نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی سیستان،زابل،ایران

2 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

3 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی ومنابع طبیعی سیستان، زابل، ایران

چکیده

کمبود آب یکی از مهم‌ترین عوامل محدودکننده تولید در گیاهان زراعی است. پژوهش حاضر در سال زراعی 99-1398 به‌منظور بررسی اثر زمان‌های مختلف آبیاری و محلول‌پاشی ‌هیومیک اسید بر صفات مورفوفیزیولوژیکی و عملکرد لوبیای سیاه به‌صورت کرت خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی شهر زهک استان سیستان و بلوچستان اجرا گردید. عامل اصلی سه تیمار آبیاری شامل آبیاری از کاشت تا مرحله برداشت (شاهد)، آبیاری از کاشت تا مرحله گل‌دهی و آبیاری از گل‌دهی تا برداشت و عامل فرعی شامل محلول‌پاشی چهار غلظت هیومیک اسید‌ (صفر، یک، دو و سه در هزار) بود. در سطح آبیاری گل‌دهی تا برداشت ارتفاع، عملکرد تر و خشک علوفه، سطح برگ (در مرحله ساقه‌دهی و گل‌دهی)، رنگیزه‌های فتوسنتزی، غلظت نیتروژن، فسفر(3/3 درصد)، پتاسیم (6/20 درصد) و کلسیم برگ، عملکرد دانه (2/11 درصد) و زیست‌توده (2/60 درصد) کاهش ولی مقدار پرولین (8/31 درصد) نسبت به تیمار شاهد افزایش یافت. همچنین با افزایش سطوح هیومیک اسید مقادیر همه صفات مورد بررسی افزایش یافتند. مصرف هیومیک اسید بر صفات گیاه لوبیا سیاه در شرایط تنش خشکی اثر مثبت داشت به‌طوری که غلظت سه در هزار آن باعث کاهش اثرات نامطلوب کم‌آبی و بهبود صفات گیاه زراعی لوبیای سیاه شد. به‌طور کلی آبیاری کامل و کاربرد سه در هزار هیومیک اسید برای تولید لوبیا سیاه مناسب به‌نظر می‌رسد. در پژوهش‌های آتی کاربرد محلول پاشی و خاکی هیومیک اسید و رژیم آبیاری با مدیریت زراعی پیشنهاد می‌گردد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The effect of humic acid foliar application on morphophysiological characteristics and yield of black bean plant under different irrigation regimes

نویسندگان [English]

  • Mohamad Keshtegar khajedad 1
  • Alireza Sirousmehr 2
  • Issa Khammari 2
  • Khodadad Dahmardeh 3

1 Sistan Agricultural and Natural Resources Research Center

2 Department of Agronomy, Faculty of Agriculture, University of Zabol, Zabol, Iran

3 Sistan Agricultural and Natural Resources Research Center

چکیده [English]

Water deficit is one of the most important limiting factors of production in crops. The present study was conducted in 2019-2020 to investigate the effect of different irrigation times and foliar application of humic acid on morphophysiological traits and yield of black beans as a split plot in a randomized complete block design with three replications at Zahak Agricultural Research Station in Sistan and Baluchestan province. The main factor of three irrigation treatments including: irrigation from planting to harvest, irrigation from planting to flowering, and irrigation from flowering to harvest, and the secondary factor includes foliar application of four levels of humic acid (0, 1, 2 and 3 per thousand). With increasing drought stress levels, plant height and width, fresh and dry forage yield, leaf area (in both stem and flowering stages), photosynthetic pigments, nitrogen, phosphorus (3.39%), potassium (20.6%), calcium of leaf, grain yield (11.27%) and biological yield(60.22%) decreased but proline (31.88%) increased than control . With increasing humic acid levels, the values of all studied traits increased. Humic acid had a positive effect on black bean plant traits under drought stress conditions, so that its concentration of three per thousand reduced the adverse effects of drought stress and increased the tolerance of black bean crop. In general, complete irrigation and application of three per thousand humic acids for the production of black beans seems appropriate. It is suggested that in future research, soil application of humic acid consumption should be investigated to compare the efficiency of the methods used.

کلیدواژه‌ها [English]

  • biomass yield
  • forage yield
  • mineral elements
  • photosynthetic pigments
  • proline