مطالعة روابط بین صفات ریخت‌شناسی و تأثیر آنها بر عملکرد توده‎های ترتیزک

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه علوم باغبانی، دانشکدة علوم کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 دانشیار گروه علوم باغبانی، دانشکده علوم کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 استادیار، گروه علوم باغبانی، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، ایران

4 استادیار، گروه علوم باغبانی، دانشکدة علوم کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

چکیده

به‌منظور بررسی روابط بین صفات مؤثر بر عملکرد ترتیزک، آزمایشی در قالب طرح لاتیس مربع با سه تکرار در مزرعة جهاد کشاورزی ایوان‎کی در سال 1395 انجام شد. نتایج تجزیة واریانس نشان داد اختلاف بین ژنوتیپ‌ها برای همه صفات معنا‌دار بود. همبستگی معنا‎داری بین عملکرد و اغلب صفات وجود داشت. بیشترین همبستگی فنوتیپی مثبت بین صفت طول برگ و عرض برگ به دست آمد (92/0). نتایج تجزیة رگرسیون نشان داد صفات طول برگ و تعداد دانه درخورجینک ساقه جانبی و اصلی بیشترین تأثیر را بر عملکرد در ژنوتیپ‌ها داشتند، به‌طوری‌که این سه صفت حدود 93 درصد تغییرات عملکرد را توجیه کردند و صفت طول برگ نخستین صفتی بود که وارد مدل شد و 91 درصد از تغییرات عملکرد را توجیه کرد. تجزیه علیت فنوتیپی نشان داد که صفت طول برگ بیشترین تأثیر مستقیم و مثبت را روی عملکرد داشت (81/6). طول برگ علاوه بر تأثیر مستقیم بر عملکرد، بر سایر صفات مورد بررسی نیز تأثیر مثبت و غیرمستقیم داشت. در تجزیة عاملی در مجموع سه عامل مستقل، حدود 70 درصد از تغییرات را توجیه کردند. عامل نخست متشکل از تعداد خورجینک در گیاه و تعداد دانه در خورجینک ساقة جانبی و اصلی بود که عوامل مرتبط با بذر نام‌گذاری شد. هدف از این تحقیق تعیین همبستگی‎های فنوتیپی بین صفت عملکرد و اجزاء و صفات مرتبط با آن، برآورد آثار مستقیم و غیرمستقیم اجزای عملکرد بر عملکرد ترتیزک و سهم آن‎ها در توجیه تنوع موجود بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation the relationship between morphological traits and their effect on yield of garden cress accessions

نویسندگان [English]

  • Vahid Rahimi 1
  • Mehdi Mohebedini 2
  • Alireza Ghanbari 2
  • Shiva Azizinia 3
  • Mehdi Behnamian 4
چکیده [English]

In order to assessment the relationship between traits affecting yield of garden cress, an experiment was conducted in lattice square design with three replications in Eyvanekey Jihad Farm in 2016. The ANOVA showed that the difference among accessions was significant for all traits. There was a significant phenotypic correlation between yield and most of the traits. The highest value of phenotypic correlation was obtained between leaf height and leaf width (0.92). The regression analysis showed that the highest effect on the yield was due to leaf height and numbers of seeds per silique of lateral branches and main axis, as these three traits were about 93% of total yield changes and leaf height was the first trait that entered to the model and explained 91% of the variation. The path analysis of phenotypic correlation showed that the leaf height had the greatest direct effects on the yield (6.81). Leaf length, in addition to the direct effect on yield, through the rest of the traits has a positive indirect impact. In factor analysis, three independent factors explained about 70% of the yield variation. The first factor consists of number of silique per plant, number of seeds per silique of lateral branches and main axis has named seed factors. The purpose of this study was detection of phenotype correlation between yield and yield components, estimation of direct and indirect effects of yield components on yield and its part in diversity justification.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Correlation
  • direct effect
  • lattice design
  • Path analysis
  • Stepwise regression

عالم زاده ن.، صفائیان ن.، موسوی م. و بیرانوند ز. (1393) ارزیابی تنوع ژنتیکی برخی توده‎های بومی جعفری با استفاده از صفات مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی. به‎نژادی گیاهان زراعی باغی. 2 (2): 152-139.

فرشادفر الف. (1377) روش‎های اصلاح گیاهان. انتشارات رازی، کرمانشاه. 616 صفحه.

Ageel A.M., Tariq M. and Ahsan S.K. (1989) Studies on some herbal drugs used in fracture healing. International Journal of Crude Drugs Research. 27: 235-239.

Anikumar V.R., Thakur M.C. and Hedau N.K. (2003) Correlation and path coefficient analysis in tomato. Annals of Agricultural Research New Series. 24, 175-177.

Ariyo O.J. and Odulaja A. (1991) Numerical analysis of variation among accessions of okra (Abelmoschus esculentus L). Annals of Botany. 67:527-531.

