دانشگاه تهران، دانشکده فناوری کشاورزی ابوریحان به زراعی کشاورزی 2008-8337 28 1 2026 04 13 Study of Changes in Yield and Yield Components of Aloe vera under the Influence of Triple Intercropping in Sistan Region بررسی تغییرات عملکرد و اجزای عملکرد آلوئه‌ورا تحت تأثیر کشت مخلوط سه‌گانه در منطقه سیستان 61 73 106541 10.22059/jci.2026.394565.2929 FA خشایار ریگی بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی بلوچستان، ایرانشهر، ایران. مهدی دهمرده گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران سید محسن موسوی نیک گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران. Journal Article 2025 05 03 <strong>Objective:</strong> Intercropping, by increasing the number of species per unit area, is recognized as a solution to maintain and increase production in agriculture. Intercropping is a method for increasing diversity in agricultural ecosystems, which leads to increased and sustainable yield and better use of environmental resources. So that it is also referred to as an operation to economize the use of growth resources, increase production and profitability per unit area and time, and due to the similarity of this system to natural ecosystems, its ecological relationships and principles are also more effective than monoculture systems. This study was conducted to investigate the changes in yield and yield components of Aloe vera under the influence of triple intercropping in the Sistan region.<br /><strong>Method:</strong> This experiment was conducted as a factorial experiment based on a randomized complete block design with three replications. The first factor (methanol solution-spraying) was in 3 levels and the secondary factor (mixed cultivation) was in 9 levels. An atomic absorption spectrometer was used to measure the amount of manganese, phosphorus, and copper elements. To measure the amount of gel, the leaves of each plant were washed with water, then each leaf was cut into several parts and the gel was removed from each leaf by hand. The amount of gel for each plant was weighed using a digital scale and then the average for each plot was calculated. After counting the number of Aloe vera leaves in each plant, the leaf weight was weighed using a digital scale for each plant and then the average for each plot was calculated. To measure the number of Aloe vera leaves, three plants were randomly selected and the leaves were cut from their attachment to the plant and the number of leaves for each plant was counted and then the average number of leaves for each plant was calculated.<br /><strong>Results:</strong> Based on the results obtained, the interaction effect of experimental treatments on the yield and yield components of Aloe vera, as well as the absorption of copper, phosphorus, and manganese elements, was highly significant. The highest and lowest yield of Aloe vera, as well as the elements absorbed by peanuts, were obtained from the treatments of 30% by volume methanol+ 100% sour tea+ 25% peanuts+ 75% Aloe vera and 10% by volume methanol+ 100% sour tea+ 75% peanuts+ 25% Aloe vera, respectively.<br /><strong>Conclusions:</strong> Considering that intercropping has many advantages such as increasing diversity, reducing diseases, weeds and increasing resource use efficiency, the present study also shows the positive effect of intercropping of sour tea, Aloe Vera and peanuts compared to Aloe Vera monoculture. Methanol affects plant weight by reducing photorespiration and increasing the amount of cell swelling of plant tissues, and among the methanol treatments, the highest and lowest Aloe Vera yields belonged to the 30 and 10% methanol volume treatments. <strong>هدف: </strong>کشت مخلوط با افزایش تعداد گونه در واحد سطح به‌عنوان یک راه‌حل برای حفظ و افزایش تولید در کشاورزی شناخته می‌شود، کشت مخلوط روشی برای افزایش تنوع در بوم‌نظام­‏های زراعی است که باعث افزایش و پایداری عملکرد می­شود. اکولوژی آن نیز اثرگذارتر از نظام­های تک‌کشتی است. این مطالعه به‌منظور بررسی تغییرات عملکرد و اجزای عملکرد آلوئه‌ورا تحت تأثیر کشت مخلوط سه‌گانه در منطقه سیستان انجام شد.<br /><strong>روش پژوهش:</strong> این آزمایش در قالب طرح فاکتوریل بر پایه بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. فاکتور اول (محلول‌پاشی متانول) در سه سطح و فاکتور دوم (کشت مخلوط) در نُه سطح بود. جهت اندازه‌گیری میزان عناصر  منگنز، فسفر و مس از دستگاه جذب اتمی استفاده گردید. برای اندازه­گیری میزان ژل، برگ­های هر بوته با آب شست‌وشو و سپس هر برگ از چند قسمت برش و توسط دست، ژل از هر برگ خارج و با ترازوی دیجیتال میزان ژل برای هر بوته توزین و سپس میانگین برای هر کرت محاسبه شد. پس از شمارش تعداد برگ آلوئه­ورا در هر بوته، وزن برگ توسط ترازوی دیجیتال برای هر بوته توزین و سپس میانگین برای هر کرت محاسبه گردید. جهت اندازه‌گیری تعداد برگ آلوئه­ورا سه بوته به­طور تصادفی انتخاب و برگ­ها از محل اتصالشان به بوته قطع و تعداد برگ برای هر بوته شمارش و سپس میانگین تعداد برگ برای هر بوته محاسبه گردید.<br /><strong>یافته‌ها: </strong>براساس نتایج به­دست­آمده اثر متقابل تیمارهای آزمایشی بر عملکرد و اجزای عملکرد آلوئه­ورا و هم‌چنین جذب عناصر مس، فسفر و منگنز بسیار معنی‌دار بود. بیش‌ترین و کم‌ترین عملکرد آلوئه­ورا و هم‌چنین عناصر جذب شده توسط بادام‌زمینی به‌ترتیب از تیمار 30 درصد حجمی متانول+ 100 درصد چای ترش+ 25 درصد بادام‌زمینی+ 75 درصد آلوئه‌ورا  و 10 درصد حجمی متانول+ 100 درصد چای ترش+ 75 درصد بادام‌زمینی+ 25 درصد آلوئه­ورا  به‌دست آمد.<br /><strong>نتیجه‌گیری: </strong>با توجه به این‌که کشت مخلوط به‌دلیل مزایای زیادی همچون افزایش تنوع، کاهش بیماری­­ها، علف­های هرز و افزایش کارایی استفاده از منابع دارد، لذا در پژوهش حاضر هم نشان­دهنده تأثیر مثبت کشت مخلوط چای ترش، آلوئه‌ورا و بادام‌زمینی نسبت به تک­کشتی آلوئه­ورا می­باشد. متانول از طریق کاهش تنفس نوری و افزایش مقدار آماس سلولی بافت­های گیاهی بر روی وزن گیاه تأثیر می‌گذارد و در بین تیمارهای متانول بیش‌ترین و کم‌ترین عملکرد آلوئه­ورا متعلق به تیمار 30 و 10 درصد حجمی متانول بود. https://jci.ut.ac.ir/article_106541_9c4e2514fe8280f5704f622a7b95b876.pdf