نیلوفر براتی؛ مسعود رفیعی؛ مرجان دیانت؛ محمد رضا اردکانی؛ وریا ویسیانی
چکیده
هدف: در سالهای اخیر، استفاده از روشهای خاکورزی حفاظتی در جهان بهطور گستردهای مورد توجه قرار گرفته و استفاده از روشهای خاکورزی مرسوم در برخی از نقاط جهان منسوخ شده است. روشهای خاکورزی حفاظتی خاک معمولاً در مناطق خشک و نیمهخشک اجرا میشوند. در مناطق نیمهخشک، کلید افزایش تولید محصولات کشاورزی، به حداکثر رساندن نفوذ ...
بیشتر
هدف: در سالهای اخیر، استفاده از روشهای خاکورزی حفاظتی در جهان بهطور گستردهای مورد توجه قرار گرفته و استفاده از روشهای خاکورزی مرسوم در برخی از نقاط جهان منسوخ شده است. روشهای خاکورزی حفاظتی خاک معمولاً در مناطق خشک و نیمهخشک اجرا میشوند. در مناطق نیمهخشک، کلید افزایش تولید محصولات کشاورزی، به حداکثر رساندن نفوذ آبهای سطحی است. علاوه بر این، روشهایی که منجر به کاهش تبخیر از خاک و افزایش میزان آب در دسترس گیاهان در هنگام بروز خشکسالی میشوند، بسیار مهم هستند. بنابراین آزمایشی بهمنظور ارزیابی اثر نظامهای خاکورزی بر عملکرد کمی،کیفی علوفه و فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدان در لگومهای علوفهای، در مزرعه پژوهشی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی شهر خرمآباد در سالهای 1402-1401 و 1403- 1402 انجام یافته است.
روش پژوهش: آزمایش بهصورت اسپلیتپلات بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار به اجرا درآمد. روشهای خاکورزی (مرسوم، کم خاکورزی و بدون خاکورزی) بهعنوان فاکتور اصلی و لگومهای علوفهای (باقلا توده بروجرد، ماشک رقم لامعی، خلر، باقلا رقم برکت و فیض) بهعنوان فاکتور فرعی لحاظ شدند.
یافتهها: نتایج نشان داد که اثر متقابل نظام خاکورزی و لگومهای علوفهای بر تمامی صفات اندازهگیری شده بهجز پارامترهای کیفی ازجمله ماده خشک قابل هضم، پروتئین خام، خاکستر، کربوهیدرات محلول در آب، فیبر خام و فیبر نامحلول در شویندهی خنثی در سطح احتمال خطای یک درصد معنیدار بود. بیشترین میزان عملکرد علوفه تر (52/10671 و 11/10581 کیلوگرم در هکتار)، وزن خشک برگ (86/16 و 82/16 گرم) و ساقه (46/20 و 42/20 گرم) در گیاه ماشک رقم لامعی به ترتیب در خاکورزی مرسوم و کمخاکورزی، عملکرد علوفه خشک در گیاهان ماشک رقم لامعی و باقلا رقم برکت ( به ترتیب 91/2820 و 82/2352 کیلوگرم در هکتار) در نظام خاکورزی مرسوم و آنزیم کاتالاز (09/54 OD میکروگرم پروتئین بر دقیقه) در گیاه ماشک رقم لامعی در نظام خاکورزی مرسوم مشاهده شد. بررسی تغییرات صفات کیفی در لگومهای علوفهای نشان داد که گیاه ماشک رقم لامعی بیشترین ماده خشک قابل هضم، خاکستر، پروتئین خام، فیبر خام و فیبر نامحلول در شویندهی خنثی را دارد، درحالی که گیاه باقلا رقم برکت و توده بروجرد بیشترین کربوهیدرات محلول در آب را ارائه کردند.
نتیجهگیری: با توجه به نتایج، اجرای نظام کم خاکورزی و مرسوم نسبت به نظام بدون خاکورزی و کاشت لگوم علوفهای ماشک رقم لامعی اثر سودمندتری بر افزایش خصوصیات عملکرد، فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدان و صفات کیفی علوفه داشتند.
دنیا بهروزی؛ مرجان دیانت؛ اسلام مجیدی هروان؛ محمد جواد میرهادی؛ علی شیرخانی
چکیده
خشکی یکی از مهمترین فاکتورهای محدودکننده تولید ذرت در جهان است. از طرفی کاربرد منابع و نهادههای تجدیدپذیر مثل ورمیکمپوست یکی از اصول کشاورزی پایدار است. بنابراین بهمنظور بررسی اثر کمآبیاری، کودهای شیمیایی و ورمیکمپوست آزمایشی بهصورت کرتهای دو بار خردشده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار و بهمدت دو ...
