محمد سجاد یگانه امین؛ محمود لطفی؛ حسین رامشینی؛ بابک درویشی
چکیده
هدف: طالبی (Cucumis melo L.) به عنوان یکی از محصولات مهم کشاورزی در بسیاری از نقاط کشور کشت میشود و سهم بالایی در سبد خانوار ایرانی دارد. اصلاح بذر طالبی در پردیس ابوریحان طی سالها بهعنوان بخشی از یک برنامه جامع اصلاحی، با هدف بهبود ویژگیهای زراعی و کیفی این محصول در حال انجام است. این پژوهش با هدف تهیه شناسنامه و تعیین وجه تمایز 6 رقم ...
بیشتر
هدف: طالبی (Cucumis melo L.) به عنوان یکی از محصولات مهم کشاورزی در بسیاری از نقاط کشور کشت میشود و سهم بالایی در سبد خانوار ایرانی دارد. اصلاح بذر طالبی در پردیس ابوریحان طی سالها بهعنوان بخشی از یک برنامه جامع اصلاحی، با هدف بهبود ویژگیهای زراعی و کیفی این محصول در حال انجام است. این پژوهش با هدف تهیه شناسنامه و تعیین وجه تمایز 6 رقم هیبرید تولید شده داخلی به همراه 14 لاین والدینی آنها از طریق بررسی دقیق صفات مورفولوژیکی و فنوتیپی آنها بر اساس بر اساس دستورالعملهای UPOV (اتحادیه بینالمللی برای حفاظت از انواع گیاهان) انجام شد.
روشپژوهش: در این پژوهش ارقام هیبرید طالبی و لاینهای والدینی آنها به همراه شش رقم شاهد تجاری در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار کشت و بر اساس دستورالعمل آزمون تمایز، یکنواختی و پایداری مورد بررسی قرار گرفتند. دادههای جمعآوریشده کمی با روش خوشهبندی و دادههای کیفی با آزمون کروسکال-والیس تجزیه و رتبهبندی شدند تا تفاوتهای ژنوتیپی و تنوع ژنتیکی میان لاینها و هیبریدها مشخص شود.
یافتهها: نتایج آزمون نشان داد که لاینها و ارقام مورد مطالعه از نظر ویژگیهای مورد ارزیابی از جمله سفتی گوشت، رنگ گوشت، تراکم چوب پنبه سطح پوست، عمق شیار، جای گلگاه، جدا شدن میوه از دمگل، شکل میوه تفاوت معنیداری با یکدیگر داشتند. همچنین، تحلیل خوشهبندی تأثیر قوی والدین بر ویژگیهای هیبریدها را نشان داد و تنوع ژنتیکی قابلتوجهی در میان ارقام و هیبریدهای مختلف مشاهده شد.
نتیجهگیری: یافتههای پژوهش علاوه بر توصیف دقیق هیبریدها و لاینهای مورد مطالعه، میتوانند مبنای تصمیمات بعدی برای توسعه ارقام جدید و اصلاح بذر طالبی در ایران و سایر مناطق مشابه قرار گیرند. هیبریدهای H148 ، H164 و H167 بهعنوان هیبریدهای برتر از نظر ترکیب ویژگیهای کمی و کیفی شناسایی شدند که درصورت موفقیت در آزمونهای پایداری و سازگاری میتوانند به عنوان رقمهای تجاری معرفی گردند. این هیبریدها علاوه بر عملکرد بالا، از ویژگیهای مطلوبی همچون مقاومت به آلودگیهای ویروسی و داشتن ویژگیهای ظاهری و کیفیتی ممتاز برخوردار بودند.
رقیه عادلی؛ الیاس سلطانی؛ غلامعباس اکبری؛ حسین رامشینی
چکیده
شناسایی ارقام متحمل به خشکی از نظر تولید محصول در مناطق خشک و نیمهخشک اهمیت زیادی دارد. به همین دلیل، این آزمایش در قالب طرح آماری کاملاً تصادفی بهصورت فاکتوریل با 20 ژنوتیپ کلزا و 5 سطح پتانسیل آب 0، 15/0-، 3/0-، 5/0- و 8/0- مگاپاسکال در 4 تکـرار درآزمایشگاه تکنولوژی بذر پردیس ابوریحان در سال1394-1395 اجرا شد. جوانهزنی بذر ژنوتیپهای مختلف ...
بیشتر
شناسایی ارقام متحمل به خشکی از نظر تولید محصول در مناطق خشک و نیمهخشک اهمیت زیادی دارد. به همین دلیل، این آزمایش در قالب طرح آماری کاملاً تصادفی بهصورت فاکتوریل با 20 ژنوتیپ کلزا و 5 سطح پتانسیل آب 0، 15/0-، 3/0-، 5/0- و 8/0- مگاپاسکال در 4 تکـرار درآزمایشگاه تکنولوژی بذر پردیس ابوریحان در سال1394-1395 اجرا شد. جوانهزنی بذر ژنوتیپهای مختلف بهصورت روزانه دوبار در هر پتانسیل آب و دمای 20 درجه سانتیگراد ثبت شد. سپس مدل هیدروتایم به دادههای جوانهزنی برازش داده شد. نتایج حاصل از پارامترهای مدل هیدروتایم برای هریک از ژنوتیپها نتایج نشان داد که لاین کرج1 و رقم اپرا بهترتیب با 23/1- و 2/1- مگاپاسکال کمترین مقدار پتانسیل پایه و متحملترین ژنوتیپها به خشکی بودند. لاین 203 و رقم لیکورد بهترتیب 27/0- و 22/0- بیشترین مقدار پتانسیل پایه و حساسترین ژنوتیپها به خشکی بودند. کمترین ضریب هیدروتایم مربوط به ارقام زرفام و طلایه با 67/22 و73/23 مگاپاسکال بر ساعت و بیشترین مقدار این ضریب مربوط به لاین 389 و رقم اپرا بهترتیب با 93/50 و07/48 مگاپاسکال بر ساعت بود. پتانسیل پایه با حدود 95 درصد بیشترین توارثپذیری را داشت. با استفاده از مدل هیدروتایم ژنوتیپهای متحمل به خشکی شناسایی شد. همچنین، بررسی تنوع ژنتیکی و فنوتیپی و توارثپذیری پارامترهای مدل نشان داد تنوع مناسبی در مقاومت ژنوتیپهای مختلف به سطوح خشکی وجود داشت که از این تنوع میتوان برای اصلاح ارقام جدید کلزا متحمل به خشکی استفاده کرد.