1394 17 4 4 269

0 تأثیر زمان برداشت بر برخی فلاونوئیدها در بافت‌های مختلف میوۀ بالغ ارقام تجاری پرتقال Effect of Harvesting Time on Some Flavonoids in Different Fruit Tissues of Matured Commercial Varieties of Sweet Orange https://jci.ut.ac.ir/article_55135.html 10.22059/jci.2015.55135 0 به‌منظور بررسی تأثیر زمان برداشت بر مقدار برخی فلاونوئیدها در بافت‌های مختلف میوۀ ارقام ﭘرتقال، آزمایشی به‌صورت طرح اسپلیت پلات (کرت‌های خردشده) در زمان بر پایۀ کاملاً تصادفی در سه تکرار در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان در سال 88-1387 انجام گرفت. در این طرح، فاکتور اصلی شامل بافت‌های مختلف میوه (برون‌بر، میان‌بر و درون‌بر) و فاکتور فرعی شامل میوه‌های بالغ چهار رقم ﭘرتقال (‘تامسون ناول’، ‘واشنگتن ناول‘، ‘سانگین’ و ‘لبنانی’) در هفت مرحله زمان برداشت (به فاصلۀ هر 15 روز از اول آبان) بود. براساس نتایج، زمان برداشت بر کلیۀ متغیرهای اندازه‌گیری‌شده اثر معنادار داشت، به‌طوری که وزن خشک میوه با گذشت زمان (برداشت ششم) افزایش یافت و مواد جامد محلول نیز در این مرحله  بیشتر از زمان‌های دیگر برداشت (81/11 درصد) تولید شد. بیشترین مقدار نارنجین (3/435 میلی‌گرم در لیتر) در بافت آلبیدو در مرحلۀ سوم برداشت مشاهده شد که با برداشت مرحلۀ پنجم (بافت برون‌بر) و ششم (بافت میان‌بر) اختلاف معناداری نداشت و کمترین مقدار آن (6/87 میلی‌گرم در لیتر) در درون‌بر میوه در مرحلۀ چهارم برداشت، تولید شد. حداکثر مقدار هسپریدین (1/219 میلی‌گرم در لیتر) در مرحلۀ ششم برداشت در بافت برون‌بر تولید شد. نوع رقم بر مقدار نارنجین و هسپریدین تأثیر معنادار داشت که در بین ارقام بیشترین مقدار نارنجین و هسپریدین به‌ترتیب 6/573 و4/272 میلی‌گرم در لیتر در پرتقال تامسون در مرحلۀ ششم برداشت استخراج شد.       1   The aim of present research was to study the effect of harvesting time and fruit tissue on the content of some flavonoids of different varieties of orange. The experiment was done based on the split plot design with completely randomized design in three replications. In this research the main factor was texture of the fruit (epicarp, mesocarp and endocarp) and secondary factors were matured fruits of four different varieties (Thomson navel, Washington navel, Sanguine and lebani) and seven different harvesting times. Results showed that harvesting time had significant effect on all measured parameters. In which, the highest dry weight as well as total soluble solid (11.81 percent) were observed in the samples harvested in the sixth harvest time. In this stage, the highest hesperidin content (219.1 mg/ml) was observed in endocarp section. In contrast to that, the highest amount of naringin (435.3 mg/l) was observed in third stage in epicarp section without significant difference with fifth (endocarp) and sixth (mesocarp) harvest time. Among used varieties, the highest amount of both hesperidin and naringin was observed in Thomson navel fruit in sixth stage.     841 854 خدایار همتی khodayar hemmati دانشیار گروه علوم باغبانی، دانشکدۀ تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران ایران khodayarhemmati@yahoo.com ماجده ملکیان majedeh malekian کارشناس ارشد، گروه علوم باغبانی، دانشکدۀ تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران ایران majedehmalekian@yahoo.com عظیم قاسم نژاد azim ghasemnezhad استادیار گروه علوم باغبانی، دانشکدۀ تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران ایران agasemnajad@hotmail.com نسترن همتی nastaran hemmati دانشجوی دکتری، گروه علوم باغبانی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران ایران nastaran-hemmati@yahoo.com بافت آلبیدو تامسون ناول مرحله برداشت نارنجین هسپریدین 1 . امامی ا (1377) تحولی شگرف در شیمی فراورده­های طبیعی. انتشارات مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع. 92 ص.