نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

10.22059/jci.2022.332375.2629

چکیده

به منظور بررسی تأثیر مدیریت تلفیقی کودهای زیستی و شیمیایی تحت سطوح مختلف آبیاری بر صفات فیزیولوژیک و عملکرد دانه سیاهدانه، آزمایشی به صورت کرت‌های دوبار خرد شده بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار در بهار سال ۱۳۹۵ در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه کردستان اجرا شد. سطوح آبیاری شامل آبیاری به میزان ۱۰۰ درصد نیاز آبی گیاه و ۷۰ درصد نیاز آبی گیاه به‌عنوان فاکتور اصلی و سطوح کودی شامل۱۰۰ درصد کودهای شیمیایی، ۸۰ درصد کودهای شیمیایی + کودهای زیستی، ۶۰ درصد کودهای شیمیایی + کودهای زیستی، ۴۰ درصد کودهای شیمیایی + کودهای زیستی و عدم استفاده از کود به‌عنوان فاکتور فرعی در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که تحت شرایط آبیاری به میزان 70 درصد نیاز آبی گیاه غلظت پرولین، کربوهیدرات‌های محلول در آب و الکل و پراکسیداسیون لیپیدی افزایش یافت اما مقادیر سایر پارامترهای فیزیولوژیک مورد بررسی و عملکرد دانه کاهش پیدا کرد. تلفیق کودهای زیستی و شیمیایی اثرات مثبتی بر صفات فیزیولوژیک مورد بررسی و عملکرد دانه داشت به طوری که بیشترین عملکرد دانه از تیمار تلفیق ۶۰ درصد کودهای شیمیایی + کودهای زیستی (18/798 کیلوگرم در هکتار) حاصل شد که نسبت به تیمار شاهد (بدون کود) 22/37 درصد افزایش نشان داد. با توجه به اثرات مثبت تلفیق کودهای زیستی و شیمیایی بر پارامترهای فیزیولوژیک و عملکرد دانه، جایگزین کردن تلفیق کودهای زیستی و شیمیایی به جای مصرف صرف کودهای شیمیایی پیشنهاد می‌گردد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Effects of bio and chemical fertilizers on some physiological responses and yield of black cumin under different irrigation levels

نویسندگان [English]

  • Mona Arvand
  • Yousef Sohrabi

Department of Agronomy and Plant Breeding, Faculty of Agriculture, Kurdistan University, Sanandaj, Iran

چکیده [English]

In order to investigate the effects of integrated management of chemical and biological fertilizers on physiological traits, and grain yield of black cumin (Nigella sativa L.) under different irrigation levels, a split-plot experiment was conducted based on a randomized complete block design with four replications at research farm University of Kurdistan during 2016 spring. Two irrigation levels (irrigation at 100 percent and 70 percent of plant water requirement) were randomized on the main plot. Five fertilizer levels (including 100 percent chemical fertilizers, 80 percent chemical fertilizers + biofertilizers, 60 percent chemical fertilizers + biofertilizers, 40 percent chemical fertilizers + biofertilizers, and non-fertilizer application) were randomized on a sub-plot. The results revealed that under irrigation at 70 percent of the plant water requirement conditions, proline concentration, soluble carbohydrates concentration and lipid peroxidation increased, but the values of other physiological parameters were studied, and grain yield decreased. The combination of biological and chemical fertilizers positively affected the studied physiological traits and grain yield, such that the highest grain yield belonged to the combined treatment of 60 percent chemical fertilizers + biofertilizers (798.18 kg ha-1), which showed an increase of 37.22% compared to the control treatment (without fertilizer). Due to the positive effects of combining bio-chemical fertilizers on physiological parameters and grain yield, it is recommended to replace the combination of bio-chemical fertilizers instead of using only chemical fertilizers.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Azotobacter
  • Chlorophyll
  • Malondialdehyde
  • proline
  • soluble carbohydrates