نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران

2 دانشگاه گنبد کاووس

3 دانشگاه گنیدکاووس

4 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان

چکیده

این آزمایش به‌منظور مطالعه تأثیر تراکم بذر در زمان کاشت و مقادیر مختلف کاربرد کود نیتروژن بر شاخص‌های انتقال مجدد گندم (رقم قابوس) در مزرعه ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گنبدکاووس به مدت دو سال (98-1397 و 1399-1398) در سه تکرار و به‌صورت اسپلیت-پلات در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی انجام گردید. در کرت‌های اصلی، سطوح نیتروژن خالص شامل صفر (شاهد)، 46، 92 و 138 کیلوگرم در هکتار از منبع اوره و در کرت‌های فرعی، تراکم کاشت در شش سطح (150، 225، 300، 375 ، 450 و 525 بذر در هر متر مربع) قرار گرفت. جهت مطالعه فرایند انتقال مجدّد مواد فتوسنتزی به دانه، انتقال مواد فتوسنتزی به تفکیک از برگ‌ها، ساقه اصلی (بدون برگ) و اجزاء سنبله بدون دانه بررسی شدند. نتایج نشان داد که از نظر درصد نیتروژن دانه و صفات انتقال مجدد گندم اختلاف معنی‌داری بین تیمارهای تراکم کاشت، کود نیتروژن و اثر متقابل تراکم کاشت× کود وجود داشت. بالاترین درصد نیتروژن دانه (87/1 درصد) در تیمار 138 کیلوگرم در هکتار نیتروژن و 450 بذر در متر مربع حاصل گردید. در سال اول، بالاترین انتقال مجدد از گیاه (528/0 گرم در گیاه) در تیمار 92 کیلوگرم در هکتار نیتروژن و 375 بذر در مترمربع و در سال دوم، در تیمار شاهد، بالاترین میزان انتقال مجدد (345/0 گرم در گیاه)، در تراکم کاشت 300 بذر در مترمربع مشاهده شد و پس از آن با افزایش تراکم کاشت، از میزان انتقال مجدد کاسته شد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Evaluation of remobilization indices in wheat affected by planting density and nitrogen fertilizer amounts

نویسندگان [English]

  • Hamidreza Sarli 1
  • Abbas Biabani 2
  • Hossein Sabouri 3
  • Rahmatolah Mohammadi 4

1 Department of Plant Production, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Gonbad Kavous University, Gonbad Kavous, Iran

2 Gonbad Kavous University.

3 Gonbad Kavous University, Iran

4 Golestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center

چکیده [English]

This experiment was performed to study the effect of seed sowing density and different amounts of nitrogen fertilizer application on the remobilization indices in wheat (Qaboos cultivar) in the field of Gonbad Kavous Agricultural and Natural Resources Research Station in two years (2018-19 and 2019-20) in three replications and as a split-plot in a randomized complete block design. In main plots, pure nitrogen were at four levels included 0 (control), 46, 92, and 138 kg/ha of nitrogen from urea fertilizer source), and, planting density was at six levels (150, 225, 300, 375, 450 and 525 seed/m2, respectively, in subplots. The remobilization photosynthetic assimilate separately from leaves, main stem (without leaves), and seedless spike components were examined to study the process of photosynthetic material transfer to seed. The results showed that there were significant differences among planting density, nitrogen fertilizer, and interaction of planting density× fertilizer treatments in terms of grain nitrogen percentage and remobilization traits of wheat. The highest percentage of grain nitrogen (1.87 percent) was obtained in the treatment of 138 kg/ha nitrogen and 450 seed/m2. In the first year, the highest remobilization from the plant was observed in the treatment of 92 kg/ha nitrogen and 375 seeds/m2 (0.528 gr/plant), and in the second year, in the control treatment, the highest remobilization was observed in the planting density of 300 seeds/m2 (0.345 gr/plant), and then with increasing planting density, the remobilization from the plant was reduced.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Contribution of remobilization
  • Nitrogen harvest index
  • remobilization
  • Seed nitrogen
  • The efficiency of remobilization