##2 . مرتضوی س و ضیاالحق ح ر (1383) فناوری فرآوری فراورده‌های جانبی مرکبات. مشهد. دانشگاه فردوسی مشهد. 331 ص.##3 . عسگری ص، نادری غ و عسگری ن (1384) اثرات حفاظتی فلاونوییدها در مقابل همولیز گلبولی ناشی از رادیکال‌های آزاد. تحقیقات گیاهان دارویی و معطر ایران. 21(4): 515-505.##4 . فقیه نصیری م (1377) بررسی اثر مراحل برداشت ارقام مرکبات بر کمیت و کیفیت هیسپریدین در شمال ایران. دانشگاه تربیت مدرس. تهران. رساله کارشناسی ارشد.##5 . قاسمی ش، همتی خ، بشیری صدر ز، قاسم‌نژاد ع و قاسمی م (1390) بررسی برخی ترکیبات فنلی بافت‌های میوۀ لیمو در مراحل مختلف رشد. علوم و صنایع غذایی. 8(31): 75-69.##6 . قاسم‌نژاد ع، قاسمی ی، همتی خ، ابراهیم‌زاده م ع و قاسمی ک (1391) مطالعۀ اثر پایه و بافت میوه بر برخی خصوصیات بیوشیمیایی نارنگی پیچ و پرتقال تامسون ناول. پژوهش‌های تولید گیاهی. 19(3): 54-43.##7 . همتی خ، امیدبیگی ر، بشیری صدر ز و ابراهیمی ی (1382) تأثیر اقلیم روی صفات کمی و کیفی برخی فلاونویید­ها­ی ارقام مرکبات. ﭘایان‌نامۀ دکتری. دانشگاه تربیت مدرس.##8 . Balasundram N, Sundram K and Samman S (2006) Phenolic compounds in plants and agriindustrial by-products: Antioxidant activity, occurrence, and potential uses. Food Chemistry. 99: 191-203.##9 . Bennett JO, Yu O, Heatherly LG and Krishnan HB (2004) Accumulation of genistein and daidzein, soybean isoflavones implicated in promoting human health, is significantly elevated by irrigation. Agricultural and Food Chemistry. 52: 7574-7579.##10 . Berhow MA (2000) Effects of early plant growth regulator treatments on flavonoid levels in grapefruit. Plant Growth Regulation. 30: 225-232.##11 . Bronner WG and Beechei GR (1995) Extraction and measurment of prominent flavonoids in orange and grapefruit juice concentrates. Chromatography A. 705(2): 247-256.##12 . Bornes S, Wang C and Boersma B (2002) HPLC-MASS spectrometry of isoflavonoids in soy and the American ground nut, Apios Americana Biology. Flavonoid in Cell Function: Advance in Experimental Medicine and Biology. 505: 77-88.##13 . Calabro ML, Galtieri V, Cutroneo P, Tommasini S, Ficarra P and Ficarra R (2004) Study of the extraction procedure by experimental design and validation of a LC method for determination of flavonoids in Citrus bergamia juice. Pharmaceutical and Biomedical Analysis. 35: 349-363.##14 . Castillo J, Benavente O and Del Rio JA (1992) Naringin and neohesperidin levels during development of leaves, flower buds and fruits of Citrus anrantium. Plant Physiology. 99: 67-69.##15 . Castillo J, Benavente O and Del Rio JA (1993) Hesperentin 7-o-glycoside and prunin in citrus species (Citrus aurantium and Ctrus paradissi) a study of quantitative distribution in immature fruits and as immadiate precursors of neohesperidin and naringin in citrus aurantium. Agriculture Food Chemistry. 41: 1920-1924.##16 . Davis FS and Albrigo LG (1994) Citrus CAB international press. Wallington. UK. Pp. 12-77.##17 . Franks LM and Teich NM (1997) Introduction to the Cellular and molecular biology of cancer. New York: Oxford university Press.##18 . Harborn JB (1967) camparatative biochemistry of the flavonoids. Academic press. London and New York. 270-275.##19 . Harborn JB (1982) The choromatography of the flavonoid pigments. Chromatography Review. 