اثر زمان نشاکاری و تراکم بوته بر ماده خشک و فنل کل شاخساره گیاه دارویی سرخارگل در ساری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، بخش تحقیقات گیاهان دارویی، مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکدة علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، ایران

3 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پژوهشکدة ژنتیک و زیست‌فناوری کشاورزی طبرستان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران

4 استاد، بخش تحقیقات گیاهان دارویی، مؤسسة تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

5 استاد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پژوهشکدة ژنتیک و زیست‌فناوری کشاورزی طبرستان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران

چکیده

سرخارگل (Echinacea purpurea) پرفروش‌ترین گیاه دارویی در اروپا و ایالات‌متحده است که برای درمان سرماخوردگی استفاده می‌شود. این آزمایش به‌‌صورت کرت‌های خرد‌شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعة پژوهشی پژوهشکدة ژنتیک و زیست‌فناوری طبرستان در سال زراعی 1391-1392، اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل سه زمان نشاکاری (20 فروردین، 19 اردیبهشت و 18 خرداد در بهار 1392) در کرت‌های اصلی و سه تراکم بوته (7، 10 و 16 بوته در مترمربع) در کرت‌های فرعی بود. نتایج نشان داد که اگرچه تأخیر در کاشت سبب کاهش ماده خشک شاخساره، برگ و ساقه شد، ولی افزایش تراکم تا 10 بوته در مترمربع تا اندازه‌ای اثر نامطلوب تأخیر در کاشت را جبران کرده است که نشان می‌دهد تاریخ کشت زودتر و تراکم 10 بوته در مترمربع برای افزایش کمیت این ویژگی‌ها مناسب‌تر بوده‌اند. نسبت ماده خشک شاخساره/ گل< شاخساره/ ساقه< شاخساره/ برگ بود. بیشترین نسبت ماده خشک شاخساره/ ساقه و شاخساره/ (برگ+گل) مربوط به تاریخ‌ کشت خرداد و بیشترین نسبت ماده خشک شاخساره/ گل مربوط به تاریخ کاشت اردیبهشت ماه بود. بیشترین مقدار فنل کل برگ و ساقه به ترتیب 1/51 و 9/35 میلی‌گرم گالیک اسید در گرم ماده خشک بود که در تاریخ کشت 20 فروردین و تراکم 10 بوته در مترمربع به‌دست آمد. بیشترین محتوای فنلی گل‌ها (5/56 میلی‌گرم گالیک اسید در گرم ماده خشک) در تاریخ کاشت 19 اردیبهشت و تراکم 10 بوته در مترمربع اندازه‌گیری شد. مقدار فنل کل گل‌ها> برگ‌ها> ساقه‌ها> بود. در کل، می‌توان چنین استنباط کرد که احتمالاً نشاکاری زودهنگام سرخارگل‌ در 20 فروردین ماه و با تراکم 10 بوته در مترمربع برای تولید ماده خشک و فنل کل از برگ‌ها و ساقه‌ها و تأخیر در کاشت تا 19 اردیبهشت و تراکم 10 بوته در مترمربع، برای تولید ماده خشک و فنل کل از گل‌ها، در شرایط این آزمایش مناسب است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effect of transplanting date and plant density on dry matter and total phenol in shoot of purple coneflower (Echinaceae purpurea (L.) Moench) in Sari

نویسندگان [English]

  • Samaneh Asadisanam 1
  • Mohsen Zavareh 2
  • Hematolah Pirdashti 3
  • Fatemeh Sefidkon 4
  • Ghorban Ali Nemat Zadeh 5
چکیده [English]

