بابک عندلیبی؛ منصور فرجی؛ محسن سیلسپور؛ سجاد نصیری
چکیده
هدف: تنش خشکی یکی از مهمترین عوامل محدودکننده رشد و عملکرد لوبیا چیتی است. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر پرایمینگ بذر و محلولپاشی الاژیکاسید بر عملکرد و ویژگیهای بیوشیمیایی لوبیا چیتی تحت شرایط تنش خشکی صورت گرفتروش پژوهش: این آزمایش در اردیبهشتماه 1403 بهصورت کرتهای خردشده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در ...
بیشتر
هدف: تنش خشکی یکی از مهمترین عوامل محدودکننده رشد و عملکرد لوبیا چیتی است. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر پرایمینگ بذر و محلولپاشی الاژیکاسید بر عملکرد و ویژگیهای بیوشیمیایی لوبیا چیتی تحت شرایط تنش خشکی صورت گرفتروش پژوهش: این آزمایش در اردیبهشتماه 1403 بهصورت کرتهای خردشده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقات مرکزی وابسته به مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران واقع در شهرستان ورامین انجام شد. تیمارهای اصلی شامل سه سطح آبیاری (آبیاری کامل معادل 100 درصد نیاز آبی، تنش ملایم با 75 درصد نیاز آبی و تنش شدید با 50 درصد نیاز آبی) و تیمارهای فرعی شامل چهار سطح (شاهد بدون پرایمینگ و محلولپاشی، پرایمینگ بذر با 50 میلیگرم در لیتر الاژیکاسید، محلولپاشی برگ با 50 میلیگرم در لیتر الاژیکاسید و ترکیب پرایمینگ و محلولپاشی) بودند. یافتهها: نتایج نشان داد تنش خشکی بهطور معنیداری سبب کاهش عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک لوبیا چیتی شد، اما کاربرد الاژیکاسید، بهویژه در تیمار ترکیبی پرایمینگ و محلولپاشی، موجب بهبود این صفات گردید. بیشترین عملکرد دانه (4198 کیلوگرم در هکتار) در شرایط آبیاری کامل و تیمار ترکیبی و کمترین آن (2220 کیلوگرم) در تیمار تنش شدید بدون استفاده از الاژیکاسید ثبت شد که معادل 1/47 درصد کاهش بود. در شرایط تنش ملایم، محلولپاشی بهتنهایی عملکرد دانه را 5/12 درصد افزایش داد و در تنش شدید، تیمار ترکیبی موجب بهبود 22 درصدی شد. عملکرد بیولوژیک نیز در پاسخ به تیمارها افزایش یافت و تیمار ترکیبی در شرایط آبیاری کامل، تنش ملایم و تنش شدید بهترتیب عملکرد را 5/10، 5/9 و 6/19 درصد نسبت به شاهد افزایش داد. فعالیت آنزیم کاتالاز و میزان مالوندیآلدهید با تنش افزایش یافتند، اما کاربرد الاژیکاسید، بهویژه در تیمار ترکیبی، این شاخصها را بهترتیب تا 1/26 درصد و 9/20 درصد کاهش داد.نتیجهگیری: بهطور کلی، نتایج این پژوهش نشان داد که تنش خشکی تأثیر منفی قابلتوجهی بر عملکرد و فیزیولوژی لوبیا چیتی دارد، اما کاربرد الاژیکاسید، بهویژه در ترکیب پرایمینگ و محلولپاشی، توانست با کاهش اثرات استرس اکسیداتیو و حفظ تعادل آبی، موجب بهبود رشد و عملکرد گیاه در شرایط کمبود آب شود. براساس این یافتهها، استفاده از الاژیکاسید بهعنوان یک راهکار مدیریتی مؤثر برای افزایش تحمل گیاه به خشکی و حفظ عملکرد در مناطق خشک و نیمهخشک پیشنهاد میشود.
غلامرضا شهیدی؛ غلام عباس اکبری؛ علی اکبر اسدی؛ غلامعلی اکبری؛ محمد هادی غفاریان مغرب
چکیده
هدف: این پژوهش با هدف ارزیابی اثر رژیمهای تغذیهای ترکیبی شامل کودهای آلی و معدنی همراه با محلولپاشی برگی بر اجزای عملکرد، عملکرد دانه، زیستتوده و شاخص برداشت لوبیا چیتی تحت شرایط تنش کمآبی اجرا شد.