2: 26-105.##20 . Hertog MGL, Feskeens EJM, Holmann CH, Katan MB and Kromhout D (1993) Dietary antioxidant flavonoids and risk of coronary heart disease: the Zutphen elderly study. The Lancet. 342(8878): 1007-1011.##21 . Mamdouh MA and Monira AA (2004) Influence of Naringin on the Oxidative State of Rats with Streptozotocin- Induced. Acute Hyperglycaemia. El Kader National Research Center, Biochemistry Department, Division of Genetic Engineering and Biotechnology. Pp. 726-733.##22 . Ortuno A, Reynaldo I, Fuster MD, Botia J, Puig DJ, Sabater F, Lindon AQ, Porras I and Del Rio JL (1997) Citrus cultivars with high flavonoid contents in the fruits. Scientia Horticulturae. 68: 231-236.##23 . Parr AJ and Bolwell GP (2000) Phenols in the plant and in man. The potential for possible nutritional enhancement of the diet by modifying the phenols content or profile. Sciences and Food Agricalture. 80: 985-1012.##24. Ramadan W, Mourad B, Ibrahim S and Sonbol F (1995) Oil of bitter orange new tropical antifungal agent. Dermatol. 35(6): 448-9.##25 . Rapisarda P, Pannuzzo P, Romano G and Russo G (2003) Juice components of a new pigmented citrus hybrid Citrus sinensis L. Osbeck, Citrus clementina. Agricultural and Food Chemistry. 51: 1611-1616.##26 . Renaldo I, Botia JM, Lindon Q and Del Rio JL (1999) Flavonoids found in several Citrus species cultivated in Cuba and Spain for the industerial application.Cultivos Tropicales. 20(3): 73-75.##27 . Soares NFF and Hotchikiss SJH (1998) Naringinase Immobilization in Packaging Films for Reducing Naringin Concentration in Grapefruit Juice. Food Science. 63(1): 61-65.##28 . Xu G, Liu D, Chen J, Yea X, Ma Y and Shi J (2008) Juice components and antioxidant capacity of citrus varieties cultivated in China. Food Chemistry. 106: 545-551.##

0 اثر تنش خشکی و محلول‌پاشی آهن و روی بر برخی صفات بیوشیمیایی گیاه دارویی زیره ‌سبز Effects of drought stress and foliar application of zinc and iron on some biochemical parameters of cumin https://jci.ut.ac.ir/article_55136.html 10.22059/jci.2015.55136 0 به‌منظور بررسی اثر تنش خشکی و محلول‌پاشی آهن و روی بر برخی صفات بیوشیمیایی گیاه دارویی زیرۀ سبز، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار، در گلخانۀ پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی کرمان در سال 1391 اجرا‌ شد. در این آزمایش، عامل تنش در سه سطح 70 درصد (شاهد)، 50 درصد (ملایم) و 30 درصد (شدید) ظرفیت زراعی و عامل محلول‌پاشی در چهار سطح آب (شاهد)، آهن، روی و مخلوط آهن و روی با غلظت 5‌ در 1000 بودند. محلول‌پاشی آهن و روی در شرایط تنش خشکی تأثیر معناداری بر برخی صفات داشت، به‌طوری‌ که بیشترین مقدار پروتئین‌های محلول و پرولین به‌ترتیب 12/4 و 52/364 میلی‌گرم ‌بر گرم وزن‌ تر برگ و بیشترین مقدار قندهای محلول 62/5 میلی‌گرم ‌بر گرم وزن خشک برگ، از کاربرد همزمان این دو عنصر تحت شرایط تنش شدید به‌دست ‌آمد. همچنین محلول‌پاشی در شرایط تنش‌ملایم و شدید به کاهش معنادار مقدار مالون‌دی‌آلدئید به‌ترتیب 16/9 و 06/5 میکرومول‌ بر گرم وزن تر برگ نسبت به تیمار شاهد منجر شد. تنش خشکی و محلول‌پاشی، فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان را افزایش ‌داد، به‌طوری ‌که بیشترین فعالیت آنزیم‌های کاتالاز، گایاکول‌پراکسیداز و سوپراکسیددیسموتاز از تیمار تنش شدید و محلول‌پاشی مخلوط عناصر آهن و روی به‌ترتیب 51/28، 75/284 و 99/50 میلی‌گرم پروتئین در دقیقه به‌دست ‌آمد که نسبت به تیمار شاهد، افزایش چشمگیری داشت. ازاین‌رو، محلول‌پاشی عناصر کم‌مصرف آهن و روی در مناطق