دانشگاه تهران، دانشکده فناوری کشاورزی ابوریحان به زراعی کشاورزی 2008-8337 16 3 2014 10 23 Seasonal chenges in essential oil content, yield and composition of spearmint cultivated in Shoshtar تغییرات فصلی میزان، عملکرد و اجزای اسانس نعنا دشتی کشت‌شده در منطقة شوشتر 613 625 53262 10.22059/jci.2014.53262 FA محمد محمودی سورستانی استادیار گروه علوم باغبانی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران مهرداد اکبرزاده دانشجوی کارشناسی ارشد، پژوهشکدة گیاهان دارویی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Journal Article 2013 08 02 <strong>Spearmint (Mentha spicata L.) is one of the most important mint family plants that has numerous applications in food, cosmetical, and pharmaceutical industries due to its valuable medicinal properties. In this research, the change in plant fresh and leaf dry weights, essential oil content, yield and composition during year as randomized complete block design with twelve treatments and three replications was studied. Result showed that harvest time had a significant effect on plant fresh and leaf dry weights, essential oil content and yield. The highest plant fresh (1868.7 gr.m-1) and leaf dry (253.3 gr.m-1) weigths were recorded on July and June, respectively. Plants also showed highest amount of essential oil content (3.82%) and yield (8.5 gr.m-1) on July. The main essential oil componenens were carvone, limonene, careen, α-pinene, myrecene, β-borbonene, cisdihydrocarvone, dihydrocarveol, dihydrocarvyl acetate, Pulgone and trans caryophylene. The highest (67.9%) and lowest (22.4%) amounts of carvone were observed on July and January, respectively. The highest (21.1%) and lowest (4%) amounts of limonene were observed on augest and December, respectively. The maximum amount of caren (5.8%) was obtained on January. Cis dihydrocarvone, dihidrocarveol and dihydrocarvyl acetate were increased during winter. In total, spearmint can harvested from May to October but best harvesting time is July.</strong> <strong>نعنا دشتی (<em>Mentha spicata</em>) یکی از مهم‌ترین گیاهان دارویی خانوادة نعناست که به دلیل خواص دارویی ارزشمند کاربرد زیادی در صنایع غذایی، آرایشی- بهداشتی و داروسازی دارد. در تحقیق حاضر، تغییرات وزن تر گیاه و وزن خشک برگ، میزان، عملکرد و اجزای اسانس نعنا دشتی کشت شده در منطقة شوشتر در طول دوازده ماه در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با دوازده تیمار زمان برداشت و سه تکرار بررسی شد. نتایج نشان داد که زمان برداشت گیاه اثر معناداری بر وزن تر گیاه و خشک برگ، و میزان و عملکرد اسانس دارد. بیشترین وزن تر (7/1868 گرم در مترمربع) و وزن خشک برگ (3/253 گرم در مترمربع) به ترتیب در ماه‌های تیر و خرداد ثبت شد. همچنین، بیشترین میزان (82/3 درصد) و عملکرد اسانس (83/8 گرم در مترمربع) در ماه تیر مشاهده شد. کارون، لیمونن، کارن، آلفاپینن، میرسن، بتابوربونن، سیس دی‌هیدروکارون، دی‌هیدروکاروئول، دی‌هیدروکارویل استات، پولگون و ترانس کاریوفیلن اجزای اصلی اسانس بودند. بیشترین (9/67 درصد) و کمترین (45/22 درصد) مقدار کارون به‌ترتیب در ماه‌های تیر و دی و بیشترین (14/21 درصد) و کمترین (02/4 درصد) مقدار لیمونن به‌ترتیب در ماه‌های مرداد و آذر ثبت شد. حداکثر مقدار کارن (81/5 درصد) در ماه دی به‌دست آمد. مقدار ترکیبات سیس دی‌هیدروکارون، دی‌هیدروکاروئول و دی‌هیدروکارویل استات طی ماه‌های زمستان افزایش یافت. نتایج نشان داد که نعنا دشتی کشت شده در شوشتر، پنج مرحله (چین) قابل برداشت است ولی بهترین زمان برداشت تیر است.</strong> https://jci.ut.ac.ir/article_53262_29afc1562512a703f2795fb4b4c1b6c9.pdf