ارزیابی تأثیرات کودهای زیستی بر عملکرد دانه و برخی خصوصیات فیزیولوژیک و بیوشیمیایی گیاه سویا تحت تنش کم‌آبی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد زراعت، گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، پاکدشت ـ ایران

2 دانشیار، گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، پاکدشت ـ ایران

3 استاد، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران - ایران

4 استادیار، گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، پاکدشت ـ ایران

چکیده

به منظور ارزیابی تأثیرات کودهای زیستی بر برخی خصوصیات فیزیولوژیک سویا تحت تنش کم‌آبی، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار، در سال 1390، در گلخانه دانشکدة کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس انجام شد. در این بررسی سه رژیم آبیاری شامل شرایط بدون تنش (40 درصد تخلیه رطوبت)، تنش متوسط (60 درصد تخلیه رطوبت) و تنش شدید (80 درصد تخلیه رطوبت) و چهار روش کاربرد مخلوطی از ازتوباکتر و آزوسپیریلیوم روی گیاه یا بذر بررسی شدند. نتایج نشان داد که بالاترین عملکرد و اجزای عملکرد در شرایط بدون تنش و محلول­پاشی باکتری بر روی برگ به‌علاوة مایه‌زنی بذر به‌دست آمد. حداکثر فعالیت آنزیم کاتالاز مربوط به تیمار تنش متوسط همراه با محلول پاشی برگ به‌علاوه مایه‌زنی بذر بود. همچنین، بیشترین میزان غلظت پرولین در تیمار تنش شدید بدون استعمال باکتری به‌دست آمد که نسبت به کمترین حالت، سه برابر اختلاف نشان داد. نتایج این تحقیق به‌طور کلی نشان داد که هرچند کاربرد کود زیستی در شرایط تنش متوسط توانست از تأثیرات مخرب تنش و تا حدی از کاهش عملکرد جلوگیری کند، در تنش شدید فقط هزینة تولید را افزایش داد و نتوانست بر عملکرد اثر افزایشی چشمگیری داشته باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of effects of bio-fertilizers on some physiological and biochemical traits in soybean under water deficit condition

نویسندگان [English]

  • Avishan Taherkhanchi 1
  • Gholam Ali Akbari 2
  • Seyed Ali Mohammad Modarres-Sanavy 3
  • Majid Ghorbani Javid 4
1 M.Sc. Student, Department of Agronomy and Crop Breeding Science, College of Aburaihan, University of Tehran, Pakdsht, Iran
2 Associate Professor, Department of Agronomy and Crop Breeding Science, College of Aburaihan, University of Tehran, Pakdsht, Iran
3 Professor, Department of Agronomy, Faculty of Agriculture, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.
4 Assistant Professor, Department of Agronomy and Crop Breeding Sciences, College of Aburaihan, University of Tehran, Pakdsht, Iran.
چکیده [English]

To evaluate the effect of bio-fertilizers on physiological traits in soybean under water deficit condition, a
greenhouse experiment was conducted in 2011, at faculty of Agriculture, Tarbiat Modares University,
using a factorial design based on RCBD with three replications. The experimental treatments were
different irrigation regimes including non-stress (40% water depletion), moderate stress (60% water
depletion) and severe stress (80% water depletion) and four methods for application of mixed of
Azotobacter and Azosperilium on plant or seed. Results showed that the highest yield and yield
components were observed in non-stress and spraying of bacteria on leaf + seed inoculation conditions.
The highest catalase enzyme activity was observed in moderate stress and seed inoculation + spraying of
bacteria on leaf condition. In addition, the highest proline content was showed in severe stress and nonbacterial
inoculation and was three times more than the minimum treatment. The results generally
indicated that using bio-fertilizer in moderate stress can reduce the destructive effects of stress and
decrease of yield, but severe stress led to increase of cost of production and could not effect on increasing
of yield significantly.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Antioxidant Enzymes
  • Bio-fertilizer
  • Grain yield
  • soybean
  • water deficit condition