به زراعی کشاورزی

بررسی اثرات پرایمینگ بذر و محلول‌پاشی الاژیک‌اسید بر ویژگی‌های بیوشیمیایی و عملکرد لوبیا چیتی (Phaseolus vulgaris) در شرایط تنش خشکی

بابک عندلیبی؛ منصور فرجی؛ محسن سیلسپور؛ سجاد نصیری

دوره 28، شماره 1 ، فروردین 1405، صفحه 1-19

https://doi.org/10.22059/jci.2025.393317.2926

چکیده

هدف: تنش خشکی یکی از مهم‌ترین عوامل محدودکننده رشد و عملکرد لوبیا چیتی است. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر پرایمینگ بذر و محلول‌پاشی الاژیک‌اسید بر عملکرد و ویژگی‌های بیوشیمیایی لوبیا چیتی تحت شرایط تنش خشکی صورت گرفتروش پژوهش: این آزمایش در اردیبهشت‌ماه 1403 به‌صورت کرت‌های خردشده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در ... بیشتر هدف: تنش خشکی یکی از مهم‌ترین عوامل محدودکننده رشد و عملکرد لوبیا چیتی است. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر پرایمینگ بذر و محلول‌پاشی الاژیک‌اسید بر عملکرد و ویژگی‌های بیوشیمیایی لوبیا چیتی تحت شرایط تنش خشکی صورت گرفتروش پژوهش: این آزمایش در اردیبهشت‌ماه 1403 به‌صورت کرت‌های خردشده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقات مرکزی وابسته به مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران واقع در شهرستان ورامین انجام شد. تیمارهای اصلی شامل سه سطح آبیاری (آبیاری کامل معادل 100 درصد نیاز آبی، تنش ملایم با 75 درصد نیاز آبی و تنش شدید با 50 درصد نیاز آبی) و تیمارهای فرعی شامل چهار سطح (شاهد بدون پرایمینگ و محلول‌پاشی، پرایمینگ بذر با 50 میلی‌گرم در لیتر الاژیک‌اسید، محلول‌پاشی برگ با 50 میلی‌گرم در لیتر الاژیک‌اسید و ترکیب پرایمینگ و محلول‌پاشی) بودند. یافته‌ها: نتایج نشان داد تنش خشکی به‌طور معنی‌داری سبب کاهش عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک لوبیا چیتی شد، اما کاربرد الاژیک‌اسید، به‌ویژه در تیمار ترکیبی پرایمینگ و محلول‌پاشی، موجب بهبود این صفات گردید. بیش‌ترین عملکرد دانه (4198 کیلوگرم در هکتار) در شرایط آبیاری کامل و تیمار ترکیبی و کم‌ترین آن (2220 کیلوگرم) در تیمار تنش شدید بدون استفاده از الاژیک‌اسید ثبت شد که معادل 1/47 درصد کاهش بود. در شرایط تنش ملایم، محلول‌پاشی به‌تنهایی عملکرد دانه را 5/12 درصد افزایش داد و در تنش شدید، تیمار ترکیبی موجب بهبود 22 درصدی شد. عملکرد بیولوژیک نیز در پاسخ به تیمارها افزایش یافت و تیمار ترکیبی در شرایط آبیاری کامل، تنش ملایم و تنش شدید به‌ترتیب عملکرد را 5/10، 5/9 و 6/19 درصد نسبت به شاهد افزایش داد. فعالیت آنزیم کاتالاز و میزان مالون‌دی‌آلدهید با تنش افزایش یافتند، اما کاربرد الاژیک‌اسید، به‌ویژه در تیمار ترکیبی، این شاخص‌ها را به‌ترتیب تا 1/26 درصد و 9/20 درصد کاهش داد.نتیجه‌گیری: به‌طور کلی، نتایج این پژوهش نشان داد که تنش خشکی تأثیر منفی قابل‌توجهی بر عملکرد و فیزیولوژی لوبیا چیتی دارد، اما کاربرد الاژیک‌اسید، به‌ویژه در ترکیب پرایمینگ و محلول‌پاشی، توانست با کاهش اثرات استرس اکسیداتیو و حفظ تعادل آبی، موجب بهبود رشد و عملکرد گیاه در شرایط کمبود آب شود. براساس این یافته‌ها، استفاده از الاژیک‌اسید به‌عنوان یک راه‌کار مدیریتی مؤثر برای افزایش تحمل گیاه به خشکی و حفظ عملکرد در مناطق خشک و نیمه‌خشک پیشنهاد می‌شود.