بیشتر
خشکی یکی از مهمترین فاکتورهای محدودکننده تولید ذرت در جهان است. از طرفی کاربرد منابع و نهادههای تجدیدپذیر مثل ورمیکمپوست یکی از اصول کشاورزی پایدار است. بنابراین بهمنظور بررسی اثر کمآبیاری، کودهای شیمیایی و ورمیکمپوست آزمایشی بهصورت کرتهای دو بار خردشده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار و بهمدت دو سال در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه در دو سال 1396 و 1397 انجام شد. تیمار آبیاری در سه سطح شامل آبیاری کامل، 80 درصد نیاز آبى و 60 درصد نیاز آبى بهعنوان فاکتور اصلی و کود شیمیایی در دو سطح شامل مصرف 100 درصد مقدار توصیهشده براساس آزمون خاک و 50 درصد این میزان در کرتهای فرعی و سطوح مختلف کود ورمیکمپوست در سه سطح شامل صفر، سه و شش تن در هکتار در کرتهای فرعى فرعی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که شاخص سطح برگ از آبیاری کامل تا 60 درصد نیاز آبی از 51/4 به 6/1 کاهش یافت. بیشترین میزان عملکرد علوفه تر (5/82 تن در هکتار) در تیمار آبیاری کامل و مصرف همزمان 100 درصد کود شیمیایی و شش تن در هکتار ورمیکمپوست بهدست آمد و کمترین میزان آن (1/30 تن در هکتار) مربوط به تیمار 60 درصد نیاز آبی، 50 درصد کودهای شیمیایی و عدم مصرف ورمیکمپوست بود. در همه سطوح آبیاری درصد پروتئین علوفه با استفاده از کود شیمیایی و ورمیکمپوست افزایش یافت و بیشترین درصد پروتئین علوفه (2/10 درصد) در تیمار آبیاری کامل و 100 درصد کود و شش تن هکتار ورمیکمپوست بهدست آمد. براساس نتایج در تیمار آبیاری به میزان 60 درصد نیاز آبی و مصرف50 درصد کود شیمیایی، استفاده از ورمیکمپوست به میزان شش تن در هکتار نسبت به عدم مصرف، علوفه تر را 26/19 درصد و پروتئین را 9/6 درصد افزایش داد.
فاطمه قاسمی؛ وریا ویسانی؛ مرجان دیانت؛ محمود مرادی
چکیده
استفاده از تراکم و ارقامی که قدرت رقابتپذیری بالایی دارند از راههای مؤثر در کنترل علفهای هرز در سیستم مدیریت تلفیقی است. بهمنظور بررسی امکان افزایش قدرت رقابتی برخی از ارقام نخود دیم در مقابل علفهای هرز با استفاده از تراکم کشت آزمایشی بهصورت اسپلیت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی در چهار تکرار در مزرعه ...
بیشتر
استفاده از تراکم و ارقامی که قدرت رقابتپذیری بالایی دارند از راههای مؤثر در کنترل علفهای هرز در سیستم مدیریت تلفیقی است. بهمنظور بررسی امکان افزایش قدرت رقابتی برخی از ارقام نخود دیم در مقابل علفهای هرز با استفاده از تراکم کشت آزمایشی بهصورت اسپلیت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی در چهار تکرار در مزرعه تحقیقاتی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان، ایستگاه گریزه سنندج در سال زراعی 99-1398 اجرا شد. فاکتور اول تراکم نخود در سه سطح 30، 36 و 42 بوته در مترمربع بهعنوان کرت اصلی، ارقام نخود در هفت سطح شامل آزاد، جم، محلی، هاشم، ILC482، پیروز و کاکا و عملیات مدیریتی در دو سطح وجین کامل در تمام فصل رشد و عدم وجین بهعنوان فاکتورهای فرعی بودند. براساس نتایج بهدستآمده وجین علف هرز باعث افزایش تعداد غلاف در بوته به میزان 63/35 درصد شد. در عملکرد و اجزای عملکرد نخود بین ارقام موردبررسی تفاوت معنیدار وجود داشت. ارقام ILC482 و کاکا بهترتیب از بیشترین و کمترین تعداد شاخه اصلی به میزان 82/3 و 58/2 برخوردار بودند. بیشترین تعداد شاخه فرعی در تراکم 30 بوته در مترمربع بهدست آمد. بیشترین تعداد غلاف در بوته به میزان 12/14 و 41/13 در ارقام پیروز و جم و کمترین تعداد غلاف در بوته به مقدار 98/7 در رقم هاشم مشاهده شد. حداکثر عملکرد دانه، شاخص تحمل رقابت و کمترین تراکم علف هرز را رقم جم دارا بود. در همه ارقام موردبررسی با افزایش تراکم بوته تعداد دانه در مترمربع، عملکرد دانه و شاخص تحمل رقابت افزایش نشان داد و بیشترین مقدار آنها در تراکم 42 بوته در مترمربع بهدست آمد.
