همچنین بیشترین شاخص افزایش یا کاهش عملکرد واقعی (AYL) و سودمندی کشت مخلوط (IA) بهترتیب از سری جایگزینی 25 درصد رازیانه + 75 درصد شنبلیله (1:3) بهدست آمد. محاسبۀ شاخص غالبیت (چیرگی) (A) نشان داد که در اکثر نسبتهای کشت رازیانه غالب و شنبلیله مغلوب بوده است.
محمد محمودی سورستانی؛ مهرداد اکبرزاده
دوره 16، شماره 3 ، پاییز 1393، ، صفحه 613-625
چکیده
نعنا دشتی (Mentha spicata) یکی از مهمترین گیاهان دارویی خانوادة نعناست که به دلیل خواص دارویی ارزشمند کاربرد زیادی در صنایع غذایی، آرایشی- بهداشتی و داروسازی دارد. در تحقیق حاضر، تغییرات وزن تر گیاه و وزن خشک برگ، میزان، عملکرد و اجزای اسانس نعنا دشتی کشت شده در منطقة شوشتر در طول دوازده ماه در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با دوازده تیمار ...
بیشتر
نعنا دشتی (Mentha spicata) یکی از مهمترین گیاهان دارویی خانوادة نعناست که به دلیل خواص دارویی ارزشمند کاربرد زیادی در صنایع غذایی، آرایشی- بهداشتی و داروسازی دارد. در تحقیق حاضر، تغییرات وزن تر گیاه و وزن خشک برگ، میزان، عملکرد و اجزای اسانس نعنا دشتی کشت شده در منطقة شوشتر در طول دوازده ماه در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با دوازده تیمار زمان برداشت و سه تکرار بررسی شد. نتایج نشان داد که زمان برداشت گیاه اثر معناداری بر وزن تر گیاه و خشک برگ، و میزان و عملکرد اسانس دارد. بیشترین وزن تر (7/1868 گرم در مترمربع) و وزن خشک برگ (3/253 گرم در مترمربع) به ترتیب در ماههای تیر و خرداد ثبت شد. همچنین، بیشترین میزان (82/3 درصد) و عملکرد اسانس (83/8 گرم در مترمربع) در ماه تیر مشاهده شد. کارون، لیمونن، کارن، آلفاپینن، میرسن، بتابوربونن، سیس دیهیدروکارون، دیهیدروکاروئول، دیهیدروکارویل استات، پولگون و ترانس کاریوفیلن اجزای اصلی اسانس بودند. بیشترین (9/67 درصد) و کمترین (45/22 درصد) مقدار کارون بهترتیب در ماههای تیر و دی و بیشترین (14/21 درصد) و کمترین (02/4 درصد) مقدار لیمونن بهترتیب در ماههای مرداد و آذر ثبت شد. حداکثر مقدار کارن (81/5 درصد) در ماه دی بهدست آمد. مقدار ترکیبات سیس دیهیدروکارون، دیهیدروکاروئول و دیهیدروکارویل استات طی ماههای زمستان افزایش یافت. نتایج نشان داد که نعنا دشتی کشت شده در شوشتر، پنج مرحله (چین) قابل برداشت است ولی بهترین زمان برداشت تیر است.
اسماعیل رضائی چیانه؛ اروج ولیزادگان؛ مهدی تاج بخش؛ عادل دباغ محمدی نسب؛ وحید ریماز
دوره 16، شماره 2 ، تابستان 1393، ، صفحه 353-368
چکیده
این تحقیق در سال زراعی 1388-89 در مزرعۀ تحقیقاتی دانشگاه پیام نور استان آذربایجان غربی واقع در شهرستان نقده، در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل کشت خالص لوبیا، کشت خالص شوید، کشت مخلوط ردیفی (یک ردیف لوبیا + یک ردیف شوید)، کشت مخلوط نواری دو ردیف لوبیا + چهار ردیف شوید، کشت مخلوط نواری چهار ردیف لوبیا ...
