نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری- گروه تولید و ژنتیک گیاهی- دانشکده کشاورزی-دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان- اهواز- ایران

2 استاد- گروه تولید و ژنتیک گیاهی- دانشکده کشاورزی- دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان- اهواز- ایران

3 دانشیار- گروه تولید و ژنتیک گیاهی-دانشکده کشاورزی-دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان-اهواز-ایران

4 استاد، گروه تولید و ژنتیک گیاهی-دانشکده کشاورزی-دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان-اهواز-ایران

5 استادیار- گروه تولید و ژنتیک گیاهی-دانشکده کشاورزی- دانشگاه علوم کشاورزی و منایع طبیعی خوزستان-اهواز-ایران

چکیده

به منظور شناسایی ژنوتیپ‌های متحمل و حساس کلزا به تنش خشکی در مراحل انتهایی گلدهی تا 50 درصد خورجین‌دهی و خورجین‌دهی تا برداشت در شرایط مزرعه‌ای، آزمایش به صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1400-1399 در مزرعه پژوهشی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان اجرا شد. فاکتورهای آزمایشی شامل سه سطح آبیاری (۱. شاهد (بدون قطع آبیاری)، ۲. قطع آبیاری در مرحله شروع گلدهی (کد فنولوژی 60) تا تشکیل 50 درصد خورجین (کد فنولوژی 75) و ۳. قطع آبیاری در مرحله تشکیل خورجین تا برداشت (کد فنولوژی 99)) در کرت‌های اصلی و فاکتور فرعی شامل 10 ژنوتیپ ( لانگ‌پاد، آرام، آر جی اس 003، جانکوم، سولار، هایولا 4815، مهتاب، جولیوس، آگامکس و سالا) بود. جهت گزینش مطلوب‌تر ژنوتیپ‌های متحمل کلزا می‌توان از شاخص‌های ذکر شده استفاده کرد. شاخص-های MP (میانگین بهره‌وری)، GMP (میانگین بهره‌وری هندسی) و STI(شاخص تحمل تنش) مناسب‌ترین شاخص‌های کمی تحمل به تنش خشکی در تیمارهای مورد مطالعه بود. بیشترین عملکرد دانه تیمار شاهد از ژنوتیپ هایولا 4815، لانگ‌پاد و سولار به ترتیب (8/2093 ، 1791 و 1700 کیلوگرم در هکتار) و کمترین از ژنوتیپ جانکوم (1/832 کیلوگرم در هکتار)، و در تنش گلدهی تا 50 درصد خورجین‌دهی بیشترین عملکرد دانه ژنوتیپ هایولا 4815 (9/1563 کیلوگرم در هکتار) و لانگ‌پاد (9/1150 کیلوگرم در هکتار) و کمترین از ژنوتیپ جانکوم و مهتاب به ترتیب با عملکرد دانه (540 ، 5/935 کیلوگرم در هکتار) بود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Evaluation of Drought Tolerance and Susceptibility Indices of Rapeseed Genotypes under Conditions of late Irrigation Interruption of Growing Season

نویسندگان [English]

  • hana aboodeh 1
  • abdelmehdi bakhshandeh 2
  • Mohammad Moradi Telavat 3
  • seyed ata Siadat 4
  • SeyedAmir Moosavi 5

1 PhD Student,-Department of Plant Production and Genetics- College of Agriculture- Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan-Ahvaz-Iran

2 Professor-Department of Plant Production and Genetics-College of Agriculture-Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan-Ahvaz-Iran

3 Associate Professor-Department of Plant Production and Genetics- College of Agriculture-Agricultural and Natural Resources Sciences University of Khuzestan-Ahvaz-Iran

4 Professor-Department of Plant Production and Genetics-College OF Agriculture-Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan- Ahvaz-Iran

5 Assistant Professor-Department of Plant Production and Genetics- Colleg of Agriculture-Khuzestan University Agricultural Sciences and Natural Resources-Ahvaz-Iran

چکیده [English]

In order to determine drought stress In the final stages of flowering up to 50% pods and pods until harvest tolerance in canola genotypes using yield-base stress tolerance indices, a split plot experiment was conducted based on the randomized complete block design with three replications at the research farm of department of plant production and genetics, Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan, Iran during 2020-2021. Main plots included three irrigation treatment: control (without interruption of irrigation), interruption of irrigation in the beginning of flowering stage (phenology code 60) to the formation of 50% pods (phenology code 75) and interruption of irrigation in the stage of formation of pods until harvest (Phenology code 99) in the main plots and The genotypes (Long pod, Aram, RGS 003, Jankom, Solar, Hayola 4815, Mahtab, Julius, Agamax and Sala) were arranged in sub-plots with respect to irrigation treatments. They were reliable indices to identify drought tolerant rapeseed cultivars. Indices MP, GMP, STI were the most suitable indices to evaluate drought stress tolerance in different treatments. The highest grain yield of control treatment was from Hayola 4815, Long pod, Solar genotypes (2093.8, 1791 and 1700 kg / ha), The lowest from Jankum genotype (832.1 kg / ha), in flowering Stress up to 50% pods. The highest grain yield was Hayola 4815 (1563.9 kg / ha) and Lon gpod (1150.9 kg / ha) and the lowest grain yield was Jankum and Mahtab genotype (540, 935.5 kg / ha).

کلیدواژه‌ها [English]

  • Average productivity
  • geometric mean productivity
  • grain yield
  • Rapeseed
  • yield Stability