نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• محمد سجاد یگانه امین ¹
• محمود لطفی ²
• حسین رامشینی ³
• بابک درویشی ⁴

¹ گروه باغبانی، دانشکده فناوری کشاورزی ابوریحان، دانشگاه تهران، پاکدشت، ایران

² ، گروه باغبانی، دانشکده فناوری کشاورزی ابوریحان، دانشگاه تهران، پاکدشت، ایران.

³ گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، دانشکده فناوری کشاورزی ابوریحان، دانشگاه تهران، پاکدشت

⁴ مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

چکیده

هدف: طالبی (Cucumis melo L.) به‌عنوان یکی از محصولات مهم کشاورزی در بسیاری از نقاط کشور کشت می‌شود و سهم بالایی در سبد خانوار ایرانی دارد. اصلاح بذر طالبی در پردیس ابوریحان طی سال‌ها به‌عنوان بخشی از یک برنامه جامع اصلاحی، با هدف بهبود ویژگی‌های زراعی و کیفی این محصول در حال انجام است. این پژوهش با هدف تهیه شناسنامه و تعیین وجه تمایز شش رقم هیبرید تولید شده داخلی به‌همراه 14 لاین والدینی آن‌ها از طریق بررسی دقیق صفات مورفولوژیکی و فنوتیپی آن‌ها براساس براساس دستورالعمل‌های UPOV  (اتحادیه بین‌المللی برای حفاظت از انواع گیاهان) انجام شد
روش‌پژوهش: در این پژوهش ارقام هیبرید طالبی و لاین­های والدینی آن‌ها به‌همراه شش رقم شاهد تجاری در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار کشت و براساس دستورالعمل آزمون تمایز، یکنواختی و پایداری موردبررسی قرار گرفتند. داده‌های جمع‌آوری‌شده کمی با روش خوشه‌بندی و داده‌های کیفی با آزمون کروسکال-والیس تجزیه و رتبه‌بندی شدند تا تفاوت‌های ژنوتیپی و تنوع ژنتیکی میان لاین‌ها و هیبریدها مشخص شود.
یافته‌ها: نتایج آزمون نشان داد که لاین‌ها و ارقام موردمطالعه از نظر ویژگی‌های موردارزیابی از جمله سفتی گوشت، رنگ گوشت، تراکم چوب‌پنبه سطح پوست، عمق شیار، جای گلگاه، جداشدن میوه از دمگل، شکل میوه تفاوت معنی‌داری با یکدیگر داشتند. هم‌چنین، تحلیل خوشه‌بندی تأثیر قوی والدین بر ویژگی‌های هیبریدها را نشان داد و تنوع ژنتیکی قابل‌توجهی در میان ارقام و هیبریدهای مختلف مشاهده شد.
نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش علاوه بر توصیف دقیق هیبریدها و لاین‌های موردمطالعه، می‌توانند مبنای تصمیمات بعدی برای توسعه ارقام جدید و اصلاح بذر طالبی در ایران و سایر مناطق مشابه قرار گیرند. هیبریدهای H148، H164 و H167 به‌عنوان هیبریدهای برتر از نظر ترکیب ویژگی‌های کمّی و کیفی شناسایی شدند که در صورت موفقیت در آزمون‌های پایداری و سازگاری می‌توانند به‌عنوان رقم‌های تجاری معرفی گردند. این هیبریدها علاوه بر عملکرد بالا، از ویژگی‌های مطلوبی همچون مقاومت به آلودگی‌های ویروسی و داشتن ویژگی‌های ظاهری و کیفیتی ممتاز برخوردار بودند.

کلیدواژه‌ها

• بهنژادی بذر هیبرید تجزیه خوشه‌ای کروسکال
• والیس

عنوان مقاله [English]

Grouping of cantaloupe lines and hybrids by Distinctness, Uniformity and Stability (DUS) testing

نویسندگان [English]

• Mohammad Sajjad Yeganeh Amin ¹
• Mahmoud Lotfi ²
• Hossein Ramshini ³
• Babak Darvishi ⁴

¹ Department of Horticulture, Faculty of Aburaihan Agricultural Technology, University of Tehran, Pakdasht, Iran.

² Department of Horticulture, Faculty of Aburaihan Agricultural Technology, University of Tehran, Pakdasht, Iran.

³ Department of Agronomy & Plant Breeding, Faculty of Aburaihan Agricultural Technology, University of Tehran, Pakdasht,

⁴ Seed and Plant Certification and Registration Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Karaj, Iran

چکیده [English]

Objective: Cantaloupe (Cucumis melo L.) is an important agricultural crop cultivated across many regions of Iran and holds a significant share in the Iranian household food basket. As part of a comprehensive breeding program at Aburaihan Campus, cantaloupe seed breeding has been ongoing for years with the aim of improving the agronomic and qualitative characteristics of this crop. This study sought to establish an identity card and determine the differentiation of 16 domestically produced hybrid cultivars along with their 14 parental lines through a detailed examination of morphological and phenotypic traits based on UPOV (International Union for the Protection of Plant Varieties) guidelines.
Methods: In this study, hybrid cantaloupes and their parental lines, together with six commercial control cultivars, were grown in a randomized complete block design with three replications and evaluated according to the DUS (Distinctness, Uniformity, and Stability) test protocol. Quantitative data were analyzed and ranked using cluster analysis, while qualitative data were analyzed and ranked using the Kruskal–Wallis test to determine genotypic differences and genetic diversity among the lines and hybrids.
Results: The lines and hybrids studied differed significantly from one another in terms of the evaluated traits, including flesh firmness, flesh color, cork density of the skin surface, groove depth, inflorescence location, fruit separation from the peduncle, and fruit shape. Cluster analysis revealed a strong parental effect on hybrid characteristics, and substantial genetic diversity was observed among cultivars and hybrids. Regarding fruit weight, hybrids H165, H148, and H152—with fruit weights exceeding 1.5 kg—outperformed all control cultivars and achieved a superior marketability position. In terms of soluble solids content, which indicates fruit sweetness, hybrids H167, H82, and H70 recorded values above 14°Brix, outperforming native control cultivars such as Samsuri and Saveh.
Conclusion: Hybrids H148 and H153 were identified as superior in terms of the combination of quantitative and qualitative characteristics. In addition to high yield, these hybrids exhibited desirable traits such as resistance to viral infections and excellent appearance and quality characteristics. These findings, along with the detailed description of the studied hybrids and lines, can serve as a foundation for future decisions regarding the development of new varieties and the breeding of cantaloupe in Iran and other similar regions

کلیدواژه‌ها [English]

• Breeding Cluster Analysis Hybrid Seed Kruskal
• Wallis