نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

2 استادیار گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

3 استاد گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

4 استادیار پژوهشکده ژنتیک و زیست فناوری طبرستان، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی ساری

10.22059/jci.2022.341495.2698

چکیده

به منظور شناسایی صفات مهم زراعی مرتبط با عملکرد دانه و معرفی ارقام زودرس با عملکرد بالا در جنس براسیکا، 100 ژنوتیپ از شش گونه جنس براسیکا (B. napus، B. juncea، B. nigra، B. rapa، B. carinata و B. oleracea) در سال زراعی 97-1396 در قالب طرح مربع لاتیس با دو تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج تجزیه واریانس نشان داد ژنوتیپ‌های مورد مطالعه از لحاظ تمام صفات زراعی، اختلاف معنی‌داری با یکدیگر دارند. نتایج مقایسه میانگین نشان داد ژنوتیپ‌های گونه B. napus بالاترین عملکرد و ژنوتیپ‌های گونه B. rapa زودرس‌ترین و کمترین عملکرد را به خود اختصاص دادند. دیررس‌ترین ژنوتیپ‌ها، از گونه B. juncea بود. نتایج همبستگی برای ژنوتیپ‌های تمام گونه‌ها نشان داد عملکرد با صفات روز تا رسیدگی، تعداد خورجین در بوته، وزن هزار دانه و تعداد دانه در خورجین همبستگی مثبت و معنی‌داری دارد. رگرسیون گام به گام برای تمامی صفات در تمام گونه‌ها نشان‌دهنده اهمیت و نقش تعیین کننده صفات تعداد خورجین در بوته، وزن هزار دانه، تعداد دانه در خورجین و روز تا رسیدگی بر عملکرد ژنوتیپ‌ها بود. در تجزیه به مولفه‌های اصلی، سه مولفه اول 92 درصد از تغییرات را توجیه نمودند که به‌ترتیب پتانسیل عملکرد، فنولوژی و وزن هزار دانه نامگذاری شدند. بر اساس نمودار سه بعدی این سه مولفه، بهترین گونه، B. napus و بهترین ارقام از نظر زودرسی و عملکرد بالا ارقام Janetzika، Liragold، Hayola 401و Hayola 308 از گونه B. napus معرفی شدند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Assessment of yield, yield components and early maturing in six species of Brassica

نویسندگان [English]

  • Fatemeh Rashidi 1
  • Nadali Bagheri 2
  • NadAli Babaiean Jelodar 3
  • Ali Dehestani Kolagar 4

1 Phd Student of Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University

2 Associate Professor, Department of Plant Breeding and Biotechnology, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran.

3 Professor of Biotechnology and breeding, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University

4 Assistant Professor of Genetic and Agricultural Biotechnologhy Institute of Tabarestan, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University

چکیده [English]

In order to identify important agronomic traits related to yield and introduce early with high-yielding cultivars in Brassica genus, 100 genotypes of six species of Brassica genus (B. napus, B. juncea, B. nigra, B. rapa, B. carinata and B. oleracea)were evaluated implementing latis square designs with two replications experiments at Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University Research Farm during 2017-2018. The results of variance analysis showed that the studied genotypes have very significant differences with each other in terms of all agricultural traits. The results of mean comparison showed that genotypes from B. napus species has the highest yield and genotypes from B. rapa species has the shortest days to ripening with the lowest yield. The longest days to ripening was identified as genotypes from B. juncea species. The analysis of genetic correlations for all species revealed that yield of seed had a significant positive correlation with days to ripening, silique number per plant, thousand grian weight and grian number in silique. Results of stepwise regression analysis revealed that silique number per plant, 1000-grain weight, number of silique per plant and days to maturity had significantly effects on grain yield. The result of factor analysis showed three independent factors that explained 92% of the total variability, which were named ‘productivity’, ‘phenology’, and ‘thousand grian weight’, respectively. According to all three factors, B. napus, best species and Janetzika، Liragold، Hayola 401and Hayola 308 from B. napus species, were identified as the best cultivars concerning seed yield and early maturity.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Biplot
  • Canola
  • Correlation
  • Early maturity
  • Morphological traits