دانشگاه تهران، دانشکده فناوری کشاورزی ابوریحان به زراعی کشاورزی 2008-8337 16 3 2014 10 23 The effect of supplementary irrigation and methods of nitrogen application on grain yield and its components in chickpea تأثیر آبیاری تکمیلی و روش‌های کاربرد کود نیتروژن بر عملکرد دانه و اجزای آن در زراعت نخود 585 598 53260 10.22059/jci.2014.53260 FA مختار قبادی استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران 0000-0002-5729-4666 حسین صلاحی دانشجوی کارشناسی‌ارشد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران محمداقبال قبادی استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران سیروس منصوری فر استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران Journal Article 2013 07 14 <strong>In order to study the responses of grain yield of chickpea to drought stress and application methods of nitrogen fertilizer, an experiment carried out as split-plot at Campus of Agriculture and Natural Resources, Razi University, Kermanshah, Iran, during 2009-10 and 2010-11. The supplementary irrigation at three levels (1. without irrigation, 2. one irrigation at flowering, 3. two irrigations at flowering and podding stages) as main-plot and the combination of different amounts and application methods of nitrogen fertilizer were as sub-plots. The results showed that grain yield was increased significantly due to increasing of the number of grains per plant and 100-grain weight in response to supplementary irrigation treatments. There was no significant difference in grain yield between one and two supplementary irrigation treatments with 1646 and 1728 kg/ha, respectively. Methods of nitrogen application had significant effects on grain yield and some yield components, but had not effect of 100-grain weight. Foliar spraying accompanied by soil application of N increased significantly grain yield. Finally, to get high grain yield in chickpea we recommend supplementary irrigation at flowering stage and also usage of both nitrogen application methods (soil application + foliar spraying).</strong> <strong>به منظور بررسی واکنش عملکرد گیاه نخود به تنش خشکی و روش‌های مصرف کود نیتروژن، آزمایشی به صورت کرت‏های خردشده در پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه و در دو سال زراعی 1388-89 و 1389-90 به اجرا درآمد. آبیاری تکمیلی در سه سطح (1. بدون آبیاری، 2. یک نوبت آبیاری در ابتدای گلدهی، و 3. دو نوبت آبیاری در مراحل گلدهی و غلاف بستن) به منزلة عامل اصلی و ترکیب تیمارهای مقادیر و روش‌های مصرف کود نیتروژن در نه سطح به منزلة عامل فرعی درنظر گرفته شد. نتایج نشان داد که آبیاری تکمیلی منجر به افزایش معنادار تعداد دانه در بوته و وزن صددانه می‌شود و از این طریق عملکرد نهایی دانه افزایش می‌یابد. از نظر عملکرد دانه، بین تیمارهای یک نوبت و دو نوبت آبیاری تکمیلی (به ترتیب با 1646 و 1728 کیلوگرم در هکتار) اختلاف آماری معناداری مشاهده نشد. روش‌های کاربرد کود نیتروژن روی عملکرد دانه و برخی اجزای آن تأثیر معنا‏دار داشت، اما بر وزن صددانه تأثیری نداشت. مصرف توأم خاک کاربرد و محلول‌پاشی کود نیتروژن با تأثیر مثبت بر تعداد دانه در بوته، موجب افزایش عملکرد دانه شد. درمجموع، به‌منظور حصول حداکثر عملکرد دانه در زراعت نخود، انجام یک نوبت آبیاری تکمیلی در مرحلة گلدهی، همچنین استفاده از هر دو روش کاربرد کود نیتروژن (خاک کاربرد و محلول‌پاشی) توصیه می‌شود.</strong> https://jci.ut.ac.ir/article_53260_2a90a91791ceac698a7a3c79fed73882.pdf