نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی تربت جام

10.22059/jci.2022.343273.2712

چکیده

این مطالعه با هدف بررسی برهمکنش تاریخ کاشت و میزان کود نیتروژن مصرفی بر رشد و عملکرد گندم زمستانه در شهرستان تربت جام استان خراسان رضوی انجام شد. آزمایش مزرعه‌ای به‌صورت کرت‌های خردشده در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در شهرستان تربت جام در سال زراعی 1400-1399 اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل سه تاریخ کاشت 10 مهر، 26 مهر و 12 آبان در کرت‌های اصلی و شش سطح کود نیتروژن شامل صفر (به عنوان شاهد)، 100، 125، 150، 175 و 200 کیلوگرم در هکتار نیتروژن خالص در کرت‌های فرعی بود. در هر کرت، گندم رقم پیشتاز در هفت خط کشت با فاصله ردیف 15 سانتی‌متر و به طول 8 متر کشت شد. تجزیه واریانس نشان داد که اثر تاریخ کاشت، کود نیتروژن مصرفی و اثر متقابل آنها بر همه صفات اندازه‌گیری معنی‌دار شد. مقایسه میانگین نشان داد که میزان عملکرد و اجزای عملکرد در تاریخ کاشت 10 مهر بیشتر بود، و مقادیر اغلب این صفات در تاریخ کاشت 12 آبان نسبت به تاریخ 10 مهر کاهش معنی‌دار داشتند. مقدار عملکرد دانه در تاریخ کاشت 10 مهر و 26 مهر با مصرف 200 کیلوگرم در هکتار کود نیتروژن به حداکثر خود رسید، در حالی که بیشینه عملکرد در تاریخ کاشت 12 آبان با مقدار مصرف 175 کیلوگرم در هکتار به‌دست آمد. به‌طورکلی با تاخیر در کاشت، پاسخ رشد و عملکرد گندم به میزان کود نیتروژن مصرفی کاهش می یابد و بمنظور توصیه کودی کارآمد، زمان کاشت محصول نیز بایستی مد نظر قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Response of winter wheat growth and yield to planting date and nitrogen application rate

نویسنده [English]

  • Seyed Farhad Saberali

Department of Horticulture Science and Engineering, High Educational Complex of Torbat-e Jam

چکیده [English]

The aim of this study was to investigate the interaction between planting date and the nitrogen rate on the growth and yield of winter wheat in Torbat-e-Jam, Khorasan Razavi province. The field experiment was conducted in a randomized block design with split plot arrangements and three replications in Torbat-e-Jam, in the 2019-2020. Experimental treatments included three planting dates: 1 October, 17 October and 2 November as the main plot, and nitrogen fertilizer at levels 0 (as a control), 100, 125, 150, 175 and 200 kg nitrogen ha-1 as a subplot. Pishtaz cultivar was planted in experimental plots which included 7 planting lines with a row spacing of 15 cm and length of 8 m. The results of the analysis of variance showed that planting date and nitrogen fertilizer application and their interaction had a significant effect on all measured traits. The results showed that the yield and yield components were the highest on 1 October, and the values of most of these traits showed a significant decrease in planting on 12 November compared to 10 October. The highest grain yield was obtained from a nitrogen application rate of 200 kg ha-1 on 1 October and 16 October, while the maximum yield was obtained with an application rate of 175 kg ha-1 on 2 November. The growth and yield response of wheat to the rate of nitrogen application decreased with a delay in planting date, and the option of planting date must be considered in order to recommend efficient fertilizer usage.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Leaf area index
  • Economic income
  • Pishtaz cultivar
  • Regression analysis
  • Yield components