پاسخ اجزای عملکرد و عملکرد دانه لوبیا چیتی (Phasolus vulgaris L.) به کاربرد خاکی کود پتاسیم–هیومیک و محلول‌پاشی برگی تحت شرایط کم‌آبیاری

غلامرضا شهیدی؛ غلام عباس اکبری؛ علی اکبر اسدی؛ غلامعلی اکبری؛ محمد هادی غفاریان مغرب

دوره 28، شماره 1 ، فروردین 1405، صفحه 75-93

https://doi.org/10.22059/jci.2026.409022.2971

چکیده

هدف: این پژوهش با هدف ارزیابی اثر رژیم‌های تغذیه‌ای ترکیبی شامل کودهای آلی و معدنی همراه با محلول‌پاشی برگی بر اجزای عملکرد، عملکرد دانه، زیست‌توده و شاخص برداشت لوبیا چیتی تحت شرایط تنش کم‌آبی اجرا شد. روش پژوهش: آزمایش طی دو سال زراعی (۱۴۰۱–۱۴۰۲ و ۱۴۰۲–۱۴۰۳) در ایستگاه تحقیقات کشاورزی خیرآباد زنجان به‌صورت کرت‌های خردشده ... بیشتر هدف: این پژوهش با هدف ارزیابی اثر رژیم‌های تغذیه‌ای ترکیبی شامل کودهای آلی و معدنی همراه با محلول‌پاشی برگی بر اجزای عملکرد، عملکرد دانه، زیست‌توده و شاخص برداشت لوبیا چیتی تحت شرایط تنش کم‌آبی اجرا شد. روش پژوهش: آزمایش طی دو سال زراعی (۱۴۰۱–۱۴۰۲ و ۱۴۰۲–۱۴۰۳) در ایستگاه تحقیقات کشاورزی خیرآباد زنجان به‌صورت کرت‌های خردشده در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با چهار تکرار انجام گرفت. تیمارها شامل دو سطح تغذیه خاکی (شاهد و مصرف هم‌زمان ۵۰ کیلوگرم سولفات‌پتاسیم+ ۲ کیلوگرم هیومیک‌اسید در هکتار)، چهار سطح محلول‌پاشی (شاهد یا اسپری آب، نانوکود‌ روی، اسیدآمینه و سیلیکات‌پتاسیم) و دو سطح آبیاری (کامل با فواصل پنج روزه و تنشی با فواصل نُه روزه) بودند. یافته‌ها: نتایج نشان داد که تنش آبی موجب کاهش معنی‌دار اجزای زایشی و عملکرد شد، به‌طوری‌که تعداد بوته در مترمربع، غلاف در بوته، دانه در غلاف و وزن صددانه به‌ترتیب 9/8، 1/9، 5/10 و ۱/۶ درصد کاهش یافتند. بیش‌ترین تعداد دانه در غلاف (92/7 عدد) در آبیاری کامل همراه با سیلیکات‌پتاسیم و کم‌ترین مقدار (هفت عدد) در تیمار تنش آبی بدون محلول‌پاشی ثبت گردید که معادل کاهش 65/11 درصد بود. عملکرد دانه تحت تنش حدود ۲۹ درصد کاهش یافت (از ۳۰۳۸ به ۲۱۵۰ کیلوگرم در هکتار). سیلیکات‌پتاسیم با میانگین ۲۷۳۳ کیلوگرم در هکتار بالاترین عملکرد را داشت که حدود ۷ درصد بیش‌تر از سایر تیمارها بود. در مورد شاخص برداشت، آبیاری کامل میانگین ۵۷ درصد و آبیاری تنشی ۴۸ درصد را نشان داد. بیش‌ترین شاخص برداشت (۵۶ درصد) در نانوکود روی مشاهده شد که بیانگر نقش آن در بازپخش مواد فتوسنتزی به اندام‌های زایشی است. بیش‌ترین زیست‌توده (32/3165 کیلوگرم در هکتار) در آبیاری کامل و سیلیکات‌پتاسیم به دست آمد که نسبت به تیمارهای نانوکود روی و اسیدآمینه به‌ترتیب 1/6 و 2/8 درصد بیش‌تر بود. حتی بدون تغذیه پایه، سیلیکات‌پتاسیم موفق به حفظ زیست‌توده در سطح بالایی (21/2762 کیلوگرم در هکتار) شد. نتیجه‌گیری: به‌طورکلی، محلول‌پاشی سیلیکات‌پتاسیم با بهبود فتوسنتز، افزایش پایداری دیواره سلولی و کاهش پراکسیداسیون لیپیدها توانست اثرات منفی خشکی را تعدیل کرده و موجب ارتقای عملکرد و زیست‌توده گردد. هم‌چنین نقش مثبت نانوکود روی در بهبود شاخص برداشت تأیید شد. این نتایج می‌تواند مبنای توسعه راهبردهای تغذیه‌ای برای افزایش تاب‌آوری لوبیا چیتی در شرایط اقلیمی ناپایدار باشد.