Bansal D., Bhasin P., Yadav O.P. and Punia A. (2012) Assessment of genetic diversity in Lepidium sativum (Chandrasur) a medicinal herb used in folklore remedies in India using RAPD. Journal of Genetic Engineering Biotechnoly.10:39–45.

Bedassa T., Andargie M. and Eshete M. (2013) Genetic variability and association among yield, yield related trait and oil content in Ethiopian garden cress genotypes. Journal of Plant Breeding and Crop Science. 5(7):141-149.

Choubey R.N. and Gupta S.K. (1986) Correlation and path analysis in forage oat. Indian Journal of Agricultural Sciences. 56: 674-677.

Diederichesen A. (1996) Coriander (Corianderum sativum L) Promoting the conservation and use of underutilized and neglected crops. Institute of Plant Genetics and Crop plant Research, Gatersleben, and IPGRI, and Rome. 83 p.

Diepenbrock W. (2000) Yield analysis of winter oilseed rape. Field crops research. 67:35-49.

Dofing S.M. and Knight C.W. (1992) Alternative model for path analysis of small-grain

yield. Crop Science. 32: 487-489.

Emam Y. and Borjan A.R. (2000) Yield and yield components of 2 winter wheat cultivars

in response to rate and time of foliar application. Journal of Agriculture Science. 2:263-270.

Fikreselassie M., Zeleke H. and Alemayehu N. (2012) Correlation and Path Analysis in Ethiopian Fenugreek (Trigonella foenum-graecum L) Landraces. Crown Research in Education. 2: 132 - 42.

Finne M.A., Rognli O.A. and Schjelderup I. (2000) Genetic variation in a Norwegian germplasm collection of white clover (Trifolium repens L.). Correlation and path coefficient analysis of agronomic characters. Euphytica. 112: 57-68.

 Gunasekaran M.N., Nadarajan S. and. Netaji S.V. (2010) Character association and path analysis in interracial

Hybrids in rice (Oryza Sativa L). Electronic Journal of Plant Breeding. 1: 956-960.

Johnson R. A., Wichern DW (2007) Applied multivariate statistical analysis, 6th Ed. Pearson Education. Upper Saddle River. 794 p.

Li Y., Zhang T., Korkaya H., Liu S., Lee H.F., Newman B., Yu Y., Clouthier S.G., Schwartz S.J., Wicha M.S. and Sun D. (2010) Sulforaphane, a dietary component of oil/broccolisprouts, inhibits breast cancer stem cells. Clinical Cancer Research. 16: 2580–2590.

Manickam S. and Das, L.D.V. (1994) Character association and path analysis in forage sorghum. Mysore Journal of Agricultural Sciences. 28: 116-119.

McGiffen M.E., Pantone D.J. and Masiunas J.B. (1994) Path analysis of tomato yield components in

relation to competition with black and eastern black nightshade. Journal of American Society of

Horticultural Science. 119: 6-11.

Mohammed S. and Tesfaye K. (2015) Morphological and Molecular characterization of Lepidium sativum population collected from Ethiopia. African Journal of Plant Science. 9(4): 215- 222.

Morris K., Linkies A., Muller K., Oracz K., Wang X., Lynn J.R., Metzger G.L. and Savage N.E.F. (2011) Regulation of seed germination in the close Arabidopsis relative Lepidium sativum: A Global Tissue Specific Transcript Analysis. Plant Physiology. 155(4):1851-1870.

Nuttall W., Ukrainetz H., Stewart J.B.W. and Spurr D.T. (2006) the effect of nitrogen, sulfur and boron on yield and quality of rapeseed (Brassica napus L. and Brassica campestris L.). Journal Soil Science, 67: 545-559.

Paramathma M. and Balasubramanian M. (1986) Correlation and path coefficient analysis in forage maize (Zea mays L.). Madras Agricultural Journal. 73: 6-10.

Piepho H.P. (2000) a mixture-model approaches to mapping quantitative trait loci in barley on the basis of multiple environment data. Genetics. 156: 2043-2050.

Sharma K.C. and Sastry E.V.D. (2008) Path analysis for seed yield and its component characters in fenugreek (Trigonella foenum-graecum L.).Journal of Spices and Aromatic Crops. 17: 69 - 74.

Singh M. and Singh G. (1995) Correlation and path analysis in toria under mid hills Sikkim. Crop improvement. 22:95-97

Souri E., Amin G.H., Farsam H. and Andaji S. (2004) The antioxidant activity of some commonly used vegetables in Iranian diet. Fitoterapia. 75:585–588.

Vicente M.C., Guzman J., Engels V. and Ramanatha R. (2005) Genetic characterization and its use in decision making for the conservation of crop germplasm. The Role of Biotechnology. 122-128.

Zhan HJ., Fontane E., Tibaldi G. and Nicolas S. (2009) Qualitative and physiological response of minimally processed garden cress (Lepidium sativum L.) to harvest handling and storage conditions. Journal of Food Agriculture and Environment. 7: 43-50.