Purple conefloweras top-selling medicinal plant is widely used in Europe and North America for the treatment of common cold. This experiment was conducted as a randomized complete block design in split plot arrangement with three replications in Research Farm of Genetics and Agricultural Biotechnology Institute of Tabarestan in 2012-13. Experimental treatments included three transplanting dates (April 9, May 9 and June 8, 2013), and three plant population densities (7, 10 and 16 plant/m2) which considered as main and subplots, respectively. Results showed a relative compensatory effect of higher population density until 10 plants/m2, however, delayed planting resulted to decrease in total shoot, leaf (L) and stem (S) dry weights. It represents that the highest flower (F) dry weight (27.1 g/plant) was related to planting on May 9 with 10 plant/m2 density. Ratio of L/shoot was greater than S/Shoot than F/shoot dry weight. The highest (L+F)/Shoot ratio was related to the April and May planting dates while the highest S/Shoot ratio was related June’s planting date. Maximum total phenol content of leaves (51.1 mg of GAE/ g dry matter) and stems (35.9 mg of GAE/ g dry matter) were measured in plants cultivated on April 9 with a density of 10 plant/m2. The highest total phenolic content of flowers (56.5 mg of GAE/ g dry matter) was determined in plants cultivated on May 9 with a density of 10 plant/m2. Total phenol of flowers was greater in leaves than stems. Overall, it could be concluded that early planting of purple coneflower on April 9 with 10 plant/m2 density was suitable for leaf and stem dry weight and total phenol production, while the delayed planting until May 9 with a population density of 10 plant/m2 was favorite for flower as production of dry weight and total phenol, according to the experiment conditions

کلیدواژه‌ها [English]

  • Flowering
  • Gallic acid
  • Phenol content
  • planting date
  • stem

آقا‌علیخانی م.، ایرانپور آ. و نقدی بادی ح.ع. (1392) تغییرات عملکرد زراعی و فیتوشیمیایی گیاه دارویی سرخارگل (Echinacea purpurea (L.) Moench) تحت تأثیر اوره و کود زیستی. گیاهان دارویی. 46(2): 121-136.

امیدبیگی ر. (1381) بررسی کشت و سازگاری سرخارگل (Echinacea purpurea) در شمال تهران. علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی. 6(2): 231-240.

رضوی‌نیا س.م.، آقا‌علیخانی م. و نقدی ‌بادی ح.ع. (1394) تأثیر کود ورمی‌کمپوست و کود شیمیایی بر خصوصیات کمی و کیفی گیاه سرخارگل (Echinacea purpurea (L.) Moench). تحقیقات گیاهان دارویی و معطر ایران. 31(2): 357-373.

منافی پ.، زینلی ح.، صادقی شعاع م. و نصری ر. (1392) بررسی اثر مقادیر مصرف نیتروژن و فاصله ردیف‌های کاشت بر خصوصیات مورفولوژیک و ترکیبات دارویی گیاه سرخارگل (Echinacea purpurea). پژوهش‌های به‌زراعی. 5(2): 299-310.

Binns S.E., Livesey J.F., Arnason J.T. and Baum B.R. (2002) Phytochemical variation in Echinacea from roots and flowerheads of wild and cultivated populations. Journal of Agricultural and Food Chemistry. 50: 3673-3687.

Bruns H.A. and Abbas H.K. (2005) Ultra-High plant populations and nitrogen fertility effects on corn in the Mississippi Valley. Agronomy Journal. 97(4): 1136-1140.

Callan N.W., Yokelson T., Wall-MacLane S., Westcott MP., Miller J.B. and Ponder G. (2005) Seasonal trends and plant density effects on cichoric acid in Echinacea purpurea (L.) Moench. Journal of Herbs, Spices and Medicinal Plants. 11(3): 35-46.

Chen C.L., Zhang S.C. and Sung J.M. (2008) Biomass and caffeol phenols production of Echinacea purpurea grown in Taiwan. Journal of Experimental Agriculture. 44: 497-507.

Duff Sloley B., Urichuk L.J., Tywin C., Coutts R.T.P., Pang K.T. and Shan J.J. (2001) Comparison of chemical components and antioxidant capacity of different Echinacea species. Journal of Pharmacy and Pharmacology. 53: 849-857.

Galambosi B. (1992) Introduction of Echinacea purpurea and Leuzea carthamoides into cultivation in Finland. Acta Horticulture. 208: 69-72.

Kocevar Glavac N., Joze Kosir I., Rode J. and Kreft S. (2012) Optimization and use of a spectrophotometric method for determining polysaccharides in Echinacea purpurea. Central European Journal of Biology. 7(1): 126-131.

Kreft S. (2005) Cichoric acid content and biomass production of Echinacea purpurea. Plants cultivated in Slovenia. Pharmaceutical Biology. 43: 662–665.