تاثیر کادمیوم بر غلظت عناصر مس، آهن، منگنز و روی در اندام هوایی ارقام مختلف گندم

دوره 17، شماره 1 ، اردیبهشت 1394، ، صفحه 27-41

https://doi.org/10.22059/jci.2015.54786

چکیده

هدف پژوهش حاضر، بررسی میانگین غلظت ریزمغذی‌ها شامل مس، آهن، منگنز و روی در اندام هوایی ارقام مختلف گندم نان (Triticumaestivum) در مرحلۀ به ساقه رفتن در خاک آلوده به کادمیوم بود. تیمار‌های آزمایش به‌ترتیب شامل سه سطح کادمیوم صفر (تیمار شاهد (Cd0)، 40 (Cd40) و 80 (Cd80) میلی‌گرم کادمیوم در کیلوگرم خاک) و 14 رقم گندم (‘بهار’، ‘نیک‎نژاد’، ‘مرودشت’، ... بیشتر هدف پژوهش حاضر، بررسی میانگین غلظت ریزمغذی‌ها شامل مس، آهن، منگنز و روی در اندام هوایی ارقام مختلف گندم نان (Triticumaestivum) در مرحلۀ به ساقه رفتن در خاک آلوده به کادمیوم بود. تیمار‌های آزمایش به‌ترتیب شامل سه سطح کادمیوم صفر (تیمار شاهد (Cd0)، 40 (Cd40) و 80 (Cd80) میلی‌گرم کادمیوم در کیلوگرم خاک) و 14 رقم گندم (‘بهار’، ‘نیک‎نژاد’، ‘مرودشت’، ‘پارسی’، ‘سیوند’، ‘شیراز’، ‘روشن’، ‘پیشتاز’، ‘آزادی’، ‘شهریار’، ‘پیشگام’، ‘امید’، ‘لوند’ و ‘نوید’) بود. تأثیر کادمیوم بر غلظت ریزمغذی‌ها در سطح 1 درصد معنادار بود. با افزایش سطح کادمیوم، غلظت مس در اندام هوایی همۀ ارقام کاهش یافت. به‌جز دو رقم ‘پیشگام’ و ‘امید’ که در تیمار Cd40 نسبت به تیمار شاهد افزایش غلظت آهن را نشان دادند، غلظت آهن در ارقام دیگر کاهش یافت. بیشترین و کمترین غلظت کادمیوم در تیمار Cd40 به‌ترتیب برای دو رقم ‘نیک‌نژاد’ (7 میلی‌گرم کادمیوم در کیلوگرم وزن خشک) و ‘پارسی’ (دو میلی‌گرم کادمیوم در کیلوگرم وزن خشک) ثبت شد. همچنین بیشترین و کمترین غلظت کادمیوم در تیمار Cd80 به‌ترتیب در ارقام ‘پیشگام’ (20 میلی‌گرم کادمیوم در کیلوگرم وزن خشک) و ‘نوید’ (6 میلی‌گرم کادمیوم در کیلوگرم وزن خشک) مشاهده شد. درمجموع دو رقم ‘نیک‌نژاد’ و ‘پیشگام’ بیشترین قابلیت برداشت کادمیوم را داشتند، همچنین کمترین قابلیت برداشت کادمیوم در دو رقم ‘پارسی’ و ‘نوید’ مشاهده شد.

بررسی خصوصیات فیزیولوژیک و عملکرد چهار رقم کنجد تحت رژیم های رطوبتی خاک

دوره 13، شماره 2 ، اسفند 1390، ، صفحه 75-88

چکیده

کنجد گیاهی دانه روغنی با نیاز نه چندان بالای آبی محسوب می شود. این آزمایش با هدف مطالعه تأثیر شرایط مختلف رطوبتی بر رشد، فلورسانس کلروفیل، محتوای پرولین، عملکرد و اجزای عملکرد چهار رقم گیاه کنجد در سال زراعی 1386 به صورت کرت های خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار در مزرعه پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان ... بیشتر کنجد گیاهی دانه روغنی با نیاز نه چندان بالای آبی محسوب می شود. این آزمایش با هدف مطالعه تأثیر شرایط مختلف رطوبتی بر رشد، فلورسانس کلروفیل، محتوای پرولین، عملکرد و اجزای عملکرد چهار رقم گیاه کنجد در سال زراعی 1386 به صورت کرت های خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار در مزرعه پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان انجام شد. سطوح تیمار آبیاری براساس تبخیر تجمعی از تشت تبخیر کلاس A شامل 1I (75 میلی متر تبخیر)، 2I (110 میلی متر تبخیر) و 3I (145 میلی متر تبخیر) به عنوان عامل اصلی و چهار ژنوتیپ کنجد (ناز تک شاخه، یکتا، ورامین و اولتان) به عنوان عامل فرعی بودند. تأثیر رژیم آبیاری و ژنوتیپ بر شاخص بیشینه فلورسانس (Fm) معنی دار بود، ولی بر حداکثر کارآیی نظام نوری دو (Fv/Fm) و میزان کلروفیل برگ معنی دار نبود، به طوری که مقدار Fv/Fm تنها از 81/0 در سطح اول آبیاری به 77/0 در سطح سوم کاهش یافت. محدودیت رطوبت خاک منجر به افزایش میزان پرولین برگ از 5/3 در سطح اول آبیاری به 6/8 میلی گرم بر گرم برگ در سطح دوم آبیاری شد. تنش خشکی باعث 55، 42، 37، 48 و 49 درصد کاهش به ترتیب در شاخص سطح برگ، تعداد کپسول در بوته، تعداد دانه در کپسول، عملکرد دانه و عملکرد ماده خشک شد. به طور کلی، تنش کمبود رطوبتی باعث کاهش رشد و عملکرد دانه کنجد از 1212 به 625 کیلوگرم در هکتار گردید. این تأثیر بیش از آنکه از طریق کاهش Fv/Fm باشد، ناشی از کاهش سطوح فتوسنتزکننده در رقم های مورد مطالعه در شرایط آزمایش حاضر بود. دو رقم یکتا و ورامین از نظر عملکرد دانه و تولید روغن نسبت به دو ژنوتیپ دیگر برتری داشتند.