در معرض تنش کم­آبی، تأثیر مفیدی در افزایش صفات بیوشیمیایی و مقاومت به تنش خشکی در زیرة سبز دارد.    1 To determine the effects of drought stress and foliar application of zinc and iron on some biochemical parameters of cumin (Cuminum cyminum L.), a greenhouse experiment was carried out at Graduate University of Advanced Technology of Kerman, Iran during 2011-2012. The experiment was conducted in factoriel design based on randomized completely block with three replications. Three levels of water deficit 70 (well- watered), 50 and 30 (moderate and severe stress) percent of field capacity with treatments of Zn, Fe, Zn+Fe (5/1000) and non-foliar application (water) were used. Results show positive effects of iron and zinc foliar application under drouth stress on some biochemical parameters of cumin. Maximum quantities of total protein and proline (4.12 and 364.52 mg/gr Fw) and maximum quantities of soluble sugar (5.62 mg/gr Dw) were observed in severe stress with Zn+Fe treatment. Also zinc and iron foliar application decresed malondealdohide (9.16 and 5.06 µM/gr Fw) in moderate and severe stress conditions in cumin leaf, respectively. Drought stress and foliar application increased enzymes activities. Maximum quantities of enzymes activities (catalase: 28.51, gayacol peroxidase: 284.75 and superoxid dismutase: 50.99 U/mg protein) in leaves were observed in severe stress with Zn+Fe treatment too. According to our results, iron and zinc foliar application improves biochemical parameters in cumin under drouth stress.     855 866 مهدیه امیری نژاد Mahdieh Amirinejad استادیار گروه علوم گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران ایران mamiri@ujiroft.ac.ir غلامعلی اکبری Gholamali Akbari استاد گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، پاکدشت، ایران ایران gakbari@ut.ac.ir امین باقی زاده Amin Baghizadeh دانشیار گروه بیوتکنولوژی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان، ایران ایران amin_4156@yahoo.com ایرج اله دادی Iraj allahdadi استاد گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، پاکدشت، ایران ایران alahdadi@ut.ac.ir مریم شهبازی Maryam Shahbazi استادیار گروه فیزیولوژی، پژوهشکدۀ بیوتکنولوژی کشاورزی، کرج، ایران ایران mshahbazi@abrii.ac.ir معصومه نعیمی Masoomeh Naimi استادیار گروه تولیدات گیاهی، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد، ایران ایران naeemi_701@yahoo.com آهن تنش خشکی روی زیره سبز صفات بیوشیمیایی محلول ‌پاشی 1 . پازوکی ع ‌ر، رضایی ح، حبیبی د و پاک‌نژاد ف (1391) اثر تنش خشکی، محلول‌پاشی آسکوربات و جیبرلین بر روی برخی صفات مورفولوژیکی، محتوی نسبی آب برگ و پایداری غشای سیتوپلاسمی گیاه آویشن (Thymus vulgaris L.). زراعت و اصلاح نباتات. 8(1): 13-1.##2 . رشنو م ‌ح، طهماسبی‌سروستانی ز ا، حیدری‌شریف‌آباد ح، مدرس‌ثانوی س‌ ع‌ م و توکل‌ افشاری ر (1392) اثر تنش خشکی و محلول‌پاشی آهن و روی بر ویژگی‌های کمی و کیفی دوگونه یونجG یکساله. تولید گیاهان زراعی. 6(1): 148-125.##3 . صفی‌خانی ف‌ ا، حیدری‌شریف‌آباد ح، سیادت س‌ ع ‌ا، شریفی‌شورآبادی ا، سیدنژاد س ‌م و عباس‌زاده ب (1386) تأثیر تنش خشکی بر درصد و عملکرد اسانس و ویژگی‌های فیزیولوژیکی گیاه دارویی بادرشبو L.) (Dracocephalum moldavcia. تحقیقات گیاهان دارویی و معطر ایران. 23(1): 99-86.##4 . فتحی‌امیرخیز ک، امینی ‌دهقی م، مدرس ‌ثانوی س‌ ع ‌م و حشمتی س (1390) اثر کاربرد خاکی و برگی عنصر آهن (Fe) بر برخی خصوصیات بیوشیمیایی گلرنگ (Caethamus tinctorius L.) تحت دو رژیم رطوبتی. علوم گیاهان زراعی ایران. 42(3): 518-509.