مهدی وطن دوست؛ مهدی مدن دوست؛ مجید رجایی؛ محمود دژم
چکیده
هدف: منابع اصلاحکننده با بهبود جذب عنصر غذایی و ایجاد تعادل در صفات فیزیولوژیکی نقش مهمی در رشد گیاهان در شرایط تنشهای محیطی دارند. هدف این پژوهش بررسی جذب عناصر غذایی، صفات فیزیولوژیک و رشد سرخارگل با قارچ مایکوریزا، باکتری سودوموناس و محلولپاشی سالیسیلیکاسید در خاک شور تحت تنش خشکی میباشد.روش پژوهش: این پژوهش بهصورت ...
بیشتر
هدف: منابع اصلاحکننده با بهبود جذب عنصر غذایی و ایجاد تعادل در صفات فیزیولوژیکی نقش مهمی در رشد گیاهان در شرایط تنشهای محیطی دارند. هدف این پژوهش بررسی جذب عناصر غذایی، صفات فیزیولوژیک و رشد سرخارگل با قارچ مایکوریزا، باکتری سودوموناس و محلولپاشی سالیسیلیکاسید در خاک شور تحت تنش خشکی میباشد.روش پژوهش: این پژوهش بهصورت اسپلیتپلات، در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی، در سالهای زراعی 1401 و 1402 و با دو برداشت طی دو سال در گیاه سرخارگل در نهالستان پژوهشی اداره منابع طبیعی شهرستان فسا، واقع در جنوبشرق استان فارس انجام شد. عامل اصلی در سه سطح شامل آبیاری پس از 25، 50 و 75 درصد تخلیه رطوبتی از حد ظرفیت زراعی و عامل فرعی شامل منابع اصلاحکننده در هشت سطح شامل شاهد (بدون استفاده از منابع اصلاحکننده)، قارچ مایکوریزا آربوسکولار (AMF)، باکتری سودوموناس فلورسنس (PFB)، سالیسیلیکاسید (SA)، AMF + PFB، AMF + SA، PFB + SA، AMF + PFB + SA بود. آبیاری اول تا سوم برای استقرار مناسب نشاها، براساس تیمار آبیاری شاهد بهصورت 25 درصد تخلیه رطوبتی انجام شد. پس از آبیاری سوم، سایر تیمارهای آبیاری اعمال شد. اندازهگیری صفات گیاهی شامل جذب عناصر غذایی، صفات فیزیولوژیکی، ارتفاع بوته و عملکرد بیوماس اندام هوایی بود.یافتهها: نتایج نشان داد، که در آبیاری 25 و 50 درصد تخلیه رطوبتی، بیشترین نیتروژن و فسفر برگ در تلفیق AMF + PFB + SA مشاهده شد. همچنین تلفیق AMF + PFB + SA، بهترتیب سبب افزایش 16 و 30 درصدی پتاسیم برگ در آبیاری 50 و 75 درصد تخلیه رطوبتی شد. شاخص سبزینگی در رژیمهای آبیاری 75 درصد تخلیه رطوبتی در مقایسه با 25 درصد تخلیه رطوبتی 81/12 کاهش نشان داد. بیشترین مقدار شاخص سبزینگی در تلفیق AMF + PFB + SA مشاهده شد. همچنین تلفیق دوگانه منابع اصلاحکننده سبب افزایش محتوای نسبی آب برگ و نرخ فتوسنتز در مقایسه با شاهد شد. در چین اول و دوم محتوای کلروفیل b در رژیمهای آبیاری 75 درصد تخلیه رطوبتی نسبت به 25 تخلیه رطوبتی بهترتیب کاهش 15 و 17 درصدی نشان دادند. در چین اول و دوم عملکرد بیولوژیک در تلفیق AMF + PFB + SA در مقایسه با شاهد بهترتیب افزایش 15 و 13 درصدی نشان داد.نتیجهگیری: بهطور کلی بهدلیل اثرات مثبت تلفیق AMF + PFB + SA بر شاخصهای فتوسنتزی و عملکردی سرخارگل میتوان این تیمار را در شرایط تنشهای خشکی توصیه کرد.
راضیه پوربیرک؛ فرهاد مهاجری؛ مهدی مدن دوست؛ ابوالفتح مرادی
چکیده
هدف: این پژوهش با هدف ارزیابی نقش مدیریت تغذیه زیستی- معدنی در بهبود تحمل به کمآبی، حفظ عملکرد دانه و پایداری شاخصهای فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی گیاه کینوا تحت سطوح مختلف آبیاری انجام شد.روش پژوهش: آزمایش طی دو سال زراعی متوالی (1401-1400و 1402-1401) بهصورت اسپلیتپلات فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. ...