بررسی عملکرد دانه و محتوای روغن 40 لاین هاپلوئید مضاعف کاملینا (Camelina sativa L.)

دوره 24، شماره 2 ، تیر 1401، ، صفحه 497-509

https://doi.org/10.22059/jci.2021.331945.2622

چکیده

به‌منظور ارزیابی اجزای عملکرد، عملکرد دانه و محتوای روغن لاین‌های گیاه روغنی کاملینا، آزمایشی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با 40 لاین هاپلوئید مضاعف و سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکدگان ابوریحان- دانشگاه تهران، پاکدشت در سال زراعی 99-1398 اجرا شد. ازآنجایی‌که خصوصیات عملکردی و محتوای روغن لاین‌های گیاه کاملینا در شرایط آب‌وهوایی ... بیشتر به‌منظور ارزیابی اجزای عملکرد، عملکرد دانه و محتوای روغن لاین‌های گیاه روغنی کاملینا، آزمایشی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با 40 لاین هاپلوئید مضاعف و سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکدگان ابوریحان- دانشگاه تهران، پاکدشت در سال زراعی 99-1398 اجرا شد. ازآنجایی‌که خصوصیات عملکردی و محتوای روغن لاین‌های گیاه کاملینا در شرایط آب‌وهوایی ایران ناشناخته است، در این پژوهش اجزای عملکرد دانه و هم‌چنین عملکرد و محتوای روغن 40 لاین هاپلوئید مضاعف کاملینا بررسی شد. نتایج این پژوهش نشاندهنده تفاوت بسیار معنی‌دار ِلاین‌های کاملینا از نظر اجزای عملکرد بود که این تفاوت‌ها در نهایت منجر به ایجاد اختلاف‌های معنی‌دار در عملکرد دانه شد و از این طریق بر عملکرد روغن دانه تأثیر گذاشت. با وجود این‌که هیچ‌کدام از لاین‌ها در تمامی اجزای عملکرد دانه برتری مطلق نداشتند، اما از نظر عملکرد نهایی دانه لاین‌های 134 و 110 به‌ترتیب با 3178 و3120 کیلوگرم در هکتار به‌عنوان لاین‌های برتر شناسایی شدند. بنابراین با توجه به هدف این پژوهش به‌منظور انتخاب بهترین لاین کاملینا با حداکثر عملکرد دانه و روغن لاین‌های 134 و 110 به‌عنوان لاین‌های برتر و امیدبخش که با شرایط آب‌وهوایی منطقه پاکدشت سازگاری دارند، معرفی و توصیه شدند.

تأثیر برخی تیمارهای هورمونی و شیمیایی بر دوام عمر و صفات کیفی گل شاخه بریده ژربرا ‘Good timing’

دوره 13، شماره 1 ، شهریور 1390، ، صفحه 21-29

چکیده

اثر جیبرلیک اسید (50، 100، 150، 200 و 300 mg/l) به صورت تیمار کوتاه مدت (48 ساعت) و اتانول 5/2 درصد به همراه ساکاروز سه درصد به عنوان تیمار مداوم (محلول نگهدارنده) بر روی گل شاخه بریده ژربرا مطالعه شد. محلول نگهدارنده اتانول و ساکارز به دو روش به کار برده شد، در روش اول، محلول نگهدارنده تا پایان انجام آزمایش تعویض نگردید ولی در روش دوم، محلول نگهدارنده ... بیشتر

ترکیب های فنلی و فعالیت آنتی اکسیدانی در برخی ارقام سیب ایرانی و تجاری در استان آذربایجان غربی

