به زراعی کشاورزی

چکیده به‌منظور بررسی اثر اسید الاژیک بر شاخص‌های رشدی و روند پیری برگ در گیاه سویا، آزمایشی طی دو سال 1398 و 1399 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی شاهرود اجرا گردید. آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل کیفیت اولیه بذر در دو سطح (بذور نرمال و بذور فرسوده) و کاربرد اسید الاژیک در چهار سطح (شاهد، پرایمینگ، محلول‌پاشی برگی و کاربرد توأم پرایمینگ و محلول‌پاشی برگی با غلظت 50 میلی‌گرم در لیتر) بود. نتایج نشان داد که پیری تسریع شده موجب کاهش میزان کلروفیل، کاروتنوئید، ارتفاع بوته، وزن خشک برگ و ساقه، درصد روغن و عملکرد دانه نسبت به شاهد شد. استفاده از اسید الاژیک به‌صورت پرایمینگ، محلول‌پاشی برگی و ترکیب توأم آن‌ها، درصد روغن را به ترتیب 23/0، 24/0 و 29/0 درصد نسبت به شاهد ارتقا داد. پرایمینگ، محلول‌پاشی و کاربرد توأم پرایمینگ و محلول‌پاشی با اسید الاژیک به‌ترتیب عملکرد دانه را 59/23 ، 23/23 و 48/55 درصد نسبت به شاهد ارتقا دادند. کاربرد اسید الاژیک به‌صورت پرایمینگ بذری و محلول‌پاشی برگی بهتر از سایر سطوح عمل کرد. در نهایت استفاده از این ماده به صورت پرایمینگ جهت افزایش درصد روغن و عملکرد دانه سویا توصیه می‌شود.

چکیده هدف آزمایش بررسی و ارزیابی تأثیر پوتریسین و 24- اپی‌براسینولید در تغییر فعالیت آنزیم­های ضداکسنده جهت تحمل به تنش خشکی در گیاه ریحان بود. طرح به­صورت اسپلیت‌پلات فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در سال‌های زراعی 97- 1396 و 98-1397 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل تیمار آبی در سه سطح (40، 80 و 120 میلی‌متر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس A) در کرت‌های اصلی، محلول‌پاشی پوتریسین در سه سطح (صفر (شاهد)، 5/0 و 2 میلی‌مولار) و 24-­اپی‌براسینولید در سه سطح (صفر (شاهد)، 5/0 و 2 میکرو­مولار) به‌صورت فاکتوریل در کرت‌های فرعی اجرا شد. نتایج نشان داد که بیش‌ترین میزان پرولین در تیمارآبی 120 میلی‌متر تبخیر از تشتک تبخیر در سال اول آزمایش حاصل شد و کاربرد پوتریسین (دو میلی‌مولار) و 24-اپی‌براسینولید (5/0 میکرومولار) نیز سبب افزایش بیش‌تر میزان پرولین گیاه ریحان شد. در تیمار120 میلی‌متر تبخیر از تشتک تبخیر و کاربرد دو میلی‌مولار پوتریسین بیش‌ترین میزان آنزیم کاتالاز مشاهده شد. برهم‌کنش اثرات تنش خشکی، پوتریسین و 24-اپی براسینولید نیز نشان داد که بیش‌ترین میزان آنزیم آسکوربات پراکسیداز و سوپراکسید­ دیسموتاز در تیمار 120 میلی‌متر تبخیر از تشتک تبخیر و بالاترین غلظت پوتریسین (دو میلی‌مولار) و 24- اپی‌براسینولید (دو میکرومولار) مشاهده شد. در شرایط آبیاری مطلوب (40 میلی‌متر تبخیر از تشتک تبخیر)، کاربرد هم‌زمان غلظت­های کم‌تر پوتریسین (5/0 میلی‌مولار) و اپی براسینولید (5/0 میکرومولار) و در شرایط تنش خشکی (80 و 120 میلی‌متر تبخیر از تشتک تبخیر)، غلظت بیش‌تر این دو ماده (دو میلی‌مولار پوتریسین و دو میکرومولار اپی‌براسینولید) باعث افزایش آنزیم گایاکول پراکسیداز شد. برهم‌کنش چندگانه سال، تنش خشکی، پوترسین و 24- اپی‌براسینولید تأثیر معنی‌داری بر فلاونوِئید کل و درصد اسانس ریحان گذاشت به‌نحوی که در هر دو سال آزمایش، کاربرد غلظت 2 میلی‌مولار پوترسین و 2 میکرومولار 24-اپی‌براسینولید در همه سطوح آبی به‌ویژه 120 میلی‌متر تبخیر از تشتک تبخیر، سبب افزایش بیش‌تر این دو صفت شد و در سال اول آزمایش این افزایش بیش‌تر از سال دوم بود. کاربرد هم‌زمان دو میلی‌مولار پوترسین و دو میکرومولار اپی‌براسینولید به­دلیل افزایش سنتز پرولین و آنزیم­های آنتی‌اکسیدانی بهترین تیمار در جهت کاهش  اثرات تنش خشکی  در گیاه ریحان بود، که نشان­دهنده وجود رابطه هم­افزایی بین این دو ماده در بهبود رشد گیاه ریحان و افزایش درصد اسانس این گیاه است.

چکیده یکی از اقدامات مهم جهت دستیابی به ارقام متحمل به خشکی، غربال‌گری و انتخاب ارقام براساس عملکرد و صفات بیوشیمیایی می‌باشد. این پژوهش در قالب طرح آماری بلوک‌های کامل تصادفی به‌روش کرت‌های یک‌بار خردشده در سه تکرار طی دو سال زراعی (98-1396) در مرکز تحقیقات کشاورزی صفی‌آباد دزفول انجام شد. در کرت‌های اصلی رژیم‌های مختلف آبیاری براساس 25، 50، 75 و 100 درصد نیازآبی و در کرت‌های فرعی پنج رقم یونجه بغدادی، نیک‌شهری، یزدی، امید و مساسرسا مقایسه شدند. نتایج نشان داد تنش آبی ناشی از رژیم آبیاری باعث کاهش معنی‌دار عملکرد علوفه خشک و تغییرات معنی‌دار مقدار قند محلول، میزان گلوتاتیون پراکسیداز و میزان کاتالاز موجود در برگ یونجه شد، اما تأثیر معنی‌دار بر پروتئین کل محلول نداشت. برترین کلاس آماری عملکرد علوفه خشک هر چین به رقم بغدادی با تیمار تأمین 100 درصد نیاز آبی با عملکرد علوفه خشک 824/2 تن در هکتار و کم­ترین کلاس آماری نیز به رقم‌های یزدی و مساسرسا با آبیاری براساس 25 درصد نیاز آبی به‌ترتیب با عملکرد علوفه خشک 598/0 و 546/0 تن در هکتار تعلق داشت. بین رقم‌های مورد بررسی، رقم یزدی به‌دلیل پایداری عملکرد علوفه خشک و هم‌چنین مقادیر بالای آنتی‌اکسیدان در برگ تحت تنش آبی، به­عنوان رقم متحمل به تنش آبی شناخته شد.