بیشتر
این تحقیق در سال زراعی 1388-89 در مزرعۀ تحقیقاتی دانشگاه پیام نور استان آذربایجان غربی واقع در شهرستان نقده، در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل کشت خالص لوبیا، کشت خالص شوید، کشت مخلوط ردیفی (یک ردیف لوبیا + یک ردیف شوید)، کشت مخلوط نواری دو ردیف لوبیا + چهار ردیف شوید، کشت مخلوط نواری چهار ردیف لوبیا + دو ردیف شوید و کشت مخلوط روی ردیفهای کاشت (50 درصد شوید + 50 درصد لوبیا) بود. تیمارهای آزمایش از طریق روش جایگزینی اعمال شد. بیشترین عملکرد دانه (1630 کیلوگرم در هکتار) و عملکرد بیولوژیکی لوبیا (3593 کیلوگرم در هکتار) از تیمار کشت مخلوط ردیفی و کمترین مقادیر عملکرد دانه (414 کیلوگرم در هکتار) و عملکرد بیولوژیکی (870 کیلوگرم در هکتار) از کشت مخلوط روی ردیفهای کاشت بهدست آمد. نتایج در مورد گیاه شوید نشان داد که بیشترین عملکرد دانه (340 کیلوگرم در هکتار) و عملکرد بیولوژیکی شوید (1926 کیلوگرم در هکتار) به تیمار کشت خالص و کمترین مقادیر عملکرد دانه (153 کیلگرم در هکتار) و عملکرد بیولوژیکی (630 کیلوگرم در هکتار) به تیمار کشت مخلوط نواری چهار ردیف لوبیا + دو ردیف شوید اختصاص داشت. درصد اسانس و عملکرد اسانس در کشت مخلوط ردیفی بیشتر از سایر تیمارها بهدست آمد. بیشترین مقدار نسبت برابری زمین از الگوی کشت مخلوط ردیفی (9/1) و کمترین مقدار آن (8/0) از کشت مخلوط روی ردیفهای کاشت حاصل شد. بیشترین جمعیت آفات در کشت خالص لوبیا و بیشترین جمعیت شکارگرهای طبیعی در کشت مخلوط روی ردیفهای کاشت مشاهده شد.
ماجده ملکیان؛ خدایار همتی؛ عظیم قاسم نژاد؛ محمد برزعلی
دوره 16، شماره 1 ، بهار 1393، ، صفحه 185-196
چکیده
بابونۀ آلمانی (Matricaria chamomilla) از مهمترین و پرمصرفترین گیاهان دارویی اسانسدار در صنایع مختلف محسوب میشود. در این تحقیق اثر محلولپاشی اسید سالیسیلیک، در غلظتهای 0، 2-10، 4-10 و 6-10 مولار بر برخی صفات گل، اسانس و اجزای اسانس سه اکوتیپ بابونۀ آلمانی (ایتالیا، تهران و زابل) بررسی شد. بنابر نتایج بهدستآمده، حداکثر درصد ...
بیشتر
بابونۀ آلمانی (Matricaria chamomilla) از مهمترین و پرمصرفترین گیاهان دارویی اسانسدار در صنایع مختلف محسوب میشود. در این تحقیق اثر محلولپاشی اسید سالیسیلیک، در غلظتهای 0، 2-10، 4-10 و 6-10 مولار بر برخی صفات گل، اسانس و اجزای اسانس سه اکوتیپ بابونۀ آلمانی (ایتالیا، تهران و زابل) بررسی شد. بنابر نتایج بهدستآمده، حداکثر درصد اسانس (50/1 درصد) در اکوتیپ زابل تحت تأثیر غلظت 4-10 مولار اسید سالیسیلیک و حداکثر عملکرد اسانس (085/0گرم در گلدان)، در اکوتیپ ایتالیا در غلظت 2-10 مولار اسید سالیسیلیک حاصل شد. در بین ترکیبات شناساییشده اسانس بابونۀ آلمانی، کامازولن، -E-βفارنسن و آلفا بیسابولول اکسید A تحت تأثیر تیمارها قرار گرفت. حداکثر درصد کامازولن (789/3 درصد) در تأثیر متقابل اکوتیپ ایتالیا و غلظت 2-10 مولار اسید سالیسیلیک و بیشترین درصد فارنسن (264/2 درصد) نیز در اکوتیپ ایتالیا و در تیمار 2-10 مولار اسید سالیسیلیک مشاهده شد. کاربرد اسید سالیسیلیک در غلظتهای 4-10 و 6-10 مولار سبب افزایش آلفا بیسابولول اکسید A بهمقدار بهترتیب 907/70 و482/73 درصد بدون تفاوت معنادار در مقایسه با تیمار شاهد شد، اما این ترکیب اسانس تحت تأثیر اکوتیپ قرار نگرفت. بهطور کلی برخلاف اجزای عملکرد اسانس تنها مقدار اسانس و ترکیبات تشکیلدهندۀ آن تحت تأثیر تیمار اسید سالیسیلیک قرار گرفت و واکنش اکوتیپها در صفات بررسیشده متفاوت بود.
