کمّی سازی نمو برگ در ارقام مختلف گندم: II-تولید و زوال برگ در بوته در شرایط مزرعه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه کشاورزی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران

2 استاد، گروه زراعت، دانشکده تولیدات گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

چکیده

به‏منظور بررسی تولید و زوال برگ در بوته گندم، دو آزمایش مزرعه­ای در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با 15 رقم گندم در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رامهرمز، با عرض جغرافیایی 31 درجه و 16 دقیقة شمالی و طول جغرافیایی 49 درجه و 36 دقیقة شرقی و ارتفاع 151 متری از سطح دریا، در دو سال زراعی 86-1385 تا 87-1386 اجرا شد. نتایج نشان داد در مرحله اول تولید برگ، به ازای افزایش یک برگ در ساقه اصلی، 32/1 برگ به برگ­های بوته اضافه شد. اما، بعد از تشکیل پنج برگ در ساقه اصلی (x0) و شروع پنجه­زنی در گیاه، به ازای افزایش یک برگ در ساقه اصلی تقریباً پنج برگ به برگ­های بوته در مرحله دوم افزوده شد. بررسی زوال و پیری برگ­ها نشان داد که مشابه وضعیت تولید دو مرحله­ای برگ در بوته، پیری برگ­ها نیز در دو مرحله اتفاق افتاد در مرحله اول، کسر برگ­های پیر در بوته به ازای هر یک درصد افزایش در کسر برگ­های پیر روی ساقه اصلی 71/0 درصد افزایش نشان داد. این افزایش تا زمانی ادامه یافت که کسر برگ­های پیر در ساقه اصلی به 28/0 رسید، به عبارت دیگر زمانی که  28 درصد برگ­های ساقه اصلی پیر شدند. بعد از این در مرحله دوم، هر یک واحد افزایش در کسر برگ­های پیر روی ساقه اصلی باعث 16/1 واحد افزایش در میزان برگ­های پیر در بوته شد. اطلاع از ویژگی‏های سطح برگ می­تواند در اصلاح نباتات، مدیریت گیاهان زراعی و مدل­های شبیه­سازی رشد و نمو گیاهان زراعی مفید باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Quantifying leaf development in different wheat cultivars: II- leaves production and senescence on plants under field condition

نویسندگان [English]

  • Jafar Pourreza 1
  • Afshin Soltani 2
1 Department of Agriculture, Rmhormoz branch, Islamic Azad University , Ramhormoz, Iran.
چکیده [English]

In order to the study of leaf production and senescence of different wheat cultivars, two Field experiments as a Randomized Complete Block Design using 15 wheat cultivars were conducted at the research farm of the Islamic Azad University of  Ramhormoz Branch ((latitude 31.16°N, 49.36°E and 151 m asl) in 2006-7 and 2007-8. Results indicated that at first stage of leaf production, to increase one leaf on main stem, 1.32 leaves added to plant leaves. after production of five leaves on main stem and starting of plant tillering (second phase of leaf plant production) to increase one leaf on main stem, almost five leaves added to plant leaves. The study of leaf senescence showed that leaves senescent occurred at two phases like situation of two-phases production of leaf on plant. At first phase, for every increase of one percent in fraction senesced leaves on main stem, fraction of senesced leaves per plant had an increase of 0.71. This increase continued until the fraction of senesced leaves on the main stem reached to 0.28, in other words, when 28 percent of the main stem leaves were senesced. In the second stage, each unit increase in fraction senesced leaves on the main stem was caused a 1.16-unit increase in senesced leaves per plant. Hence, knowing the differences among hybrids in leaf area attributes may be useful in plant breeding, crop management and in simulation models of wheat.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Fraction of senesced leaf
  • growing degree days
  • Leaf area
  • modelling
  • prediction

ترابی ب و سلطانی ا (1391)  کمی کردن واکنش سبز شدن نخود نسبت به دما. مجله­ی تولید و فراوری زراعی، 2 (6): 119-109.

جعفری م (1387) مدل­سازی اثر تراکم بر تولید و زوال برگ در گندم. پایان­نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان. 94 صفحه.

سلطانی ا (1386) کاربرد نرم افزار SAS در تجزیه آماری. انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد. 166 صفحه.

