نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 هیات علمی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج، بخش تحقیقات دانه های روغنی

2 عضو هیئت علمی/سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر

3 استادیار مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

4 استادیار موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

چکیده

مطالعه حاضر با هدف بررسی کمی و کیفی علوفه ارقام گلرنگ در سه زمان‌ برداشت علوفه براساس مراحل نموی گیاه به صورت آزمایش کرت-های خرد شده در زمان در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی با سه تکرار طی دو سال زراعی 1398- 1397 و 1399-1398 در مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج اجرا شد. عامل اصلی شامل سه رقم گلرنگ (گلدشت، گل‌مهر و پرنیان) بود و سه زمان برداشت علوفه (مراحل رشد سریع ساقه، شاخه‌دهی و گل‌دهی) به عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شدند. نتایج حاصل نشان داد که اثر متقابل رقم×زمان برداشت بر عملکرد علوفه تر، ارتفاع بوته، کربوهیدرات‌های محلول در آب و الیاف نامحلول در شوینده خنثی در سطح احتمال یک درصد معنی‏دار بود. بالاترین عملکرد علوفه تر (52103 کیلوگرم در هکتار) با برداشت رقم گل‏مهر در مرحله آغاز گل‌‏دهی به‌دست آمد ولی بیشترین عملکرد ماده خشک در ارقام گل‌مهر و پرنیان مشاهده شد. در مرحله شاخه‌دهی بیشترین عملکرد ماده خشک به‌میزان 11900 کیلوگرم در هکتار حاصل شد و محتوی پروتئین خام در این مرحله 57/14 درصد بود. حداکثر و حداقل ارزش نسبی تغذیه‌ای (3/130 و 3/92 درصد) به‌ترتیب در علوفه ارقام گلدشت و گل‌مهر به ثبت رسید. براین اساس، از بین ارقام مورد بررسی رقم پرنیان و از بین مراحل رشد، برداشت علوفه در مرحله شاخه‌دهی به عنوان تیمار برتر برای دستیابی همزمان به حداکثر عملکرد و کیفیت علوفه گلرنگ معرفی می‌شود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Effect of harvesting time on quantitative and qualitative characteristics of safflower cultivars forage in autumn planting

نویسندگان [English]

  • Hamid Jabbari 1
  • Farid Golzardi 2
  • Farnaz Shariati 3
  • Hormoz Asadi 4

1 Assistant Prof. Seed and Plant Improvement Institute

2 assistance professor/agricultural research, education and extension organization (AREEO), seed and plant improvement institute (SPII), karaj, Iran.

3 Assistant Professor of Seed and Plant Improvement Institute (SPII), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran

4 Seed and Plant Improvement Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Karaj, Iran

چکیده [English]

In order to evaluate the quantity and quality of safflower cultivars forage in three forage harvesting times based on plant phenological stages, this present study was conducted in a randomized complete block design with split-plot in time arrangements with three replications at the Seed and Plant Improvement Institute (SPII), Karaj, Iran, during the 2018-2019 and 2019-2020 cropping seasons. The main factor included three safflower cultivars (Goldasht, Golmehr, and Parnian) and three forage harvesting times (including stem elongation, branching, and flowering stages) were considered as the sub-factor. The results showed that the interaction effect of cultivar × harvesting time on the fresh forage yield, plant height, WSC, and neutral detergent fiber (NDF) was significant (P≤0.01). The highest fresh forage yield (52103 kg ha-1) was obtained by harvesting the Golmehr cultivar at the beginning of flowering, however, the highest dry matter yield was observed in Golmehr and Parnian cultivars. The highest dry matter yield was observed in the branching stage (11900 kg ha-1) and the crude protein content in this stage was 14.57%. In contrast, the maximum crude protein content was observed in flowering stage (19.22%) but the mean dry matter yield at this stage was 9937 kg ha-1. The maximum and minimum RFV (130.3 and 92.3%) were recorded in the forage of Goldasht and Golmehr cultivars, respectively. Therefore, among the studied cultivars, Parnian, and among the growth stages, forage harvesting at the branching stage is introduced as the superior treatment to achieve maximum yield and quality of safflower forage.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Crude protein
  • Cultivar
  • Dry matter yield
  • Forage digestibility
  • Relative feed value and Safflower