دوره 14، شماره 2 ، بهمن 1391، ، صفحه 43-55

https://doi.org/10.22059/jci.2013.29500

چکیده

در این مطالعه، میزان فنل کل، کلروژنیک اسید، کاتچین، کوئرستین، فلوریدزین، سیانیدین و فعالیت آنتی اکسیدانی پوست و گوشت شش رقم سیب (Malus domestica) ایرانی شامل ارقام ‘گلاب کهنز’، ‘سیب ترش دیررس’، ‘قره یاپراق’، ‘ترکمان’، ‘قزل آلما’ و ‘عباسی مشهد’ و چهار رقم تجاری شامل ‘گلدن دلیشز’، ‘رد دلیشز’، ‘برابرن’ ... بیشتر در این مطالعه، میزان فنل کل، کلروژنیک اسید، کاتچین، کوئرستین، فلوریدزین، سیانیدین و فعالیت آنتی اکسیدانی پوست و گوشت شش رقم سیب (Malus domestica) ایرانی شامل ارقام ‘گلاب کهنز’، ‘سیب ترش دیررس’، ‘قره یاپراق’، ‘ترکمان’، ‘قزل آلما’ و ‘عباسی مشهد’ و چهار رقم تجاری شامل ‘گلدن دلیشز’، ‘رد دلیشز’، ‘برابرن’ و ‘فوجی’ بررسی شد. رقم ‘فوجی’ بیشترین مقدار سیانیدین 3-گالاکتوزید (9/3711 میکروگرم بر گرم وزن تر) و رقم ‘گلاب کهنز’ بیشترین مقدار کوئرستین 3-گالاکتوزید (8/3133 میکروگرم بر گرم وزن تر) و فلوریدزین را در پوست (2/642 میکروگرم برگرم وزن تر) و رقم ‘قره یاپراق’ بیشترین مقدار فلوریدزین گوشت (1/98 میکروگرم بر گرم وزن تر) را نشان دادند. رقم ‘عباسی مشهد’ بیشترین مقدار کلروژنیک اسید پوست (1/298 میکروگرم بر گرم وزن تر) و گوشت (3/484 میکروگرم بر گرم وزن تر) و رقم ‘قزل آلما’ بیشترین مقدار کاتچین پوست (2/255 میکروگرم بر گرم وزن تر) و ‘سیب‌ترش دیررس’ بیشترین کاتچین گوشت (9/76 میکروگرم بر گرم وزن تر) را نشان دادند. تجزیه رگرسیونی داده های فنل کل و ظرفیت آنتی اکسیدانی نشان داد که ارتباط مثبتی بین مقدار فنل کل و درصد فعالیت آنتی‌اکسیدانی وجود دارد. بیشترین مقدار فنل کل و بیشترین مقدار فعالیت آنتی اکسیدانی در رقم ‘فوجی’ مشاهده شد.

تأثیر کبالت، مولیبدن و نیتروژن بر ویژگی‎های مورفوفیزیولوژیکی لوبیا چیتی (Phaseolus vulgaris) در کشت بدون‎خاک

نادر خادم مقدم ایگده لو؛ احمد گلچین؛ خدیجه فرهادی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 آبان 1401

https://doi.org/10.22059/jci.2022.292101.2292

چکیده

به‎منظور بررسی تأثیر کبالت، مولیبدن و نیتروژن بر رشد لوبیا چیتی در کشت بدون‎خاک، آزمایشی گلدانی به‎صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 36 تیمار و در سه تکرار در سال زراعی 95-1394 در تیر ماه و در دمای C˚25 و شدت نور 40000 لوکس در گلخانه دانشگاه زنجان اجرا گردید. فاکتورهای آزمایش شامل چهار سطح نیتروژن (50، 100، 150 و mg/l 200)، سه سطح مولیبدن ... بیشتر به‎منظور بررسی تأثیر کبالت، مولیبدن و نیتروژن بر رشد لوبیا چیتی در کشت بدون‎خاک، آزمایشی گلدانی به‎صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 36 تیمار و در سه تکرار در سال زراعی 95-1394 در تیر ماه و در دمای C˚25 و شدت نور 40000 لوکس در گلخانه دانشگاه زنجان اجرا گردید. فاکتورهای آزمایش شامل چهار سطح نیتروژن (50، 100، 150 و mg/l 200)، سه سطح مولیبدن (067/0، 2/0 و mg/l 6/0) و سه سطح کبالت (006/0، 06/0 و mg/l 3/0) بودند. سطوح فاکتورهای مورد آزمایش از طریق افزودن مقادیر مختلف نمک‎های نیترات آمونیوم، مولیبدات آمونیوم و کلرید کبالت به محلول غذایی پایه، تهیه گردیدند. نتایج صفات موفولوژیکی نشان دادند که در تیمار N100Mo0.6Co0.06 بیش‎ترین وزن خشک غلاف به‎دست آمد که حداکثر اخلافی برابر با 9/47 درصد با سایر تیمارها داشت. بیش‎ترین وزن خشک بوته نیز از تیمار N150Mo0.6Co0.006 به‎دست آمد. بیش‎ترین وزن خشک ریشه در تیمارهای N150Mo0.6 و N150Co0.3 به‎دست آمد. همین‎طور بیش‎ترین تعداد غلاف نیز در تیمارهای N150Mo0.6، N100Co0.3 و Mo0.6Co0.3 به‌دست آمد. بررسی‎ صفات فیزیولوژیکی هم نشان دادند که بیش‎ترین غلظت نیتروژن، مولیبدن و کبالت به‎ترتیب از تیمارهای N200Mo0.6Co0.3، N150Mo0.6Co0.3 و N150Mo0.067Co0.006 حاصل شد. در کل می‎توان اظهار داشت که کاربرد تیمار N100Mo0.6Co0.06 می‎تواند بر وزن خشک غلاف که اندامی بارده و اقتصادی است تأثیر مثبتی گذاشته و عملکرد لوبیا چیتی (رقم تلاش) را ارتقاء دهد.

