تأثیر زمان برداشت بر شاخص‌های جوانه‌زنی بذر و رشد اولیه گیاهچه در شش رقم کلزا

نویسندگان

1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه گیلان، گیلان

2 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه گیلان، گیلان

3 پژوهشگر، مؤسسه تحقیقات برنج کشور، گیلان

چکیده

به منظور بررسی تأثیر زمان برداشت بر جوانه زنی بذر و رشد اولیه گیاهچه در شش رقم کلزا، یک آزمایش در سال زراعی 84-1383 به صورت کرت های خرد شده بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار در مؤسسه تحقیقات برنج کشور در رشت اجرا شد. بذرهای رقم های کلزا در سه زمان مختلف براساس میزان رطوبت دانه خورجین های یک سوم پایین ساقه اصلی (بیش از 40، 40-30 و 30-20 درصد رطوبت) برداشت شدند. آزمایش استاندارد جوانه زنی نیز براساس همان طرح قبلی در سه تکرار برای هر تیمار اجرا شد. بذرهای جوانه زده در یک ساعت معین به مدت هفت روز شمارش شدند. در روز هفتم، شاخص های جوانه‌زنی اندازه گیری و محاسبه شدند. تفاوت صفات درصد جوانه زنی، شاخص قدرت بذر، شاخص جوانه زنی، سرعت جوانه زنی، انرژی جوانه زنی و میانگین مدت جوانه‌زنی بذرها، در زمان های مختلف برداشت معنی‌دار بود. شاخص های جوانه زنی و رشد گیاهچه در برداشت سوم برتر از سایر زمان های برداشت بود و شاخص های جوانه زنی رقم هایولا 401 نسبت به سایر ارقام کلزا بهتر بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The effect of harvesting time on seed germination indices and seedling growth of six rapeseed cultivars

نویسندگان [English]

  • Seyyad Mohammad Reza Hashemi 1
  • Jafar Asghari 2
  • Masood Esfahani 2
  • Mohammad Rabiei 3
چکیده [English]

The effect of harvesting time on seed germination and seedling growth of six rapeseed (Brassica napus L.) cultivars were evaluated in field and laboratory in 2004-05. The experiment was conducted in a complete randomized block design based on split plot layout with four replications. The seeds of rapeseed cultivars were harvested based on grain moisture content of the siliques of one third of the bottom main stem; 1) 40% and higher, 2) 30- 40% and 3) 20-30%. Standard germination test was conducted in a complete randomized block design based on split plot layout with three replications. Germinated seeds were counted daily for 7 days and germination indices were measured. Total germination, vigor index, germination index, germination rate, energy of germination and mean germination time were significantly different in harvesting times. All seed germination and seedling growth indices were higher in the third harvest and Hyola401 performed better germination indices.

کلیدواژه‌ها [English]

  • harvesting time
  • rapeseed
  • Seed Germination indices
  • Seedling growth

1. احمدی م. ر (1382) زمان و نحوه برداشت کلزا، دفتر برنامه‌ریزی رسانه‌های ترویجی وزارت جهاد کشاورزی.

2. احمدی م. ر (1383) کشت گیاه روغنی کلزا. نشریه زیتون 165: 23-21.

3. اصفهانی م.، قلاوند ا. علی اکبر ا. و مدرس ثانوی س. ع. م (1378) بررسی مقاومت به پسابیدگی در مراحل مختلف رسیدگی جنین برنج. نهال و بذر. 15(2): 83-70.

4. اکبری غ. ع.، قاسمی پیربلوطی ع. فراهانی م. و شاهوردی م (1383) بررسی اثر زمان­های مختلف برداشت دانه سویا بر جوانه زدن آن. کشاورزی. 6(1): 18-9.

5. حمیدی ا (1383) تأثیر زمان برداشت و دما و مدت خشک کردن بر قوه نامیه، بنیه و برخی ویژگی‌های مرتبط با بذر دو رقم کلزا. نهال و بذر. 20(1): 33-25.

6. شیرانی راد ا. ح. و دهشیری ع (1381) راهنمای زراعت کلزا (کاشت تا برداشت). دفتر خدمات تکنولوژی آموزشی وزارت کشاورزی. 

7. کابلی م. و صادقی م (1381) اثر تنش رطوبتی بر جوانه­زنی سه گونه اسپرس. پژوهش و سازندگی. 54: 70- 55. 

 

8. Agarwal RL (2003) Seed technology. Pub. CO. PVT.LTD. New Delhi. India.

9. Betty M and Finch-Savage WE (1998) Stress protein content of mature Brassica seed and their germination performance. Seed Sci. Res. 8: 347-355.

10. Elias SG and Copeland LO (1997) Evaluation of seed vigour tests for canola. Seed Sci. Technol. 19: 78-87.

11. Elias SG and Copeland LO (2001) Physiological and harvest maturity of canola in relation to seed quality. Agron. J. 93: 1054-1058.

12. Jaworski CA and Phatak SC (1993) Canola seed yield in relation to harvest methods. In: Janick J and Simon JE (Eds.), New crops. John Wiley, New York. Pp. 300-301.

13. Khan AA (1971) Cytokinins: Permissive role in seed germination. Science. 171: 853-859.

14. McDonald MB and Copeland LO (1997) Seed production, principles and practices. Chapman and Hall, USA.

15. Mendham NJ, Russell J and Jarosz NK (1991) Response to sowing time of three contrasting Australian cultivars of oilseed rape. J. Agr. Sci. 114: 275-283.

16. Miles DF (1983) Effect of desiccation environment and seed maturation on soybean seed quality. Agronomy abstracts. ASA, Madison, WI.

17. Ruan S (2002) The influence of priming on germination of rice seeds and seedling emergence and performance in flooded soil. Seed Sci. Tech. 30: 61-67.

18 . Sylvester-Bradley R and Makepeace RJ (1984) A code for stage of development in oilseed rape (Brassica napus L.). Aspects Appl. Biol. 6: 399-419.