تأثیر رقم نخودفرنگی و نسبت‌های کشت مخلوط جایگزینی و افزایشی نخودفرنگی و اسفناج بر عملکرد و شاخص‌های رقابت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه تولیدات گیاهی دانشگاه گنبد کاووس، ایران

2 عضوی هیات علمی دانشگاه گنبد

3 استادیار گروه تولیدات گیاهی دانشگاه گنبد کاووس

4 گروه مرتع و آبخیز داری دانشگاه گنبد کاووس

چکیده

به‌منظور بررسی تأثیر رقم نخودفرنگی و نسبت‌های کشت مخلوط جایگزینی و افزایشی بر عملکرد و شاخص‌های رقابت نخودفرنگی، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 96-1395 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه گنبدکاووس اجرا شد. فاکتورهای آزمایش، نسبت‌های کشت مخلوط در نه سطح شامل کشت خالص نخودفرنگی، کشت خالص اسفناج، کشت مخلوط سری جایگزین 33، 50 و 67 درصد اسفناج بجای نخودفرنگی و کشت مخلوط سری افزایشی 33، 50، 67 و 100 درصد اسفناج به نخودفرنگی و ارقام نخودفرنگی شمشیری و پفکی بودند. ‎عملکرد کل در تیمارهای کشت مخلوط سری افزایشی بیش از تیمارهای کشت مخلوط سری جایگزین و کشت خالص نخودفرنگی و اسفناج بود. نسبت برابری زمین و ضریب نسبی تراکم در تیمارهای کشت مخلوط سری افزایشی بیش از تیمارهای کشت مخلوط سری جایگزین بود. این نسبت در همه تیمارهای کشت مخلوط بیش از یک بود. بیش‎ترین نسبت برابری زمین برابر 333/1 به تیمار کشت مخلوط سری افزایشی 100 درصد نخودفرنگی+100 درصد اسفناج تعلق داشت. در تیمارهای کشت مخلوط سری جایگزین، نخودفرنگی گیاه غالب و در تیمارهای کشت مخلوط سری افزایشی اسفناج گیاه غالب بود. در هیچ‌کدام از تیمارهای کشت مخلوط کاهش عملکرد واقعی مشاهده نشد. بیش‌ترین شاخص بهره‎وری سیستم مربوط به تیمار سری افزایشی 100 درصد نخودفرنگی+ 100 درصد اسفناج با 3045 بود. درمجموع، نسبت برابری زمین بالای یک و مثبت بودن شاخص بهره‎وری سیستم بیانگر سودمند بودن کشت مخلوط نخودفرنگی و اسفناج به‌خصوص سری افزایشی 100 درصد نخودفرنگی+ 100 درصد اسفناج بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effect of pea cultivar and replacement and additive intercropping ratios of pea and spinach on yield and competition indices

نویسندگان [English]

  • Mojtaba Salehi Sheikhi 1
  • Ali Nakhzari Moghaddam 2
  • ali Rahemi karizaki 3
  • Majid Mohamad Eamaeili 4
1 Plant production group, Gonbad Kavous university. Iran
2 Plant Production Group, Gonbad Kavous University
3 Assistant Professors of Crop Production Group, Gonbad Kavous University, Gonbad Kavous, Iran.
4 Rangeland and Watershed Group, Gonbad Kavous University
چکیده [English]

In order to investigate the effect of pea )Pisum sativum L.( cultivar and replacement and additive intercropping ratios of pea and spinach )Spinacia oleracea L. (on yield and competition indices, a factorial experiment based on randomized complete block design with three replications was conducted at Gonbad Kavous University research field during 2016-2017. Intercropping ratios at nine levels consisted of pure pea, pure spinach, 33, 50 and 67 percent spinach instead of pea, addition series of 33, 50, 67 and 100 percent spinach to pea and pea cultivars were Shamshiri and Pofaki. Land equivalent ratio and relative crowding coefficient in additive treatments were more than replacement treatments and more than one in all treatments. The highest land equivalent ratio with 1.333 was computed for 100 percent pea+100 percent spinach. In replacement series, pea was as a dominant plant, but in additive series spinach was dominant. No actual yield loss was observed in all treatments. The highest system productivity index was related to 100 percent pea + 100 percent spinach with 3045. Overall, land equivalent ratio over than one and positive system productivity index specially treatment of 100 percent pea+100 percent spinach indicated benefit of intercropping of pea and spinach.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Actual yield loss
  • aggressivity
  • Equivalent yield
  • Land equivalent ratio
  • System Productivity Index