نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 جهاد کشاورزی کلاله

2 عضوی هیات علمی دانشگاه گنبد

3 استادیار گروه تولیدات گیاهی دانشگاه گنبد کاووس

4 مرکز تحقیقات گنبدکاووس

10.22059/jci.2022.322002.2536

چکیده

به‌منظور بررسی تأثیر تقسیط نیتروژن و آبیاری تکمیلی بر عملکرد، اجزای عملکرد و درصد روغن آفتابگردان، آزمایشی در سال زراعی 97-1396 به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه دانشکده کشاورزی دانشگاه گنبد کاووس اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل تقسیط نیتروژن (عدم مصرف نیتروژن، مصرف 25 درصد به‌هنگام کاشت و 75 درصد قبل از گل‎دهی، مصرف 50 درصد به‌هنگام کاشت و 50 درصد قبل از گل‎دهی و مصرف 75 درصد به‌هنگام کاشت و 25 درصد قبل از گل‎دهی) و آبیاری تکمیلی (عدم آبیاری، آبیاری تکمیلی در مرحله گل‎دهی، آبیاری تکمیلی در مرحله پرشدن دانه و آبیاری تکمیلی در مرحله گل‎دهی و پر شدن دانه) هر کدام در چهار سطح بود. نتایج نشان داد که بیشترین تعداد دانه در ردیف، تعداد دانه در طبق، وزن هزار دانه، عملکرد دانه (4318 کیلوگرم در هکتار) و شاخص برداشت در تیمار مصرف 25 درصد نیتروژن در زمان کاشت و 75 درصد قبل از گل‎دهی مشاهده شد. مصرف 75 درصد مقدار نیتروژن در زمان کاشت و 25 درصد قبل از گلدهی تعداد ردیف در طبق را افزایش داد. عدم کاربرد نیتروژن درصد روغن را افزایش اما عملکرد روغن را کاهش داد. آبیاری در مراحل گل‎دهی و پرشدن دانه، تعداد دانه در طبق، وزن دانه و عملکرد (4427 کیلوگرم در هکتار) را افزایش داد. با توجه به نتایج به‌دست آمده، آبیاری در مراحل گل‎دهی و پرشدن دانه و همچنین مصرف 25 درصد نیتروژن در زمان کاشت و 75 درصد قبل از گل‎دهی برای بدست آوردن عملکرد مطلوب آفتابگردان مناسب بود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Effect of nitrogen splitting and supplemental irrigation on yield, yield components and oil percentage of sunflower

نویسندگان [English]

  • Abdollah fariSa 1
  • Ali Nakhzari Moghaddam 2
  • ali Rahemi karizaki 3
  • Mohammad Salahi Farahi 4

1 Jahad Keshavarzi Kalaleh

2 Plant Production Group, Gonbad Kavous University

3 Assistant Professors of Crop Production Group, Gonbad Kavous University, Gonbad Kavous, Iran.

4 Research station of Gonbad Kavous

چکیده [English]

In order to study the effect of nitrogen splitting and supplemental irrigation on yield, yield components and oil percentage of sunflower a factorial experiment was conducted based on randomized complete block design on farm research of Gonbad University with three replications in crop year of 2019. Treatments of experiment was included nitrogen splitting (none consumption of nitrogen ((as control)), 25% of nitrogen at planting time and 75% before flowering, 50% of nitrogen at planting time and 50% before flowering and 75% of nitrogen at planting and 25% before flowering and supplemental irrigation (none irrigation ((as control)), supplementary irrigation at flowering stage, supplemental irrigation at grain filling stage, supplemental irrigation at flowering stage and grain filling stages) in four levels. The results showed that consumption of 25% nitrogen at planting time and 75% before flowering had the highest increase in number of grains per row, number of grains per head, one thousand-grain weight, grain yield (4318 kg.ha-1) and harvest index. Consumption of 75% nitrogen at planting time and 25% before flowering increased number of rows per capitul. None consumption of nitrogen increased oil percent but oil yield decreased. Irrigation at flowering and grain filling stages increased number of grain per capitol, grain weight and grain yield (4427 kg.ha-1). According to the results, irrigation at flowering and grain filling stages and also application of 25% nitrogen at planting time and 75% before flowering is suitable for achievement of optimum yield of sunflower.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Capitul
  • grain filling
  • harvest index
  • oil yield
  • one thousand-seed weight