ایراندخت منصوری
دوره 16، شماره 1 ، بهار 1393، ، صفحه 43-54
چکیده
بهمنظور بررسی تغییرات عملکرد نعناع فلفلی در برخی شرایط زراعی، آزمایشی در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری طی سال زراعی1389-90 بهصورت طرح اسپلیت پلات بر پایۀ بلوکهای کامل تصادفی در چهار تکرار اجرا شد. فاکتور اصلی، فاصلۀ کاشت در سه سطح (10×50، 20×50، 30×50 سانتیمتر) و فاکتور فرعی، محلولپاشی با کود ریزمغذی گرین مور در ...
بیشتر
بهمنظور بررسی تغییرات عملکرد نعناع فلفلی در برخی شرایط زراعی، آزمایشی در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری طی سال زراعی1389-90 بهصورت طرح اسپلیت پلات بر پایۀ بلوکهای کامل تصادفی در چهار تکرار اجرا شد. فاکتور اصلی، فاصلۀ کاشت در سه سطح (10×50، 20×50، 30×50 سانتیمتر) و فاکتور فرعی، محلولپاشی با کود ریزمغذی گرین مور در دو سطح (محلولپاشی با غلظت دو در هزار و عدم محلولپاشی) بود. برداشت در دو زمان صورت گرفت. نتایج نشان داد که اثر زمان برداشت بر ارتفاع گیاه، عملکرد اسانس، درصد اسانس و وزن خشک گیاه در سطح یک درصد معنادار بود و نعناع فلفلی در برداشت اول، رشد بهتری داشت، بهطوریکه بیشترین عملکرد اسانس (1/19 لیتر در هکتار) و وزن خشک گیاه (3/1121 کیلوگرم در هکتار) در برداشت اول بهدست آمد. محلولپاشی بر وزن تر گیاه (3/3321 کیلوگرم در هکتار)، وزن خشک گیاه (8/987 کیلوگرم در هکتار) و عملکرد اسانس (63/19 لیتر در هکتار) در سطح 5 درصد معنادار بود. حداکثر وزن خشک (5/1015کیلوگرم در هکتار) و عملکرد اسانس (31/20 لیتر در هکتار) در فاصلۀ کاشت 20×50 سانتیمتر بهدست آمد. برای دستیابی به حداکثر اسانس در نعناع فلفلی، فاصلۀ کاشت 20×50 سانتیمتر با استفاده از محلولپاشی توصیه میشود.
کیوان بهمنی؛ علی ایزدی دربندی؛ سید احمد سادات نوری
دوره 15، شماره 4 ، زمستان 1392، ، صفحه 13-24
چکیده
رازیانه (Foeniculum vulgare Mill) گیاهی از خانوادة چتریان است که علاوه بر استفادههای دارویی، در مصارف تغذیهای، تولید مواد آرایشی، عطرسازی، معطرکردن خوراکیها و نوشیدنیها کاربرد وسیعی دارد. با توجه به اهمیت بالای مقادیر و ترکیبات اسانس، محتوا و ترکیبات شیمیایی اسانس رازیانههای ایران بررسی شد. در این مطالعه 50 اکوتیپ رازیانه از مناطق ...