اثر نظام‌های خاک‌ورزی بر عملکرد کمی و کیفی علوفه و فعالیت آنزیم‌‌های آنتی‌اکسیدان در لگوم‌های علوفه‌ای

نیلوفر براتی؛ مسعود رفیعی؛ مرجان دیانت؛ محمد رضا اردکانی؛ وریا ویسیانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 13 آبان 1404

https://doi.org/10.22059/jci.2025.397326.2939

چکیده

هدف: در سال‌های اخیر، استفاده از روش‌های خاک‌ورزی حفاظتی در جهان به‌طور گسترده‌ای مورد توجه قرار گرفته و استفاده از روش‌های خاک‌ورزی مرسوم در برخی از نقاط جهان منسوخ شده است. روش‌های خاک‌ورزی حفاظتی خاک معمولاً در مناطق خشک و نیمه‌خشک اجرا می‌شوند. در مناطق نیمه‌خشک، کلید افزایش تولید محصولات کشاورزی، به حداکثر رساندن نفوذ ... بیشتر هدف: در سال‌های اخیر، استفاده از روش‌های خاک‌ورزی حفاظتی در جهان به‌طور گسترده‌ای مورد توجه قرار گرفته و استفاده از روش‌های خاک‌ورزی مرسوم در برخی از نقاط جهان منسوخ شده است. روش‌های خاک‌ورزی حفاظتی خاک معمولاً در مناطق خشک و نیمه‌خشک اجرا می‌شوند. در مناطق نیمه‌خشک، کلید افزایش تولید محصولات کشاورزی، به حداکثر رساندن نفوذ آب‌های سطحی است. علاوه بر این، روش‌هایی که منجر به کاهش تبخیر از خاک و افزایش میزان آب در دسترس گیاهان در هنگام بروز خشکسالی می‌شوند، بسیار مهم هستند. بنابراین آزمایشی به‌منظور ارزیابی اثر نظام‌های خاک‌ورزی بر عملکرد کمی،کیفی علوفه و فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان در لگوم‌های علوفه‌ای، در مزرعه پژوهشی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی شهر خرم‌آباد در سال‌های 1402-1401 و 1403- 1402 انجام یافته است. روش پژوهش: آزمایش به‌صورت اسپلیت‌پلات بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار به اجرا درآمد. روش‌‌های خاک‌ورزی (مرسوم، کم‌ خاک‌ورزی و بدون خاک‌ورزی) به‌عنوان فاکتور اصلی و لگوم‌های علوفه‌ای (باقلا توده بروجرد، ماشک رقم لامعی، خلر، باقلا رقم برکت و فیض) به‌عنوان فاکتور فرعی لحاظ شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد که اثر متقابل نظام خاک‌ورزی و لگوم‌های علوفه‌ای بر تمامی صفات اندازه‌گیری شده به‌جز پارامترهای کیفی ازجمله ماده خشک قابل هضم، پروتئین خام، خاکستر، کربوهیدرات محلول در آب، فیبر خام و فیبر نامحلول در شوینده‌ی خنثی در سطح احتمال خطای یک درصد معنی‌دار بود. بیشترین میزان عملکرد علوفه تر (52/10671 و 11/10581 کیلوگرم در هکتار)، وزن خشک برگ (86/16 و 82/16 گرم) و ساقه (46/20 و 42/20 گرم) در گیاه ماشک رقم لامعی به ترتیب در خاک‌ورزی مرسوم و کم‌خاک‌ورزی، عملکرد علوفه خشک در گیاهان ماشک رقم لامعی و باقلا رقم برکت ( به ترتیب 91/2820 و 82/2352 کیلوگرم در هکتار) در نظام خاک‌ورزی مرسوم و آنزیم کاتالاز (09/54 OD میکروگرم پروتئین بر دقیقه) در گیاه ماشک رقم لامعی در نظام خاک‌ورزی مرسوم مشاهده شد. بررسی تغییرات صفات کیفی در لگوم‌های علوفه‌ای نشان داد که گیاه ماشک رقم لامعی بیشترین ماده خشک قابل هضم، خاکستر، پروتئین خام، فیبر خام و فیبر نامحلول در شوینده‌ی خنثی را دارد، درحالی که گیاه باقلا رقم برکت و توده بروجرد بیشترین کربوهیدرات محلول در آب را ارائه کردند. نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج، اجرای نظام کم خاک‌ورزی و مرسوم نسبت به نظام بدون خاک‌ورزی و کاشت لگوم علوفه‌ای ماشک رقم لامعی اثر سودمندتری بر افزایش خصوصیات عملکرد، فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان و صفات کیفی علوفه داشتند.

