بررسی تاثیر بقایای کود سبز و منابع مختلف کودی بر خصوصیات آگروفیزیولوژیکی کتان روغنی در شرایط قطع آبیاری در مرحله گلدهی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 استادیار، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 دانشیار، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

4 استادیار، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان‌غربی، ارومیه، ایران.

چکیده

جهت بررسی تأثیر بقایای کود سبز و منابع مختلف کودی بر صفات فیزیولوژیک، عملکرد بیولوژیک و درصد روغن دانه گیاه کتان در شرایط تنش خشکی، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی ارومیه در دو سال زراعی 1396 و 1397 اجرا گردید. فاکتورهای آزمایشی شامل کود سبز در دو سطح بدون کود سبز و شبدر قرمز، منابع مختلف کودی بیولوژیک در چهار سطح شاهد (عدم مصرف کود)، مایکوریزا، ورمی‌کمپوست و مایکوریزا+ ورمی‌کمپوست در شرایط آبیاری کامل و قطع آبیاری در مرحله گلدهی بررسی شد. نتایج تجزیه مرکب نشان داد که سال اثر معنی‌دار بر صفات کلروفیل a، درصد کلونیزاسیون، درصد نیتروژن و فسفر دانه، عملکرد بیولوژِیک و درصد روغن دانه داشت. تیمار قطع آبیاری سبب کاهش تمامی صفات به‌جز پرولین و کربوهیدرات محلول شد. کود سبز، مایکوریزا و ورمی‌کمپوست سبب افزایش معنی‌دار صفات موردمطالعه در هر دو سطح آبیاری شدند به‌جز نیتروژن دانه که کود سبز بر آن تأثیری نداشت. تیمار تلفیقی مایکوریزا+ ورمی‌کمپوست نسبت به کاربرد جداگانه هر یک از آن‌ها منجر به افزایش 98/68 درصد و 34/61 درصدی عملکرد بیولوژیک و 18/11 درصد و 5/4 درصدی روغن دانه نسبت به تیمار شاهد به‌ترتیب در تیمار آبیاری کامل و قطع آبیاری شد. در نهایت کاربرد مایکوریزا و ورمی‌کمپوست پس از کود سبز سبب بهبود شاخص‌های کمی و کیفی کتان در تیمار قطع آبیاری در مرحله گلدهی شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effect of green manure residues and fertilizer sources on agro-physiological characteristics of flax seed in irrigation termination at flowering stage

نویسندگان [English]

  • Mahdieh Fallah 1
  • Hashem Hadi 2
  • Reza Amirnia 3
  • Abdollah Hasanzadeh Gorttapeh 4
1 Ph.D. Student, Department of plant production and genetics, Faculty of Agriculture and natural resources, Urmia University, Urmia, Iran.
2 Assistant Professor, Department of plant production and genetics, Faculty of Agriculture and natural resources, Urmia University, Urmia, Iran
3 Associate Professor, Department of plant production and genetics, Faculty of Agriculture and natural resources, Urmia University, Urmia, Iran.
4 Assistant Professor, Horticulture Crop Research Department, West Azerbaijan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, (AREEO), Urmia, Iran.
چکیده [English]

The present experiment has been conducted as a factorial based on randomized complete block design with three replications in the Agricultural and Natural Resources Research farm of Urmia for two years (2017-2018) to investigate the effect of green manure residues and fertilizer sources on physiological traits, biological yield, and seed oil content of linseed. Experimental factors include green manure in two levels: no green manure and red clover (Trifolium pratense), different sources of fertilizer in four levels: no fertilizer, mycorrhiza, vermicompost and mycorrhiza + vermicompost, both in full irrigation condition and irrigation terminationat the flowering stage. Results of the combined analysis show that the year has a significant effect on chlorophyll a, colonization percentage, grain nitrogen and phosphorus, biological yield, and seed oil. Irrigation termination treatment decreases all traits except proline and soluble carbohydrate contents. Green manure, mycorrhizae, and vermicompost significantly increase the studied traits at both irrigation levels, except for grain nitrogen, not affected by green manure. The application of mycorrhiza+ vermicompost, with or without green manure, is more effective than their individual applications. The dual application results in an increase of 68.98% and 61.34% for biological yield and 11.8% and 4.5% for seed oil, compared to the control in complete irrigation treatment, respectively. In general, green manure, mycorrhiza, and vermicompost can improve the quantitative and qualitative performance of flaxseed in irrigation terminationat the flowering stage.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Green manure
  • Drought stress
  • Mycorrhiza
  • proline
  • vermicompost