روش پژوهش: آزمایش طی دو سال زراعی (۱۴۰۱–۱۴۰۲ و ۱۴۰۲–۱۴۰۳) در ایستگاه تحقیقات کشاورزی خیرآباد زنجان بهصورت کرتهای خردشده ...
بیشتر
هدف: این پژوهش با هدف ارزیابی اثر رژیمهای تغذیهای ترکیبی شامل کودهای آلی و معدنی همراه با محلولپاشی برگی بر اجزای عملکرد، عملکرد دانه، زیستتوده و شاخص برداشت لوبیا چیتی تحت شرایط تنش کمآبی اجرا شد.
روش پژوهش: آزمایش طی دو سال زراعی (۱۴۰۱–۱۴۰۲ و ۱۴۰۲–۱۴۰۳) در ایستگاه تحقیقات کشاورزی خیرآباد زنجان بهصورت کرتهای خردشده در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با چهار تکرار انجام گرفت. تیمارها شامل دو سطح تغذیه خاکی (شاهد و مصرف همزمان ۵۰ کیلوگرم سولفاتپتاسیم+ ۲ کیلوگرم هیومیکاسید در هکتار)، چهار سطح محلولپاشی (شاهد یا اسپری آب، نانوکود روی، اسیدآمینه و سیلیکاتپتاسیم) و دو سطح آبیاری (کامل با فواصل پنج روزه و تنشی با فواصل نُه روزه) بودند.
یافتهها: نتایج نشان داد که تنش آبی موجب کاهش معنیدار اجزای زایشی و عملکرد شد، بهطوریکه تعداد بوته در مترمربع، غلاف در بوته، دانه در غلاف و وزن صددانه بهترتیب 9/8، 1/9، 5/10 و ۱/۶ درصد کاهش یافتند. بیشترین تعداد دانه در غلاف (92/7 عدد) در آبیاری کامل همراه با سیلیکاتپتاسیم و کمترین مقدار (هفت عدد) در تیمار تنش آبی بدون محلولپاشی ثبت گردید که معادل کاهش 65/11 درصد بود. عملکرد دانه تحت تنش حدود ۲۹ درصد کاهش یافت (از ۳۰۳۸ به ۲۱۵۰ کیلوگرم در هکتار). سیلیکاتپتاسیم با میانگین ۲۷۳۳ کیلوگرم در هکتار بالاترین عملکرد را داشت که حدود ۷ درصد بیشتر از سایر تیمارها بود. در مورد شاخص برداشت، آبیاری کامل میانگین ۵۷ درصد و آبیاری تنشی ۴۸ درصد را نشان داد. بیشترین شاخص برداشت (۵۶ درصد) در نانوکود روی مشاهده شد که بیانگر نقش آن در بازپخش مواد فتوسنتزی به اندامهای زایشی است. بیشترین زیستتوده (32/3165 کیلوگرم در هکتار) در آبیاری کامل و سیلیکاتپتاسیم به دست آمد که نسبت به تیمارهای نانوکود روی و اسیدآمینه بهترتیب 1/6 و 2/8 درصد بیشتر بود. حتی بدون تغذیه پایه، سیلیکاتپتاسیم موفق به حفظ زیستتوده در سطح بالایی (21/2762 کیلوگرم در هکتار) شد.
نتیجهگیری: بهطورکلی، محلولپاشی سیلیکاتپتاسیم با بهبود فتوسنتز، افزایش پایداری دیواره سلولی و کاهش پراکسیداسیون لیپیدها توانست اثرات منفی خشکی را تعدیل کرده و موجب ارتقای عملکرد و زیستتوده گردد. همچنین نقش مثبت نانوکود روی در بهبود شاخص برداشت تأیید شد. این نتایج میتواند مبنای توسعه راهبردهای تغذیهای برای افزایش تابآوری لوبیا چیتی در شرایط اقلیمی ناپایدار باشد.