بابک سپهری؛ حمید رضا توحیدی مقدم؛ فرشاد قوشچی؛ میثم اویسی؛ پورنگ کسرایی
چکیده
هدف: گیاه دارویی پروانش با نام علمی (Catharanthus roseus (L.) G.DON) یکی از مهمترین گیاهان دارویی در دنیا میباشد که علاوه بر داشتن برگها و گلهای زیبا و کاربرد زینتی، در برگها و ریشههای خود دارای آلکالوئیدهای بسیار مهمی میباشد که در شیمیدرمانی انواع سرطانها و درمان افت فشار خون کاربرد دارد.روش پژوهش: این آزمایش بهمنظور بررسی ...
بیشتر
هدف: گیاه دارویی پروانش با نام علمی (Catharanthus roseus (L.) G.DON) یکی از مهمترین گیاهان دارویی در دنیا میباشد که علاوه بر داشتن برگها و گلهای زیبا و کاربرد زینتی، در برگها و ریشههای خود دارای آلکالوئیدهای بسیار مهمی میباشد که در شیمیدرمانی انواع سرطانها و درمان افت فشار خون کاربرد دارد.روش پژوهش: این آزمایش بهمنظور بررسی اثر تنظیمکنندههای رشد و محلولپاشی با نانوذرات روی و منیزیم در شرایط تنش خشکی بر میزان آلکالوئید کل، آنتوسیانین، کلروفیل کل وزن تر و خشک سرشاخههای حاوی آلکالوئید و تعداد شاخههای جانبی گیاه دارویی پروانش در شرایط گلخانهای، بهصورت فاکتوریل و در قالب طرحهای کاملاً تصادفی، طی سالهای 1399 و 1400 در تهران صورت گرفت که عامل خشکی با استفاده از تشتک تبخیر (در سه سطح 40، 60 و 80 میلیمتر) عامل دوم تنظیمکنندههای رشد (شاهد، اکسین، جیبرلین، سایتوکینین هرکدام به غلظت 50 پیپیام) و عامل سوم نانوذرات (شاهد، روی، منیزیم، هرکدام به غلظت 1 میلیگرم و ترکیب روی و منیزیم هرکدام 5/0 میلیگرم) اعمال گردید.یافتهها: نتایج نشان داد که در بررسی اثرات تنش خشکی و محلولپاشی نانوذرات روی و منیزیم بر کلیه صفات موردبررسی (آلکالوئید کل، آنتوسیانین، کلروفیل کل وزن تر و خشک سرشاخههای حاوی آلکالوئید و تعداد شاخههای جانبی) اختلاف آماری معنیداری در سطح یک درصد ایجاد شد. همچنین در بررسی اثرات تنظیمکنندههای رشد نیز بهغیر از آلکالوئید کل، بر روی سایر صفات موردبررسی، اثرات آماری معنیداری در سطح یک درصد ایجاد شد. در بررسی اثرات متقابل تنش خشکی و تنظیمکنندههای رشد بر وزن تر سرشاخههای حاوی آلکالوئید تأثیر معنیداری در سطح یک درصد ایجاد شد. بیشترین وزن خشک اندام هوایی در شرایط آبیاری مطلوب و تحت تأثیر هورمون جیبرلین (96/34 گرم در بوته) مشاهده شد. اما در سایر موارد اثر آماری معنیداری بر صفات موردنظر مشاهده نشد.نتیجهگیری: تنش خشکی، مکانسیمهای دفاعی مانند رنگدانههای آنتوسیانین و ترکیبات ثانویه را از خود بروز داد و آلکالوئیدهای کل نیز با افزایش تنش خشکی افزایش یافت که بیشترین درصد آلکالوئیدهای کل در تنش شدید خشکی (57/1 درصد) بهدست آمد. مصرف کودهای ریزمغذی بهصورت نانو باعث افزایش میزان تجمع ماده خشک و ترکیبات ثانویه شد و تأثیر منیزیم بیشتر از تأثیر روی بود. در کاربرد هورمونها، مصرف هورمون جیبرلین اثر بیشتری در وزن تر و خشک شاخسارهها در شرایط آبیاری مطلوب و تنش خشکی داشت.