اثر محلول‌پاشی مواد نانو و اسید سالیسیلیک بر عملکرد کلزا بهاره تحت شرایط محدودیت آب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 دانشیار، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

3 استادیار، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

4 استاد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران

5 دانشیار، گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

چکیده

این پژوهش به‌منظور بررسی اثر محلول‌پاشی مواد نانو و اسید سالیسیلیک بر برخی ویژگی‌های زراعی، عملکرد و اجزای عملکرد دانه در گیاه کلزا بهاره تحت شرایط محدودیت‌های مختلف آب انجام شد. برای این هدف آزمایشی به‌صورت اسپلیت‌پلات در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در چهار تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیل در دو سال‌ زراعی 96- 1395 و 97- 1396 اجراشد. تیمارهای محدودیت آب شامل آبیاری کامل (تیمار شاهد) و قطع آبیاری در سه مرحله ساقه‌روی، گلدهی و دانه‌بندی و محلول‌پاشی مواد نانو به فرم نانودی‌اکسید سیلیکون (nSiO2) در سه سطح صفر (شاهد)، 60 و300 میلی‌گرم در لیتر و اسید سالیسیلیک (SA) در سه سطح صفر (شاهد)، 5/0 و 5/2 میلی‌مولار بودند. نتایج تجزیه مرکب نشان داد که اثر سال بر صفات تعداد شاخه اصلی و فرعی در بوته، تعداد خورجین در بوته، تعداد دانه در خورجین و عملکرد دانه معنی‌دار بود. محدودیت آب منجر به کاهش تمام صفات مورداندازه‌گیری شد، با این حال کاربرد محلول‌پاشی منجر به بهبود صفات رویشی، عملکرد و اجزای عملکرد دانه شد. بالاترین عملکرد دانه به‌ترتیب در سال اول و دوم آزمایش برابر 2705 و 1327 کیلوگرم در هکتار بود که از کاربرد 300 میلی‌گرم بر لیتر نانودی‌اکسیدسیلیکون به‌همراه 5/0 و 5/2 میلی‌مولار اسیدسالیسیلیک در شرایط آبیاری نرمال به‌دست آمد و کم‌ترین میزان متعلق به عدم محلول‌پاشی در شرایط قطع آبیاری در مراحل گلدهی و ساقه‌روی بود. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effect of Foliar Application of Nano Material and Salicylic Acid on Spring Rapeseed Yield under Water Limitation Condition

نویسندگان [English]

  • kamel sajed gollojeh 1
  • Saeid Khomari 2
  • parisa sheikhzadeh mosadegh 3
  • naser sabaghnia 4
  • mehdi mohebodini 5
1 Ph.D. Student, Department of Production and Plant Genetic Engineering, Faculty of Agricultural and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.
2 Associate Professor, Department of production and Plant genetic engineering, Faculty of Agricultural and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.
3 Assistant Professor, Department of production and Plant genetic engineering, Faculty of Agricultural and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.
4 Professor, Faculty of Agriculture, Department of Crop Science, University of Maragheh, Maragheh, Iran
5 Associate Professor Department of Horticulture, Faculty of Agricultural and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
چکیده [English]

The present research is carried out to study the effects of foliar application of Nano material and Salicylic acid (SA) on some agronomy, yield, and yield components of spring rapeseed under different water limitation treatments. For this subject an experiment has been conducted as split plot based on a randomized complete block design with four replications at the research fields of Faculty of Agriculture and natural resource of Mohaghegh Ardabili University, during 2017 and 2018 growing years. Water limitation treatments include full irrigation (control), irrigation termination at stem elongation, flowering and seed formation stages, and foliar spray of Nano-Material in form of Nano-silicon dioxide (nSiO2) at three levels of zero (control), 60, and 300 mg.L-1 as well as salicylic acid (SA) at three levels of  zero (control), 0.5, and 2.5 mM. The results of combined analysis show that the effect of year has been significant on main branch and sub branches number per plant, number of pod per plant, number of seed per pod, and seed yield traits. Water limitation has decreased all studied treats, so the foliar application improves growth traits, yield, and yield components of rapeseed plants. The highest seed yields have been 2705 and 3271 kg.h-2, in first and second experiment years, respectively, which are from applying 300 mg.L-1 with 0.5 nSiO2 and/or 2.5 mM of SA at normal irrigation (control treatment). The lowest rate belongs to non-foliar application especially at irrigation termination at stem elongation, flowering stages.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Nano Silicon dioxide
  • rapeseed
  • Salicylic Acid
  • water stress
  • yield