نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه ازاد اسلامی شهر قدس -دانشجو

2 هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر قدس

3 استاد مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

4 هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر قدس

5 کرج، بلوار شهید فهمیده، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، بخش تحقیقات دانه های روغنی

چکیده

به‌ منظور بررسی تاثیر محلول‌پاشی نانو ذره منیزیم بر برخی صفات مورفوفیزیولوژیک آفتابگردان تحت شرایط خشکی آزمایشی بصورت کرت‌های دوبار خرد شده در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در دو سال زراعی 97-1396 و 98-1397 با سه تکرار در مزرعه واقع در بخش دانه‌های روغنی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال بذر انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل تنش خشکی در دو سطح: آبیاری نرمال و تنش خشکی و ارقام آفتابگردان شامل: فرخ، شمس، قاسم و برزگر و زمان کاربرد نانو ذرات منیزیم در سه سطح: بدون محلول-پاشی، محلول‌پاشی در مرحله گلدهی و مرحله پر شدن دانه بودند. نتایج نشان داد که تنش خشکی باعث کاهش میزان ارتفاع، تعداد دانه در طبق، وزن هزاردانه، قطر طبق، عملکرد دانه، درصد و عملکرد روغن شد ولی محلول‌پاشی نانوذره منیزیم باعث بهبود اثر تنش خشکی و افزایش صفات مورفولوژیک شد. تنش خشکی باعث افزایش (13 درصد) شاخص نشت الکترولیت و کاهش (نه درصد) محتوای نسبی آب برگ شد، ولی نانو ذره منیزیم باعث کاهش (نه درصد) محتوای شاخص نشت الکترولیت و افزایش (10 درصد) محتوای نسبی آب برگ شد. واکنش‌ ارقام به سطوح تنش یکسان نبود و در کل ارقام برزگر، شمس، قاسم و فرخ بیشترین تحمل را نسبت به تنش خشکی از خود نشان دادند به طوریکه بیشتریین میزان عملکرد دانه (53/3427 کیلوگرم در هکتار) و درصد روغن (96/43 درصد) مربوط به رقم برزگر بود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Effect of foliar application of Magnesium nanoparticles on morphophysiologic characteristics of Sunflower cultivars under drought stress

نویسندگان [English]

  • Azam Fatemi 1
  • payam moaveni 2
  • Jahanfar Daneshian 3
  • hamid mozaffari 4
  • Mehdi Ghaffari 5

1 shahr-e-Qods Islamic Azad University

2 iranian science developer cooperative and agronomy departement and islamic azad university shahr-e-Qods branch

3 Professor, Seed and Plant Improvement Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran

4 Iranian science developer cooperative and agronomy department and islamic azad university shahr-e-Qods Branch

5 Seed and Plant Improvement Institute (SPII), Oil seeds Department, Shahid Fahmideh Blvd. Karaj, Iran

چکیده [English]

In order to investigate the effect of Magnesium nanoparticle spraying solution on some morphophysiological traits of sunflower under experimental drought conditions as split split plot in a randomized completely block design in three replicates at the field of oilseed section of seed and plant Improvement , during 2017-2019 growing season. The treatments including Drought stress at two levels: Normal irrigation and drought stress, Sunflower cultivars studied including: Farrokh, Shams , Qasem & Barzegar, and Magnesium nanoparticles application time at Three Levels: No spraying solution, Spraying at Flowering stage and Grain Filling stage. The results showed that drought stress reduced the amount of traits including: height, shoot dry weight, number of grains per head, 1000 grain weight, head diameter, grain yield, oil percentage and oil yield but Magnesium nanoparticle spraying solution improved the drought stress effect and increased morphological traits. Drought stress increased electrolyte leakage index and decreased relative water content of leaves by 13 and 9 percent, respectively. But magnesium nanoparticles decreased the content of electrolyte leakage index by 9 percent and increased relative leaf water content by10 percent. The response of cultivars to stress levels was not the same and in general, Barzegar, Shams, Qasem and Farrokh cultivars showed the highest tolerance to drought stress, that way, the highest grain yield and oil percentage being related to Barzegar cultivar by 3427.53 kg/h and 43.96 percent, respectively.

کلیدواژه‌ها [English]

  • : Capitulum
  • Drought stress
  • Grain yield
  • Magnesium nanoparticles
  • oil percentage