##5 . مصطفوی‌راد م، طهماسبی‌لرستانی زا و محمودی ر (1387) اثر عناصر کم‌مصرف روی و منگنز بر عملکرد و برخی صفات زراعی سه رقم گندم. زراعت و باغبانی. 80: 8-1.##6 . میرشکاری ب (1383) اثرات تاریخ کاشت و تراکم بوته بر عملکرد و اسانس دانه زیرۀ سبز (Cuminum cyminum L.) در شرایط آب‌و‌هوایی تبریز. علوم کشاورزی. 10(2): 157-145.##7 . نبی‌زاده م‌ ر، کافی م و راشدمحصل م ‌ح (1382) اثرات شوری بر رشد، عملکرد، تجمع املاح و درصد اسانس زیرۀ سبز. پژوهش‌های زراعی ایران. 1(1): 60-53.##8 . نعیمی م، اکبری غ ع، شیرانی‌راد اح، حسن‌لو ط و اکبری غ ع (1391) اثر کاربرد زئولیت و محلول‌پاشی سلنیوم در شرایط تنش کم‌آبی بر روابط ‌آبی و آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان در گیاه دارویی کدو پوست‌کاغذی. به‌زراعی کشاورزی. 14(1): 81-67.##9 . همراهی س، حبیبی د، مدنی ح و مشهدی ‌اکبربوجار م (1387) اثر سایکوسل و عناصر ریزمغذی بر میزان آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان به‌عنوان شاخص‌های مقاومت به تنش خشکی در کلزا. یافته‌های نوین کشاورزی. 2(3): 329- 316.##10 . Bagci SA, Ekiz H, Yilmaz A and Cakmak I (2007) Effects of zinc deficiency and water stress on grain yield of field-grown Wheat cultivars in central Anatolia. Agronomy and Crop Science. 193: 198-206.##11 . Cakmak I (2000) Possible roles of zinc in protecting plant cells from damage by reactive oxygen specious. New Phytologist. 146: 185-205.##12 . Cakmak I, Kalayci M, Ekis H, Brauni J, Kilinc Y and Yilmaz A (1999) Zn deficiency as a practical problem in plant and human nutrition in Turkey: a NATO – science for stability project. Field Crop Research. 60: 175-188.##13 . Chaves MM, Pereira JS, Maroco JP, Rodrigues ML, Riccardo CPP, Osorio ML, Carvalho T, Faria T and Pincheiro C (2002) How plants cope with water stress in the field Photosynthesis and growth. Annuals of Botany. 89: 907-916.##14 . Dewal GS and Pareek RG (2004) Effect of phosphorus, sulphur and zinc on growth, yield and nutrient uptake of wheat (Triticum aestivum). Indian Journal of Agronomy. 49: 160-162.##15 . Grewal HS and Wiliams R (2000) Zinc nutrition affects alfalfa response to water stress and excessive moisture. Plant Nutrition. 23: 942-962.##16 . Hendawy SF and Ezz El-Din AA (2010) Growth and yield of Foeniculum vulgare var.azoricum as influenced by some vitamins and amino acids. Ozean Journal of Applied Sciences. 3(1): 113-123.##17 . Hong W and Ji-Yan J (2007) Effects of zinc deficiency and drought stress on plant growth and metabolism of reactive oxygen species in maize (Zea mays L.). Agricultural Science in China. 6(8): 988-995.##18 . Jangir RP and Singh R (1996) Effect of irrigation and nitrogen on seed yield of cumin (Cuminum cyminum L.). Indian Journal Agronomy. 41: 140-143.##19 . Lascano HR, Antonicelli GE, Luna CM, Melchiorre  MN, Gomez LD, Racca RW, Trippi VS and Casano LM (2005) Antioxidant system response of different wheat cultivars under drought: field and in vitro studies. Austrian Journal Plant Physiology. 28: 1095-1102.##20 . Li R and Jiang Z (2004) Chemical composition of the essential oil of cumin (Cuminum cyminum L.) from China. Department of Food Science and Environment. Tianjin. 19 (4): 311-313.##21 . Nayyar H and Gupta D (2006) Differential sensitivity of C3 and C4 plants to water deficit stress: Association with oxidative stress and antioxidants. Environmental and Experimental Botany. 58: 106-113.