نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشگاه زابل، زابل، ایران

2 استاد، گروه زراعت، دانشگاه زابل، زابل، ایران

3 استادیار گروه زراعت دانشگاه زابل، زابل، ایران

4 دانشیار گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران.

چکیده

جهت ارزیابی بعضی خصوصیات مورفولوژیکی و بیوشیمیایی گیاه کینوا (Chenopodium quinoa)، آزمایشی به صورت کرت‏های خردشده در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 99-1398 در مزرعه پژوهشی دانشگاه زابل اجرا گردید. عامل اصلی ورمی‏کمپوست در سه سطح (صفر، پنج و 10 تن درهکتار) و عامل فرعی کود شیمیایی در چهار سطح (25، 50، 75 و 100 درصد) بود. نتایج نشان داد اثر ساده ورمی‏کمپوست بر صفات مورفولوژیکی شامل ارتفاع بوته، وزن هزاردانه، عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه و شاخص برداشت معنی‏دار می‏باشد. همچنین اثر متقابل ورمی‏کمپوست و کود شیمیایی بر پروتئین و رنگدانه‏های فتوسنتزی معنی‏دار بود. بیشترین ارتفاع بوته (75/47 سانتی‏متر)، وزن هزاردانه (56/2 گرم)، عملکرد دانه (64/1500 کیلوگرم در هکتار)، عملکرد بیولوژیک (2/3953 کیلوگرم در هکتار) و شاخص برداشت (%38) از کاربرد 10 تن ورمی‏کمپوست در هکتار و بالاترین میزان پروتئین و رنگدانه‏های فتوسنتزی از کاربرد تلفیقی 10 تن ورمی‏کمپوست و 50 درصد کود شیمیایی ( kg/ha25 اوره، kg/ha50 سوپرفسفات‏تریپل و kg/ha50 سولفات پتاسیم) درهکتار حاصل شد. نتایج کلی تاثیر مثبت مصرف همزمان کود ورمی‏کمپوست و کود شیمیایی را بر خصوصیات مورفولوژیکی و شیمیایی کینوا نشان داد. بیشترین میزان پروتئین و رنگدانه‏های فتوسنتزی از تیمار 50 درصد کودشیمیایی و 10 تن ورمی‏کمپوست درهکتار به دست آمد. همچنین بیشترین ارتفاع بوته، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت از مصرف 10 تن ورمی‏کمپوست در هکتار حاصل گردید. درحالت کلی استفاده تلفیقی از کودهای شیمیایی و ورمی‏کمپوست می‏تواند ضمن افزایش عملکرد کینوا باعث کاهش مصرف کودهای شیمیایی و در نتیجه کاهش آثار زیست‏محیطی ناشی از آنها گردد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Effects of chemical fertilizers and vermicompost on morphological and chemical characteristics of quinoa (chenopodium quinoa)

نویسندگان [English]

  • Afsaneh Soltanzadeh 1
  • Ahmad Ghanbari 2
  • Esmaeel Seyedabadi 3
  • Mahdi Dahmardeh 4

1 MS.C. Student, Department of agronomy, University of Zabol, Zabol, Iran

2 Professor, Department of agronomy, University of Zabol, Zabol, Iran

3 Assistant professor, Department of agronomy, university of Zabol, Zabol, Iran

4 Associate professor, Department of agronomy, university of Zabol, Zabol, Iran

چکیده [English]

In order to evaluation of some morphological and chemical characteristics of quinoa, split plot experiment was conducted in a randomized complete block design with three replications 2019-2020 cropping season, at the Agricultural Research station of University of Zabol, Iran. Vermicompost at three levels (0, 5 and 10 ton/ha) considered as main factor and chemical fertilizer at four levels (25, 50, 75 and 100%) considered as sub-factor. The main effect of vermicompost was significant on morphological traits such as plant height, 1000-seed weight, biological yield, grain yield and harvest index. Interaction of vermicompost and chemical fertilizer was significant on chemical properties including proteins and photosynthetic pigments. Application of 10 tons of vermicompost per hectare led to the maximum level of plant height, 1000-seed weight, biological yield, grain yield and harvest index. Also, the highest amounts of photosynthetic proteins and pigments were achieved from combined application of 10 tons/ha of vermicompost and 50% chemical fertilizer (25 kg/ha Urea + 50 kg/ha triple superphosphate + 50 kg/ha potassium sulfate). Totally, results showed the positive effects of vermicompost on the morphological and chemical properties of quinoa. It can be concluded that the combined use of chemical fertilizers and vermicompost can increase the yield of quinoa while reducing the use of chemical fertilizers and thus reduce the environmental impacts caused by them.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Grain yield
  • Organic fertilizer
  • Plant height
  • Photosynthetic pigments
  • Protein