Lin S.D., Sung J.M. and Chen C.L. (2011) Effect of drying and storage conditions on caffeic acid derivatives and total phenolics of Echinacea Purpurea grown in Taiwan. Food Chemistry. 125: 226-231.

Millauskas G., Venskutonis P.R. and Van Beek T.A. (2004) Screening of radical scavenging activity of some medicinal and aromatic plant extracts. Food Chemistry. 85: 231–237.

Mistrikova I. and Vaverkova S. (2007) Morphology and anatomy of Echinacea purpurea, E. angustifolia, E. pallida and Parthenium integrifoliurm. Biologial Bratislava. 62: 2–5.

Mozumber S.N., Moniruzzaman M., Islam M.R. and Alam S.N. (2003) Effect of planting time and spacing on the yield performance of bush bean (Phasaeolus vulgaris L.) in the eastern hilly area of Bangladesh. Legume Research. 26(4): 242-247.

Murch S.J., Peiris S.E. and Shi W.L. (2006) Genetic diversity in seed populations of Echinacea purpurea controls the capacity for regeneration, route of morphogenesis and phytochemical composition. Plant Cell Reports. 25: 522–532.

Pellati F., Benvenuti S., Magro L., Melegari M. and Soragni F. (2004) Analysis of phenolic compounds and radical scavengin activity of Echinacea spp. Journal of Pharmaceutical and Biomedical Analysis. 35: 289-301.

Ramesh K. and Singh V. (2008) Effect of planting date on growth, development, aerial biomass partitioning and essential oil productivity of wild marigold (Tagetes minuta) in mid hills of Indian western Himalaya. Industrial Crops and Products. 27: 380-384.

Rice-Evans C.A., Miller N.J. and Paganga G. (1997) Antioxidant properties of phenolic compounds. Trends in Plant Science. 4: 304–309.

Runhle E.S., Heins R.D., Cameron A.C. and Carlson W.H. (2001) Photocontrol of flowering and stem extension of the intermediate-day plant Echinacea purpurea. Physiologia Plantarum. 112: 433–441.

SAS Institute (2002) SAS/STAT user’s Guide, Release G. 12. SAS Institute Cary. North Carolina. USA.

Shalaby A.S. and Razin M.A. (1999) Effect of plant spacing on the productivity of Roselle (Hibiscus sabdariffa) grown in newly reclaimed land. Journal of Agronomy and Crop Science. 162: 256-260.

Shalaby A.S., El-Gamassy A., Khattab M. and El-Gamassy K. (1992) Cultivation of Melissa officinalis in Egypt. Effect of fertilization, spacing, and planting season. Acta Horticulture. 331: 115-120.

Shalaby A.S., El-Gengaihi S.E., Agina E.A., El-khayat A.S. and Hendawy S.F. (1997) Growth and yield of Echinacea purpurea L. as influenced by planting density and fertilization. Journal of Herbs, Spices and Medicinal Plants. 5(1): 69-76.

Singleton V.L., Orthofer R. and Lamuela-Raventós R.S. (1999) Analysis of total phenols and other oxidation substrates and antioxidants by means of Folin-Ciocalteau reagent. Methods in Enzymology. 299: 152-178.

Stuart D.L. and Wills R.B.H. (2000) Alkylamide and cichoric acid levels in Echinacea purpurea tissues during plant growth. Journal of Herbs, Spices and Medicinal Plants. 7: 91–102.

Thomsen M.O., Frette X.C., Christensen K.B., Christensen L.P. and Grevsen K. (2012) Seasonal variations in the concentrations of lipophilic compounds and phenolic acids in the roots of Echinacea purpurea and Echinacea pallid. Journal of Agricultural and Food Chemistry. 60: 12131-12141.

Thygesen L., Thulinn J., Mortensen A., Skibsted L.H. and Molgaard P. (2007) Antioxidant activity of cichoric acid and alkamides from Echinacea purpurea, alone and in combination. Food Chemistry. 101: 74-81.

Verma R.K., Chauhan A., Verma R.S. and Gupta A.K. (2011) Influence of planting date on growth, artemisinin yield, seed and oil yield of Artemisia annua L. under temperate climatic conditions. Industrial Crops and Products. 34: 860-864.