نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

2 دانشجوی سابق دکتری زراعت، دانشگاه صنعتی شاهرود، ایران.

چکیده

تنش خشکی یکی از مهمترین عوامل در کاهش عملکرد و کیفیت بذر کلزا می‎باشد. ارزیابی اثر کاربرد براسینواستروئید بر عملکرد دانه، محتوای روغن و پروفایل اسیدهای چرب ژنوتیپ‎های کلزا تحت تنش خشکی آخر فصل به عنوان هدف اصلی مطالعه حاضر در نظر گرفته شد. پژوهشی به صورت فاکتوریل کرت‎خرد‎شده در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی طی دو سال زراعی (1396-97 و 98-1397) در کرج اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل براسینواستروئید (صفر و 1/0 میکرومولار) و آبیاری (معمول و قطع آبیاری بعد از گلدهی) به صورت فاکتوریل در کرت‌های اصلی و ژنوتیپ‎های کلزا (نفیس، احمدی، اکاپی، نیما و نیلوفر) در کرت‏های فرعی قرار گرفتند. میزان اسید اولئیک و اسید لینولئیک در شرایط کاربرد براسینوستروئید به ترتیب در شرایط آبیاری کامل 7/0 و 11 درصد و در شرایط قطع آبیاری 1/1 و 4/6 درصد نسبت به تیمار شاهد بیشتر بود. کاربرد براسینواستروئید در شرایط قطع آبیاری منجر به کاهش 14 درصدی اسید پالمیتیک نسبت به شاهد گردید. ژنوتیپ اکاپی در شرایط آبیاری به ترتیب بیشترین و کمترین اسید اروسیک و عملکرد دانه را داشت. این در حالی بود که تحت شرایط تنش خشکی بیشترین میزان عملکرد دانه (3/3112 کیلوگرم‎در‎هکتار) و کمترین میزان اروسیک اسید (26/0درصد) مربوط به ژنوتیپ نیلوفر بود. کاربرد براسینواستروئید منجر به بهبود کیفیت اسیدهای چرب گردید و در هر دو شرایط آبیاری ژنوتیپ نیلوفر قابل توصیه‎است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Evaluation the effect of brassinosteroid on the improvement of oil quality and yield of rapeseed genotypes under late-season drought stress

نویسندگان [English]

  • Mahsa Rafati Alashti 1
  • Shahryar Kazemi 1
  • Mojdeh Sadat Khayat Moghadam 2

1 Assistant Professor, Department of Agriculture Science, Payame Noor University, Tehran, Iran.

2 Former Ph.D. Student, Department of Agronomy, Faculty of Agriculture, Shahrood University of Technology, Iran.

چکیده [English]

Drought stress is one of the most important factors in reducing yield and seed quality of rapeseed. Evaluation the effect of application of brassinosteroid on seed yield, oil content, oil yield and fatty acids profile of rapeseed genotypes under late-season water deficit stress has been considered as the main purpose of the current study. A factorial split-plot test was conducted in a randomized complete blocks design for two cultivation years (2017-2019) in Karaj, Iran. Experimental treatments were included two levels of brassinosteroid (0 (control) and 0.1μmol) and two levels of irrigation (full irrigation (control) and withholding irrigation from flowering stage) as factorial in the main plots, and rapeseed genotypes (Nafis, Ahmadi, Okapi, Nima and Niloufar) were considered as subplots. The levels of oleic acid and linoleic acid in the conditions of application of brassinosteroids were 0.7% and 11% in full irrigation conditions and 1.1% and 6.4% in withholding irrigation conditions, respectively, compared to the control treatmen on tthe other hand, the use of brassinosteroids in withholding irrigation conditions reduced palmitic acid by 14% compared to the control. Okapi genotype had the highest and lowest erucic acid and grain yield in irrigation conditions, respectively. This was while under drought stress conditions, the highest seed yield (3112.3 kg/ha) and the lowest amount of erucic acid (0.26%) belonged to Niloufar genotype. The use of brassinosteroids in both irrigation treatments improved the quality of fatty acids and Niloufar cultivar is recommended in both irrigation conditions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Brassinosteroid
  • fatty acid
  • late-season drought stress
  • linolenic acid
  • oil percentage