مریم فلاحت کار گنجی؛ وریا ویسانی؛ مرجان دیانت
چکیده
بهمنظور بررسی تأثیر گونههای قارچ مختلف مایکوریزا و سطوح تنش خشکی بر ویژگیهای فیزیولوژیک ارقام نخود آزمایشی بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در گلخانه مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی کردستان در سال 1399 انجام گرفت. فاکتورها شامل آبیاری در سه سطح (شاهد، تنش متوسط و تنش شدید)، کاربرد قارچ مایکوریزا در چهار سطح (Funneliformis ...
بیشتر
بهمنظور بررسی تأثیر گونههای قارچ مختلف مایکوریزا و سطوح تنش خشکی بر ویژگیهای فیزیولوژیک ارقام نخود آزمایشی بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در گلخانه مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی کردستان در سال 1399 انجام گرفت. فاکتورها شامل آبیاری در سه سطح (شاهد، تنش متوسط و تنش شدید)، کاربرد قارچ مایکوریزا در چهار سطح (Funneliformis mosseae، Simiglomus hoi، Rhizophagus irregularis و عدم تلقیح (شاهد)) و رقم نخود در دو سطح (ILC-482 و پیروز) بود. نتایج نشان داد که سطح تنش تأثیر معنیداری بر صفات مورد ارزیابی داشتند، بهطوریکه با کاهش میزان آب قابل دسترس گیاه وزن خشک و محتوای کلروفیل کاهش یافت. میزان فعالیت آنزیم کاتالاز در شرایط تنش شدید در مقایسه با تنش متوسط و عدم تنش خشکی بهترتیب تا 37 و 9/71 درصد در رقم پیروز و تا 4/69 و 6/82 درصد در رقم ILC-482 افزایش پیدا کرد. در رقم ILC-482 بیشترین میزان فعالیت آنزیم پراکسیداز در شرایط تنش شدید مشاهده شد که تقریباً نسبت به تیمار عدم تنش دو برابر افزایش یافت. فعالیت آنزیم پراکسیداز تحت تأثیر کاربرد قارچ مایکوریزا قرار گرفت، بهطوریکه گیاهان تلقیحشده با گونه G. mosseae بیشترین و عدم تلقیح با مایکوریزا کمترین میزان فعالیت پراکسیداز را دارا بودند. در تنش شدید کمترین میزان مالوندیآلدهید با کاربرد گونه G. mosseae حاصل شد. تلقیح نخود با قارچ مایکوریزا میتواند بهعنوان راهکاری در جهت بهبود رشد در شرایط عدم تنش و افزایش مقاومت در شرایط تنش خشکی مدنظر قرار گیرد.
فرهاد بیوک زاده فرد؛ مرجان دیانت
چکیده
بهمنظور بررسی کنترل شیمیایی علفهای هرز در خزانۀ کوکب کوهی و ناز آفتابی، دو آزمایش جداگانه در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با چهار تکرار و 12 تیمار در شرایط خزانه در زمینی بهوسعت 200 متر مربع در فضای سبز ناحیۀ پنج شهرداری منطقۀ شش تهران، در بهار و تابستان 1390 انجام گرفت. تیمارها شامل کاربرد علفکشهای تریفلورالین بهصورت پیشکاشت ...
بیشتر
بهمنظور بررسی کنترل شیمیایی علفهای هرز در خزانۀ کوکب کوهی و ناز آفتابی، دو آزمایش جداگانه در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با چهار تکرار و 12 تیمار در شرایط خزانه در زمینی بهوسعت 200 متر مربع در فضای سبز ناحیۀ پنج شهرداری منطقۀ شش تهران، در بهار و تابستان 1390 انجام گرفت. تیمارها شامل کاربرد علفکشهای تریفلورالین بهصورت پیشکاشت (EC48% با نام تجاری ترفلان) اختلاط با خاک و بدون اختلاط با خاک بهمقدار 2/0 و 3/0 میلیلیتر از مادۀ تجاری در متر مربع، علفکش اکسیفلورفن (EC24% با نام تجاری گل) بهصورت پیشرویشی و پسرویشی بهمیزان 2/0 و 3/0 میلیلیتر از مادۀ تجاری در متر مربع، علفکش کلروتالدیمتیل (WP48% با نام تجاری داکتال) بهصورت پیشکاشت بهمقدار 1 گرم از مادۀ تجاری در متر مربع با دو بار وجین دستی در طول فصل رشد، شاهد آلوده به علف هرز و شاهد عاری از علف هرز در طول فصل رشد (وجین دستی کلی) بودند. علفکشهایی که در گل نازآفتابی استفاده شدند، تا 100 درصد از تندش و رویش بذرهای این گل جلوگیری کردند. در آزمایش گل کوکب کوهی علفکش تریفلورالین، علفهای هرز جارو، تاج خروس، سلمک، خرفه و باریکبرگها را بهخوبی کنترل کرد و تأثیر ضعیفی در کنترل علفهای هرزی نظیر پنیرک، گاوپنبه و کنف وحشی داشت. بهترین تیمار برای کنترل علفهای هرز گل کوکب کوهی، علفکش تریفلورالین بههمراه وجین دستی بود.