نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زراعت، پردیس واحد علوم و تحقیقات خوزستان، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

2 گروه زراعت، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

3 گروه زراعت، واحد اهواز، دانشگاه آزاداسلامی، اهواز، ایران.

4 گروه زراعت، واحد اهواز، دانشگاه آزاداسلامی، اهواز، ایران

چکیده

کاربرد ازتوباکتر به عنوان جایگزین یا همراه مناسب کود شیمیایی نیتروژن با کارایی بالاتر نهاده‌ها در گیاه گلرنگ به عنوان یک گیاه سازگار به اقلیم‌های گوناگون از جمله راهکارهای کشاورزی پایدار است. بر این اساس به منظور بررسی تأثیر ازتوباکتر و کود شیمایی نیتروژن بر میزان جذب نیتروژن، نیتروژن دانه وکاه و کلش، شاخص‌های کارایی نیتروژن و عملکرد دانه شش ژنوتیپ‌ گلرنگ تحت شرایط دیم، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در دو سال زراعی 95-1394 و 96-1395 در ایستگاه تحقیقات کشاورزی سرابله در استان ایلام اجرا شد. فاکتورهای آزمایش شامل ترکیبی از تلقیح بذر با ازتوباکتر همراه با مصرف کود شیمیایی اوره در چهار سطح (بدون مصرف هیچ منبع کودی (شاهد)، تلقیح بذر با ازتوباکتر، تلقیح بذر با ازتوباکتر+ 50 درصد نیتروژن از منبع اوره و 100 درصد نیتروژن از منبع کود شیمیایی اوره) و شش ژنوتیپ گلرنگ بود. نتایج تجزیه واریانس مرکب برای دو سال نشان داد که اثرات اصلی منبع کود نیتروژن و ژنوتیپ و همچنین اثر برهمکنش سال×منبع نیتروژن بر کلیه صفات اندازه‌گیری شده و شاخص‌های کارایی نیتروژن معنی‌دار بودند. نتایج مقایسه میانگین‌ها نشان داد که تیمار تلقیح با ازتوباکتر + 50 درصد کود شیمایی نیتروژن نسبت به تیمار 100 درصد مصرف کود شیمایی نیتروژن کارایی مصرف نیتروژن بالاتری داشت و نیز تفاوت معنی‌داری در عملکرد دانه بین این دو تیمار وجود نداشت، ژنوتیپ سینا با داشتن بیشترین عملکرد دانه و بالاترین کارآیی مصرف نیتروژن در مقایسه با سایر ژنوتیپ‌ها برای کشت در شرایط دیم منطقه مطلوب‌تر است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Evaluation of nitrogen efficiency indices in safflower genotypes under influence of different nitrogen sources in rainfed conditions

نویسندگان [English]

  • abas soleymanifard 1
  • mani mojaddam 2
  • shahram lack 3
  • mojtaba alavi fazel 4

1 Department of Agronomy, Khuzestan Science and Research Branch, Islamic Azad University , Ahvaz, Iran

2 Department of Agronomy, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran.

3 Department of Agronomy, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran.

4 Department of Agronomy, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran.

چکیده [English]

Application of Azotobacter as a substitute or suitable companion of nitrogen chemical fertilizer with higher efficiency of inputs in safflower plant as a plant adapted to different climates is one of the sustainable agricultural strategies. There for in order to study the effects of Azotobacter and nitrogen fertilizer on nitrogen uptake, grain nitrogen and straw, nitrogen efficiency indices and grain yield of six safflower genotypes under rainfed conditions, as a factorial experiment based on a randomized complete block design with three replications in during growing season of (2015-2017 ) was conducted at the Agricultural Research Station Ilam . Experimental factors inoculated a combination of seed inoculation with Azotobacter chroococcum with urea chemical fertilizer application at four levels (Non-inoculated with Azotobacter , seed inoculation with Azotobacter, inoculation with Azotobacter chroococcum + 50% N from urea and inoculation with Azotobacter + 100 Percent N from Urea) and six genotypes of safflower. The combined analysis of variance for two years showed that the main effects of nitrogen source and genotype and also year× nitrogen source had significant effect on all of the measured traits and nitrogen efficiency indices. The results of comparison of means showed that inoculation treatment with Azotobacter + 50% nitrogen fertilizer had higher Nitrogen use efficiency than 100% nitrogen fertilizer use and there was no significant difference in grain yield between the two treatments. Sina genotype with the highest grain yield and nitrogen use efficiency compared to other genotypes is more desirable for cultivation in rainfed conditions of the region.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Azotobacter
  • grain yield
  • nitrogen uptake
  • nitrogen use efficiency
  • straw nitrogen