##22 . Ramezani M, Seghatoleslami M, Mousavi G and Sayyari-Zahan MH (2013) Effect of salinity and foliar application of iron and zinc on yield and water use efficiency of ajowan (Carum copticum). International Journal of Agriculture and Crop Sciences. 7: 421-426.##23 . Rebey IB, Jabri-Karoui I, Hamrouni-Sellami I, Bourgou S, Limam F and Marzouk B (2012) Effect of drought on the biochemical composition and antioxidant activities of cumin (Cuminum cyminum L.) seeds. Industrial Crop and Products. 36: 238-245.##24 . Rohamare Y, Nikam TD and Dhumal KN (2013) Effect of foliar application of plant growth regulators on growth, yield and essential oil components of ajwain (Trachyspermum ammi L.). International Journal of Seed Spices. 3(2): 34-41.##25 . Ruiz JM, Baghour M and Romers L (2000) Efficiency of the different genotypes of tomato in relation to foliar content of fe and the response of some bioindicators. Plant Nutrition. 23: 1777-1786.##26 . Sairam RK and Saxena GC (2000) Oxidative stress and antioxidant in wheat genotype: Possible mechanism of water stress tolerance. Agronomy and Crop Sciences. 184: 55-61.##27 . Shaw B, Thomas TH and Cooke DT (2002) Responses of sugar beet (Beta vulgaris L.) to drought and nutrient deficiency stress. Plant Growth Regulation. 37: 77-83.##28 . Sun B, Jing Y, Chen K, Song L, Chen F and Zhang L (2007) Protective effect of nitric oxide on iron deficiency induced oxidative stress in maize (Zea mays L.). Plant Physiology. 164: 536-543.##29 . Trunctunk R and Trunkturk M (2006) Effects of different phosphorous levels on the yield and quality components of cumin (Cuminum cyminum L.). Agriculture Biological Science. 2(6): 336-340.##30 . Yeritsyan N and Economakis C (2002) Effect of nutrient solution’s iron concentration on growth and essential oil content of oregano plants growth in solution culture. Acta Horticulture. 576: 277-283.##

0 تأثیر نفتالین استیک اسید بر شدت تنک و ویژگی‌های کیفی و آنتی‌اکسیدانی میوه دو رقم هلو Effect of Naphthalene acetic acid on thinning intensity, fruit qualitative and antioxidative characteristics of two peach cultivars https://jci.ut.ac.ir/article_55137.html 10.22059/jci.2015.55137 0 به‌منظور بررسی تأثیر نفتالین استیک اسید بر شدت تنک و ویژگی‌های کیفی و آنتی‌اکسیدانی میوۀ دو رقم هلو، این تحقیق در کلکسیون درختان میوۀ هسته‌دار ایستگاه تحقیقات کشاورزی خلعت‌پوشان وابسته به دانشکدۀ کشاورزی دانشگاه تبریز، در سال 1391 انجام گرفت. آزمایش به‌صورت فاکتوریل بر پایۀ طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. فاکتور اول شامل دو رقم هلو (‘انجیری مالکی’ و ‘کوثری’) و فاکتور دوم نفتالین استیک اسید در چهار سطح (صفر، 20، 40 و 60 میلی‌گرم در لیتر) بود که 14 روز بعد از تمام‌گل موقعی که قطر میوه‌چه‌ها 8 تا 12 میلی‌متر بود، بر روی درختان منتخب اعمال شد. نتایج نشان داد که همۀ تیمارها به‌جز شاهد به‌طور معناداری موجب تنک مؤثر میوه‌ها در هر دو رقم شدند، به‌طوری ‌که رقم ‘کوثری’ درصد ریزش بیشتری داشت. همۀ غلظت‌های هورمون، سبب افزایش طول، قطر، ویتامین ث، pH، مواد جامد محلول کل در هر دو رقم شدند. میزان سفتی بافت میوه تفاوت معناداری بین شاهد و سطوح هورمون نشان نداد. در مورد هر دو رقم، بیشترین ظرفیت آنتی‌اکسیدانی میوه مربوط به تیمار نفتالین استیک اسید در غلظت 40 میلی‌گرم بر لیتر بود، هرچند تیمار نفتالین استیک اسید در غلظت‌های مختلف تأثیر معناداری بر محتوای فنول و فلاونوئید کل میوه نداشت. بنابراین، هورمون نفتالین استیک اسید موجب تنک مؤثر و افزایش بهبود کیفی میوه در هر دو رقم شد.  1 In order to determine the effects of Naphthalene acetic acid (NAA) on thinning intensive and fruit qualitative and anti-oxidant characteristics in two peach cultivars, an experiment was conducted in Research Station in Agriculture at the University of Tabriz in 2013 The experiment was arranged as factorial based on randomized complete block design in three replications in 'Anjiry  maleki' and 'Kosary' cultivars.  