بیشتر
رازیانه (Foeniculum vulgare Mill) گیاهی از خانوادة چتریان است که علاوه بر استفادههای دارویی، در مصارف تغذیهای، تولید مواد آرایشی، عطرسازی، معطرکردن خوراکیها و نوشیدنیها کاربرد وسیعی دارد. با توجه به اهمیت بالای مقادیر و ترکیبات اسانس، محتوا و ترکیبات شیمیایی اسانس رازیانههای ایران بررسی شد. در این مطالعه 50 اکوتیپ رازیانه از مناطق مختلف ایران جمعآوری شدند و در مزرعة تحقیقاتی پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، کشت و در سالهای 1389 تا 1390 مطالعه شد. با تعیین مرحلة 70 درصد خمیری دانه که بیشترین مقدار اسانس قابل استحصال را دارد، محتوای اسانس آنها در 2 سال متوالی و نیز ترکیبات شیمیایی اسانس آنها بررسی شد. نتایج نشان داد که اکوتیپهای ساری، قزوین، چاهستان، کلیبر و حاجیآباد دیررس (176 روز تا 70 درصد خمیری)، الموت، دماوند، اردبیل، کوهین، گیوی، مغان، خاش، کاشان، مشکینشهر، خلخال، مرودشت و فزوه میانرس (131 روز تا 70 درصد خمیری دانه) و بقیة اکوتیپها زودرس (92 روز تا 70 درصد خمیری) بودند. بهصورت میانگین هر 2 سال، اکوتیپهای رزن، فزوه، مرودشت، کاشان، ساری، کلیبر و اراک دارای محتوای اسانس بیش از 5/3درصد (بهترتیب با مقادیر 96/3، 69/3، 68/3، 66/3، 65/3، 65/3 و 54/3 درصد) بودند. نتایج بررسی ترکیبات شیمیایی اسانس با دستگاه GC-MASS نشان داد که بیشترین مقدار لیمونن مربوط به اکوتیپ سنندج، بیشترین مقدار فنچون متعلق به اکوتیپ ساری، بیشترین مقدار ترانس آنتول متعلق به اکوتیپ خاش و بیشترین مقدار متیل چاویکول متعلق به اکوتیپ کلیبر است. تأثیر اقلیم منطقة منشأ هر اکوتیپ بر خصوصیات موردمطالعه، مشهود بود.
عزیزاله خیری؛ احمد خلیقی؛ یونس مستوفی؛ روحانگیز نادری
دوره 13، شماره 1 ، تابستان 1390، ، صفحه 9-20
چکیده
گل مریم یکی از مهمترین گل های شاخه بریده در ایران و جهان است و در طول سال به دلیل داشتن گل های زیبا و خوشبو استفاده فراوانی در گل آرایی دارد. این تحقیق بر روی گل مریم رقم پرپر با هدف تولید گل هایی با کیفیت بالا به صورت آزمایش فاکتوریل چهار × چهار بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در گلخانه گروه باغبانی پردیس ابوریحان، دانشگاه ...
بیشتر
گل مریم یکی از مهمترین گل های شاخه بریده در ایران و جهان است و در طول سال به دلیل داشتن گل های زیبا و خوشبو استفاده فراوانی در گل آرایی دارد. این تحقیق بر روی گل مریم رقم پرپر با هدف تولید گل هایی با کیفیت بالا به صورت آزمایش فاکتوریل چهار × چهار بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در گلخانه گروه باغبانی پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران واقع در شهرستان پاکدشت در سال 1385 انجام شد. اسانس گل ها با استفاده از حلال هگزان استخراج شد. جیبرلیک اسید و بنزیل آدنین هر کدام با چهار سطح غلظت بر روی پیازها استفاده شد. نتایج حاصل از آزمایش اختلاف معنی داری را بین تیمارها روی شاخص های اندازه گیری شده نشان داد. جیبرلین در غلظت های 500 پی پی ام موجب افزایش طول ساقه گل دهنده، طول خوشه گل آذین و نیز موجب تسریع ظهور ساقه گل دهنده گردید. بنزیل آدنین در غلظت های 500 پی پی ام باعث افزایش ماندگاری، افزایش قطر ساقه گل دهنده، زیاد شدن تعداد گلچه ها و نیز سبب تسریع گل دهی شد. هر دو تنظیم کننده رشد میزان تولید اتیلن را کاهش، اما میزان جذب آب و قطر دومین گلچه را افزایش دادند. کاربرد هر دو تنظیم کننده رشد موجب کاهش میزان تولید اسانس گل ها شد، هر چند در غلظت 1000 پی پی ام بنزیل آدنین مقدار اسانس گل ها بیشتر از آن در سایر غلظت ها بود.