مشاهده مقاله

کشت مخلوط گشنیز با شنبلیله و مدیریت علف‌های‌هرز، راهبردی برای ارتقای عملکرد کمی و کیفی گشنیز

یوسف نصیری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 فروردین 1405

https://doi.org/10.22059/jci.2026.404748.2957

چکیده

هدف: گشنیز (Coriandrum sativum L.) گیاهی یک‌ساله و دارویی از تیره چتریان می‌باشد. دانه این گیاه حاوی اسانس است و در صنایع آرایشی، بهداشتی، غذایی و دارویی کاربرد دارد. هدف این پژوهش بررسی اثرات کنترل علف‌های هرز و کشت مخلوط گشنیز با شنبلیله بر عملکرد و تولید اسانس گشنیز بود. روش پژوهش: این آزمایش به‌صورت کرت‌های خردشده در قالب طرح بلوک‌های ... بیشتر هدف: گشنیز (Coriandrum sativum L.) گیاهی یک‌ساله و دارویی از تیره چتریان می‌باشد. دانه این گیاه حاوی اسانس است و در صنایع آرایشی، بهداشتی، غذایی و دارویی کاربرد دارد. هدف این پژوهش بررسی اثرات کنترل علف‌های هرز و کشت مخلوط گشنیز با شنبلیله بر عملکرد و تولید اسانس گشنیز بود. روش پژوهش: این آزمایش به‌صورت کرت‌های خردشده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی مشگین شهر در سال 1397 انجام شد. کرت‌های اصلی شامل کنترل علف‌های هرز (وجین و عدم وجین) و فاکتور فرعی سیستم کشت شامل کشت خالص گشنیز و شنبلیله و پنج تیمار کشت مخلوط با فواصل مختلف بذر شنبلیله (5/7، 10، 5/12، 15 و 5/17 سانتی‌متر) بود. یافته‌ها: کنترل علف‌های هرز به‌طور معنی‌داری اکثر صفات در گشنیز را بهبود بخشید. سیستم کشت به‌طور معنی‌داری بر تمام صفات به‌جز ارتفاع بوته، تعداد ساقه‌های فرعی و عملکرد اسانس تأثیر گذاشت. اثرمتقابل کنترل علف‌های هرز و کشت مخلوط برای ارتفاع بوته، تعداد چتر در بوته و عملکرد دانه معنی‌دار بود. بیشترین درصد اسانس در تیمارهای کشت مخلوط 5/17 و ۱۵ سانتی‌متر مشاهده شد. تعداد دانه در هر چتر در تمام سیستم‌های کشت مخلوط افزایش یافت، و بیشترین عملکرد بیولوژیکی متعلق به کشت خالص گشنیز بود. بیشترین وزن هزاردانه در تیمار کشت مخلوط 5/7 سانتی‌متر و بالاترین شاخص برداشت دانه در تیمارهای کشت مخلوط 5/17، 15 و 5/12 سانتی‌متر مشاهده شد. بیشترین تعداد چتر (1/11 چتر دربوته) در مخلوط ۱۰ سانتی‌متر در شرایط کنترل علف‌های هرز به‌دست آمد. بالاترین عملکرد دانه (7/660 کیلوگرم در هکتار) از کشت خالص گشنیز وجین شده به‌دست آمد. نسبت برابری زمین (LER) برای همه تیمارهای کشت مخلوط بیشتر از یک بود که برتری کشت مخلوط نسبت به کشت خالص را تأیید می‌کند. بالاترین مقادیر LER در تیمارهای کشت مخلوط 5/7 سانتی‌متر و 10 سانتی‌متر در هردو شرایط وجین و بدون وجین مشاهده شد. نتیجه‌گیری: کشت مخلوط گشنیز با شنبلیله، به‌ویژه در فواصل متراکم‌تر شنبلیله، در مقایسه با کشت خالص آن یک استراتژی مؤثر است. این سیستم از طریق سرکوب مؤثر علف‌های هرز و استفاده کارآمدتر از منابع زمین منجر به بهبود عملکرد کیفی گشنیز در برخی از تیمارهای کشت مخلوط و بهبود اجزای عملکرد شد. به‌طورکلی، ترکیب کشت مخلوط با کنترل علف‌های هرز یک روش پایدار برای کاهش خسارت علف‌های هرز و افزایش بهره‌وری و کیفیت در کشت گشنیز است. کلید واژه‌ها: اجزای عملکرد، اسانس، تراکم کاشت، مدیریت علف هرز، نسبت برابری زمین

مشاهده مقاله

تأثیر مدیریت تغذیه زیستی–معدنی بر کارایی فیزیولوژیکی و پایداری عملکرد کینوا (Chenopodium quinoa Willd.) تحت شرایط کم‌آبی