بیشتر
هدف: این پژوهش با هدف ارزیابی نقش مدیریت تغذیه زیستی- معدنی در بهبود تحمل به کمآبی، حفظ عملکرد دانه و پایداری شاخصهای فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی گیاه کینوا تحت سطوح مختلف آبیاری انجام شد.روش پژوهش: آزمایش طی دو سال زراعی متوالی (1401-1400و 1402-1401) بهصورت اسپلیتپلات فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. سطوح آبیاری (۱۰۰، ۷۵ و ۵۰ درصد ظرفیت زراعی) بهعنوان عامل اصلی و ترکیب فاکتوریلی کودهای زیستی در سه سطح (عدم تلقیح، نیتروکسین و بیوفسفر) و محلولپاشی ریزمغذیها در سه سطح (شاهد، آهن و روی) بهعنوان عوامل فرعی در نظر گرفته شدند. ویژگیهای عملکرد دانه، شاخص برداشت، میزان پرولین، کربوهیدرات کل، پروتئین محلول و فعالیت آنزیم کاتالاز اندازهگیری شدند.یافتهها: نتایج نشان داد کاهش آبیاری موجب افت معنیدار عملکرد دانه گردید؛ بهگونهای که در تیمار آبیاری معادل ۷۵ درصد ظرفیت زراعی، عملکرد دانه ۲۵ درصد و در تیمار آبیاری معادل ۵۰ درصد ظرفیت زراعی ۴۴ درصد نسبت به آبیاری کامل کاهش یافت. تلفیق نیتروکسین با آهن در هر دو سال بالاترین عملکرد را نشان داد، بهطوریکه در سال دوم تحت شرایط آبیاری متداول عملکرد را تا ۲۸۵۹ کیلوگرم در هکتار (افزایش ۲۲ درصد نسبت به شاهد) و در شرایط کمآبی شدید تا ۱۵۸۳ کیلوگرم در هکتار (افزایش ۳۰ درصد نسبت به شاهد) ارتقا داد. شاخص برداشت نیز با محدودیت آب کاهش یافت، اما تیمار بیوفسفر+ آهن بیشترین پایداری را نشان داد و در شرایط آبیاری پس از 50 درصد ظرفیت زراعی مقدار ۱۳/۳۵ درصد را حفظ کرد (در مقابل ۱۸/۲۷ درصد در شاهد). تجمع پرولین در شرایط کمآبی افزایش یافت، اما کاربرد نیتروکسین+ آهن موجب کاهش آن تا ۴۱ درصد نسبت به شاهد شد. همچنین، کاربرد بیوفسفر موجب افزایش ۳۷ درصد در کربوهیدرات کل و نیتروکسین سبب افزایش ۴۱ درصد در پروتئین محلول برگ در شرایط کمآبی شدید گردید. فعالیت آنزیم کاتالاز در اثر کاهش رطوبت افزایش یافت، اما تلقیح زیستی بهویژه با نیتروکسین، این افزایش را تا حدود ۳۹ درصد تعدیل کرد.نتیجهگیری: بهطورکلی، نتایج بیانگر آن است که مدیریت تلفیقی تغذیه زیستی- معدنی، بهویژه تلفیق نیتروکسین با آهن، با بهبود وضعیت تغذیهای و فیزیولوژیکی گیاه، کاهش اثرات اکسیداتیو و حفظ ترکیبات سازگار با کمآبی، موجب افزایش معنیدار عملکرد و پایداری کینوا در شرایط محدودیت آبی میشود. این راهبرد میتواند بهعنوان گزینهای پایدار و زیستسازگار برای بهبود کارایی مصرف آب و حفظ عملکرد کینوا در مناطق خشک و نیمهخشک کشور مناسب خواهد بود.
محمدهادی تردستی؛ مهدی مدن دوست
چکیده
هدف: بهمنظور بررسی امکانسنجی گیاهپالایی بستر کاشت آلوده به نیتراتکادمیوم با علفهای هرز آزمایشی بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در بهار سال 1401-1400 انجام گردید.روش پژوهش: عوامل آزمایش شامل علفهای هرز (خرفه، سلمهتره و تاج خروس وحشی) و آلودگی بستر کاشت با نیتراتکادمیوم در سطوح شامل صفر (شاهد) و غلظتهای ...
بیشتر
هدف: بهمنظور بررسی امکانسنجی گیاهپالایی بستر کاشت آلوده به نیتراتکادمیوم با علفهای هرز آزمایشی بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در بهار سال 1401-1400 انجام گردید.روش پژوهش: عوامل آزمایش شامل علفهای هرز (خرفه، سلمهتره و تاج خروس وحشی) و آلودگی بستر کاشت با نیتراتکادمیوم در سطوح شامل صفر (شاهد) و غلظتهای 25، 50 و 75 میلیگرم بر کیلوگرم خاک بود.یافته ها: نتایج نشان داد که با افزایش مصرف نیتراتکادمیوم، میزان غلظت کادمیوم اندام هوایی و ریشه و فاکتور غلظت زیستی روند افزایشی نشان داد. میزان کادمیوم ریشه در علف هرز خرفه بیشتر بود، اما غلظت کادمیوم اندام هوایی در سلمهتره و تاجخروس وحشی نسبت به خرفه افزایش معنی داری نشان داد. بنابراین در گیاه خرفه احتمالاً انتقال کادمیوم از ریشه به اندام هوایی نسبت به گیاه سلمهتره و تاج خروس وحشی کمتر بوده است. با افزایش غلظت نیتراتکادمیوم نشت یونی روند افزایشی و محتوای نسبی آب برگ و محتوای کلروفیل روند کاهش نشان داد. از سوی دیگر آنزیم کاتالاز و آسکوربات پراکسیداز برگ با افزایش مصرف نیتراتکادمیوم روند افزایشی نشان داد. همچنین بیشترین فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدانی در علفهای هرز تاج خروس وحشی مشاهده شد.نتیجه گیری: در مجموع با معیارهای ذکرشده، میتوان گیاه خرفه را بیش انباشت گر و سلمهتره و تاجخروس وحشی را میان انباشت گر برای فلز کادمیوم تلقی کرد.