نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده کشاورزی و صنایع غذایی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 استادیارادانشکده کشاورزی و صنایع غذایی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

3 استادیار دانشکده کشاورزی و صنایع غذایی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

4 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کردستان

چکیده

به منظور بررسی امکان افزایش قدرت رقابتی برخی از ارقام نخود دیم در مقابل علف‌های هرز با استفاده از تراکم کشت آزمایشی به صورت اسپلیت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی در چهار تکرار در مزرعه تحقیقاتی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان، ایستگاه گریزه سنندج در سال زراعی 1399 اجرا گردید. فاکتور اول تراکم نخود در سه سطح 30، 36 و 42 بوته در متر مربع به عنوان کرت اصلی، ارقام نخود در هفت سطح شامل آزاد، جم، محلی، هاشم، ILC482، پیروز و کاکا و عملیات مدیریتی در دو سطح وجین کامل در تمام فصل رشد و عدم وجین به عنوان فاکتورهای فرعی بودند. بر اساس نتایج به دست آمده وجین علف هرز باعث افزایش عملکرد و اجزای عملکرد شد. در عملکرد و اجزای عملکرد نخود بین ارقام مورد بررسی تفاوت معنی‌دار وجود داشت. ارقام ILC482 و کاکا به ترتیب از بیشترین و کمترین تعداد شاخه اصلی به میزان 82/3 و 58/2 برخوردار بودند. بیشترین تعداد شاخه فرعی در تراکم 30 بوته در متر مربع به دست آمد. بیشترین تعداد غلاف در بوته به میزان 12/14 و 41/13 در ارقام پیروز و جم و کمترین تعداد غلاف در بوته به مقدار 98/7 در رقم هاشم مشاهده شد. حداکثر عملکرد دانه، شاخص تحمل رقابت و کمترین تراکم علف هرز را رقم جم دارا بود. با افزایش تراکم بوته تعداد دانه در متر مربع، عملکرد دانه و شاخص تحمل رقابت افزایش نشان داد و بیشترین مقدار آن‌ها در تراکم 42 بوته در متر مربع به دست آمد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Effect of planting density on increasing the competitive ability of chickpea (Cicer arietinum L.) cultivars against weeds

نویسندگان [English]

  • Fatemeh Ghasemi 1
  • Weria Weisany 2
  • Marjan Diyanat 3
  • Mahmood Moradi 4

1 M. Sc. Student, Department of Agricultural Sciences and Food Industries, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran

2 Assistant Professor, Department of Agricultural Sciences and Food Industries, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran

3 Assistant Professor , Department of Agricultural Sciences and Food Industries, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran

4 Agricultural Research, Education and Extension Organization, Sanandaj, Kurdistan

چکیده [English]

The present study aimed to increase competition ability of some dryland chickpea cultivars against weeds under different plant densities. Therefore, an experiment was conducted as a split factorial in a Randomized Complete Block Design with four replications in the research farms of the Kurdistan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Garizeh Agricultural Research Station, Sanandaj, Iran, during the 2020-2021 growing seasons. Experimental treatments included different plant density (30, 36, and 42 plants.m-2) as main plot, seven cultivars (Azad, Jam, Hashem, ILC482, Pirooz, Kaka, and a local variety) and weed management (no weeding and hand weeding during the whole growing season) as subplots. Results indicated that weeding operations were effective in increasing yield and yield components of chickpea cultivars. Also, it was observed that there were significant differences among yield and yield components of the studied cultivars. ILC482 and Kaka cultivars had the highest and lowest number of main branches at 3.82 and 2.58 values, respectively.The highest number of secondary branches obtained at a density of 30 plants.m-2. Furthermore, the highest number of pods per plant registered for Pirooz and Jam cultivars and the lowest number of pods per plant was 7.98 in Hashem cultivar. The highest grain yield, indices of tolerance and competition and the lowest weed density observed for the Jam cultivar. The number of seeds per square meter, grain yield and ability withstand competition index improved with increasing plant density so that the highest values were achieved at the plant density of 42 plants.m-2.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ability of withstand competition
  • Cultivar
  • pea
  • Plant density
  • Weed
  • weeding