راضیه پوربیرک؛ فرهاد مهاجری؛ مهدی مدن دوست؛ ابوالفتح مرادی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 19 فروردین 1405

https://doi.org/10.22059/jci.2026.406163.2962

چکیده

هدف: این پژوهش با هدف ارزیابی نقش مدیریت تغذیه زیستی–معدنی در بهبود تحمل به کم‌آبی، حفظ عملکرد دانه و پایداری شاخص‌های فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی گیاه کینوا تحت سطوح مختلف آبیاری انجام شد. روش‌ پژوهش: آزمایش طی دو سال زراعی متوالی (۱۴۰۰–۱۴۰۱ و ۱۴۰۱–۱۴۰۲) به‌صورت اسپلیت‌پلات فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار ... بیشتر هدف: این پژوهش با هدف ارزیابی نقش مدیریت تغذیه زیستی–معدنی در بهبود تحمل به کم‌آبی، حفظ عملکرد دانه و پایداری شاخص‌های فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی گیاه کینوا تحت سطوح مختلف آبیاری انجام شد. روش‌ پژوهش: آزمایش طی دو سال زراعی متوالی (۱۴۰۰–۱۴۰۱ و ۱۴۰۱–۱۴۰۲) به‌صورت اسپلیت‌پلات فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. سطوح آبیاری (۱۰۰، ۷۵ و ۵۰ درصد ظرفیت زراعی) به‌عنوان عامل اصلی و ترکیب فاکتوریلی کودهای زیستی (عدم تلقیح، نیتروکسین و بیوفسفر) و محلول‌پاشی ریزمغذی‌ها (شاهد، آهن و روی) به‌عنوان عوامل فرعی در نظر گرفته شدند. صفات عملکرد دانه، شاخص برداشت، میزان پرولین، کربوهیدرات کل، پروتئین محلول و فعالیت آنزیم کاتالاز اندازه‌گیری شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد کاهش آبیاری موجب افت معنی‌دار عملکرد دانه گردید؛ به‌گونه‌ای که در سطح ۷۵ درصد ظرفیت زراعی، عملکرد ۲۰ تا ۳۰ درصد و در سطح ۵۰ درصد ظرفیت زراعی، ۳۵ تا ۵۲ درصد کاهش یافت. ترکیب نیتروکسین + آهن در هر دو سال بالاترین عملکرد را داشت؛ به‌طوری که در آبیاری کامل عملکرد را تا ۲۸۵۹ کیلوگرم در هکتار (۲۲٪ افزایش نسبت به شاهد) و در کم‌آبی شدید تا ۱۵۸۳ کیلوگرم در هکتار (۳۰–۳۳٪ افزایش) ارتقا داد. شاخص برداشت نیز با محدودیت آب کاهش یافت، اما تیمار بیوفسفر + آهن بیشترین پایداری را نشان داد و در شرایط ۵۰٪ ظرفیت زراعی مقدار ۱۳/۳۵٪ را حفظ کرد (در مقابل ۱۸/۲۷٪ در شاهد). تجمع پرولین در شرایط کم‌آبی افزایش یافت، ولی کاربرد نیتروکسین + آهن موجب کاهش آن تا ۴۱٪ نسبت به شاهد شد. همچنین، تیمار بیوفسفر موجب افزایش ۳۷٪ در کربوهیدرات کل و نیتروکسین باعث افزایش ۴۱٪ در پروتئین محلول برگ در شرایط کم‌آبی شدید گردید. فعالیت آنزیم کاتالاز در اثر کاهش رطوبت افزایش یافت، اما تلقیح زیستی به‌ویژه با نیتروکسین، این افزایش را تا حدود ۳۹٪ تعدیل کرد. نتیجه‌گیری: به‌طور کلی، نتایج بیانگر آن است که مدیریت تلفیقی تغذیه زیستی–معدنی، به‌ویژه ترکیب نیتروکسین با آهن، با بهبود وضعیت تغذیه‌ای و فیزیولوژیکی گیاه، کاهش اثرات اکسیداتیو و حفظ ترکیبات سازگار با کم‌آبی، موجب افزایش معنی‌دار عملکرد و پایداری کینوا در شرایط محدودیت آبی می‌شود. این راهبرد می‌تواند به‌عنوان گزینه‌ای پایدار و زیست‌سازگار برای بهبود کارایی مصرف آب و حفظ عملکرد کینوا در مناطق خشک و نیمه‌خشک کشور توصیه گردد.

مشاهده مقاله

درصد پذیرش	29
زمان پذیرش (روز)	276

دوره 28 (1405)

دوره 27 (1404)

دوره 26 (1403)

دوره 25 (1402)

دوره 24 (1401)

دوره 23 (1400)

دوره 22 (1399)

دوره 21 (1398)

دوره 20 (1397)

دوره 19 (1396)

دوره 18 (1395)

دوره 17 (1394)

دوره 16 (1393)

دوره 15 (1392)

دوره 14 (1391)

دوره 13 (1390)

دوره 12 (1389)

دوره 11 (1388)

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

بانک ها و نمایه نامه ها

ابر واژگان