نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار ، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

چکیده

منابع ژنتیکی چاودار بومی ایران دارای تنوع بالایی در صفات زراعی و مورفولوژیکی می‌باشد. بهره برداری از این منابع در توسعه واریته‌های جدید گیاهی اهمیت بالایی دارد. در این پژوهش تعداد 9 اکوتیپ چاودار، به همراه ارقام تجاری چاودار، جو و تریتیکاله در سه سال زراعی94-93، 96-95 و 97-96 در مزرعه تحقیقاتی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال وبذر درکرج ارزیابی شدند. تحقیق شامل سه آزمایش جداگانه در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار می‌شد. بررسی صفات فنولوژیکی، مورفولوژیکی و زراعی اکوتیپ‌ها در سال‌های مختلف نشان داد اثر متقابل سال و اکوتیپ بر همه صفات به جز صفت روزتاگلدهی معنی‌دار بود. براساس عملکرد علوفه خشک اکوتیپ شماره 119 چاودار دارای بالاترین میانگین بود و رقم تریتیکاله پایین‌ترین میانگین را به خود اختصاص داد. براساس مقایسه درصد NDF و ADF در علوفه، اکوتیپ شماره 119 و رقم جو والفجر به‌طور معنی‌داری پایین‌تر از سایر نمونه‌ها بودند. براساس میانگین فیبر موجود در علوفه نیز اکوتیپ شماره 119 پایین‌ترین میانگین را به خود اختصاص داد. لذا به نظر می‌رسد اکوتیپ شماره 119 علاوه بر پتانسیل بالای تولید علوفه، دارای کیفیت علوفه مطلوبی نیز می‌باشد. بنابراین می‌توان از اکوتیپ مذکور جهت ارزیابی‌های تکمیلی و بکارگیری در برنامه‌های به‌نژادی بهره جست.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Evaluation of quantitative and qualitative forage yield of rye (Secale cereal L.) ecotypes of Iran

نویسنده [English]

  • shakiba shahmoradi

Assistant professor, Department Seed and Plant Improvement Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran.

چکیده [English]

Genetic resources of Iranian rye have high diversity in agronomic and morphological traits. Utilization of these resources is important in the development of new varieties. In this study, 9 rye ecotypes, along with commercial cultivars of rye, barley and triticale were evaluated in three growing seasons 2014-15, 2016-17 and 2017-18 in research field of Seed and Plant Improvement Institute. The research was carried out in three separate experiments in a randomized complete block design with three replications. The study of phenological, morphological and agronomic traits showed that interaction of year and ecotype was significant for all traits except for days to flowering. Based on the dry forage yield, Ecotype 119 had the highest mean and Triticale cultivar had the lowest mean. Comparison of NDF and ADF percent in the forage showed that these traits were significantly lower in ecotype 119 and barley cultivar Valfajr than other samples. Based on the average of fiber in forage, Ecotype 119 had the lowest average. It seems that Ecotype 119, in addition to high potential for forage production, also has good forage quality. Therefore, the mentioned ecotype can be used for additional evaluations and application in breeding programs.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Production potential
  • rye
  • Forage
  • Quantity.Quality