نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

2 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، همدان، ایران

چکیده

با توجه به اهمیت و ارزش آب و استفاده بهینه از نیتروژن در جهت حفظ بهره‌وری تولید و کاهش همزمان اثرات منفی زیست‌محیطی، دو آزمایش در سال‌های زراعی 97-1396 و 98-1397 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه کردستان انجام شد. آزمایشات به ‌صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل سطوح مختلف آبیاری به ‌عنوان فاکتور اصلی در 4 سطح (25 درصد (W1)، 50 درصد (W2)، 75 درصد (W3) و 100 درصد (W4) نیاز آبی گیاه) و سطوح مختلف کود نیتروژن به ‌عنوان فاکتور فرعی در 4 سطح (25 درصد (N1)، 50 درصد (N2)، 75 درصد (N3) و 100 درصد (N4) نیاز نیتروژن گیاه) بودند. نتایج نشان داد که تمام صفات مورد مطالعه به‌ جز صفت زمان رسیدن به بیشینه شاخص سطح خورجین تحت تأثیر اثرات اصلی و متقابل آزمایش قرار گرفتند. بیشترین عملکرد دانه مربوط به تیمار شاهد W4N4 (5069 کیلوگرم در هکتار) و کمترین عملکرد دانه مربوط به تیمارهای W1N1 وW1N2 به ترتیب به میزان 880 و 899 کیلوگرم در هکتار بود که نسبت به تیمار شاهد به ترتیب 6/82 و 2/82 درصد کاهش نشان دادند. عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک تیمارهای W4N3 (4826 و 17589 کیلوگرم در هکتار) و W3N4 (4712 و 17657 کیلوگرم در هکتار) به ترتیب با 25 درصد کاهش در مصرف نیتروژن و 25 درصد کاهش در مصرف آب نسبت به تیمار شاهد (W4N4) به عنوان تیمارهای برتر در این پژوهش در راستای ارتقاء بهره‌وری شناخته شدند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Evaluation of the effect of different irrigation and nitrogen fertilizer levels on growth indices and grain yield of winter oilseed rape (Brassica napus L.) in drip irrigation method

نویسندگان [English]

  • Behrooz Dolatparast 1
  • Farzad Hosseinpanahi 1
  • Adel Siosemardeh 1
  • Hamed Mansory 2

1 Department of plant genetic and production, Faculty of Agriculture, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran

2 Agriculture and Natural Resources Research and Education Center of Hamedan Province, Hamedan, Iran

چکیده [English]

Considering the importance and value of water and optimal use of nitrogen in order to maintain production productivity and simultaneously reduce the negative environmental effects, two experiments were conducted in the 2017-2018 and 2018-2019 cropping season in the research farm of the Faculty of Agriculture, University of Kurdistan. The experiments were performed as a split plot in a randomized complete block design with four replications. Experimental treatments were included the different levels of irrigation as the main plots (25% (W1), 50% (W2), 75% (W3) and 100% (W4) of crop water requirement) and different levels of nitrogen fertilizer as a sub-plots (25% (N1), 50% (N2), 75% (N3) and 100% (N4) based on crop nitrogen requirement). The results showed that all the studied traits except the time of reaching the maximum pod area index were affected by the main and interaction effects. The highest grain yield was obtained in W4N4 treatment (5069 kg.ha-1) and the lowest grain yield was obtained in W1N1 and W1N2 treatments at 880 and 899 kg.ha-1, respectively, which decreased by 82.6 and 82.2% compared to control treatment, respectively. The grain and biological yield of W4N3 (4826 and 17589 kg.ha-1) and W3N4 (4712 and 17657 kg.ha-1) treatments, represented of 25% reduction in nitrogen consumption and 25% reduction in water consumption, respectively compared to the control treatment (W4N4) were recognized as superior treatments in this study in order to improve productivity.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Crop growth rate
  • Harvest index
  • Leaf area index
  • Oil
  • Pod area index