قادری­فر  ف، سلطانی ا  و صادقی­پور ح (1388) ارزیابی مدل­های رگرسیون غیرخطی در کمی­سازی جوانه­زنی کدوی تخم کاغذی، براگر و سیاه دانه به دما.  مجله­ی پژوهشهای گیاهی، 4 (16): 19-1.

 Abeledo LG, Calderini DF and Slafer GA (2004) Leaf appearance, tillering and their coordination in old and modern barleys from Argentinia. Field Crops Research. 86: 23-32.

Benbella M, and Paulsen GM (1998) Efficacy of treatments for delaying senescence of wheat leaves: II. Senescence and grain yield under field conditions. Agronomy Journal. 90: 332-338.

Birch CJ, Hammer GL and Rickert K (1998) Improved methods for predicting individual leaf area and leaf senescence in maize (Zea mays). Australian Journal of Agricultural Research. 49: 249-462.

Borras L, Maddonni GA and Otegui ME (2003) Leaf senescence in maize hybrids: plant populations, row spacing and kernel set effects. Field Crops Research. 82: 13-26.

Evans LT (1987) Short day induction of inflorescence initiation in some winter wheat varieities. Australian Journal of Plant Physiology. 14: 277-286.

Goudriaan J and Van Laar HH (1994) Modelling potential crop growth processes. Kluwer Academic Publishers, Dordrecht, The Netherlands, 238 p.

Hammer GL, Carberry PS and Muchow RC (1993) Modelling genotypic and environmental control of leaf area dynamics in grain sorghum. I. Whole plant level. Field Crops Research. 33: 293-310.

Hofstra G, Hesketh JD and Myhre DL (1977) A plastochron model for soybean leaf and stem growth. Canadian Journal of Plant Science. 57: 167-175.

Horie T, De Wit CT, Goudriaan J, Bensink J (1979) A formal template for the development of cucumber in its vegetative stage I. Proceedings of the Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Series C 82: 433-448.

Ishag HM, Mohamed BA and Ishag KHM (1998) Leaf development of spring wheat cultivars in an irrigated heat-stressed environment. Field Crops Research. 58: 167-175.

Leong SK and Ong CK (1983) The influence of temperature and soil water deficit on development and morphology of groundnut. Journal of Experimental Botany. 34: 1551-1561.

Littelton EJ, Dennett MD, Monteith JL and Elston J (1979) The growth and development of cowpeas (Vigna unguiculata) under tropical conditions. Journal of Agricultural Science. 93(2): 291-307.

Muchow  RC and Carberry PS (1989) Environmental control of phenology and leaf growth in a tropical adapted maize. Field Crops Research. 20: 221-236.

Penning de Vries, FWT, Jansen DM, TenBerge HFM and Bakema A (1989) Simulation of ecophysiological processes of several annual crops. Simulation Monographs 29, Pudoc, Wageningen and International Rice Research Institute, Manila.

Ranganathan R, Chamhan YS, flower DJ, Robertson MJ, Sanetra C, and Silim SN (2001) Prediecting growth and development of pigeonpea: leaf area development. Field Crops Research. 69: 163-127.

Reddy YR, Acock B, Baker DN and Acock M (1989) Seasonal leaf area-leaf weight relationships in the cotton canopy. Agrononomy Journal. 81: 1-4.

Robertson MJ, Carberry PS, Huth NR, Turpin JE, Probert ME, Poulton PL, Bell M, Wright GE, Yeates SJ and Brinsmead RB (2002) Simulation of growth and development of diverse legume species in APSIM. Australian Journal of Agricultural Research. 53: 429-446.

Sadras VO, Echarte L and Andrade F (2000) Profile of leaf senescence during reproductive growth of sunflower and maize. Annals of  Botany. 85:187-195.

Soltani A, Robertson MJ, Mohammad-Nejad Y and Rahemi-Karizaki A (2006) Modeling chickpea growth and development: Leaf production and senescence. Field Crops Research. 99: 14-23.

Whisler FD, Acock B, Baker DN, Fye RE, Hodges HF, Lambert GR, Lemon HE, McKinion JM and Reddy VR (1986) Crop simulation models in agronomic systems. Advance in Agronomy. 40: 141-208.

Yoshida H, Horie T, Katsura K and Shiraiwa T (2007) A model explaining genotypic and environmental variation in leaf area development of rice based on biomass growth and leaf N accumulation. Field Crops Research. 102: 228-238.

Zadoks JC, Chang TT and Konzak CF (1974) Decimal code for the growth stages of cereals. Weed Research. 14: 415-422.