Treatments in four levels (0, 20, 40 and 60 ppm) after 14 days from full bloom when fruitlet diameter was 8-12 mm on selected branch was applied. Results showed that all treatments, caused effective thinning fruit in each two cultivars while in 'Kosary' cultivar abscission percentage was higher than 'Anjiry  maleki'. All hormone concentrations were caused increasing length, diameter, vitamin C, pH, total solution soiled (TSS) in two cultivars. Amount of the fruit firmness was not significantly between control and hormone levels. For the both studied cultivars, the highest antioxidant activity belonged to NAA treatment in 40 mg/L concentration. Although, the NAA treatment in different concentrations had no significant effect on total phenol and flavonoid contents of fruit juice, it was improved fruit quality and thinning intensive in two peach cultivars.       867 880 جعفر حاجیلو Jafar Hajilou دانشیار گروه علوم باغبانی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز ایران j_hajilou@tabrizu.ac.ir محمد اسد الهی Mohammad Asadollahi کارشناس ارشد، گروه علوم باغبانی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز ایران m.asda@yahoo.com شبنم فخیم رضایی Shabnam Fakhimrezaei دانشجوی دکتری، گروه علوم باغبانی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز ایران fakhimrezaei.s@gmail.com غلامرضا دهقان Gholamreza Dehghan دانشیار، گروه زیست‌جانوری، دانشکدۀ علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز ایران gh.dehgan@yahoo.com تمام‌گل تیمار ریزش کیفیت میوه میوه‌چه 1 . تقی‌پور ل و راحمی م (1388) بررسی تأثیرات چند مادۀ شیمیایی بر درصد تنک و کیفیت میوۀ زردآلو رقم خیاری. علوم باغبانی (علوم و صنایع کشاورزی). 23(2): 84-78.##2 . Abeer TM (2010) Thining time and fruit spacing influnce on maturirty yield and fruit quality of peach. Journal of Horticultural Science and Ornamental Plant. 2(3): 79-87.##3 . AOAC (2000) Vitamins and other nutrients (Chapter 45). In Official Methods of Analysis. 17th Ed. Washington, D.C.##4 . Awad MA, DeJager A, Dekker M and Jongen WMF (2001) Formation of flavonoids and chlorogenic acid in apples as affected by crop load. Scientia Horticulturae. 91: 227-237.##5 . Basak A (2006) The effect of fruitlet thinning on fruit quality parameters in the apple cultivar Gala. Fruit and Ornamental Plant Research. 14: 143-150##6 . Blanco A, Pequerul A, Val J, Monge E and Gomez Aparisi J (1995) Crop-load effects on vegetative growth, mineral nutrient concentration and leaf water potential in 'Catherine' peach. Horticultural Science. 70(4): 623-630.##7 . Bolat I and Karlidage H (1999) Thinning by NAA and hand of (Hacihaliloglu) and (Hasanbey) apricot cultivars. Acta Horticulturae. 488: 507-510.##8 . Bregoli A, Fabbroni C, Raimondi V, Brunner P and Costa G (2007) 6-BA and NAA effect on ‘Galaxy’fruit growth, abscission and quality: a comparison between the Po Valley and the South Tyrol producing areas. Erwerbs-Obstbau. 49(3): 97-100.##9 . Byers RE (1989) Response of peach trees to bloom thinning. Acta Horticulturae. 254: 125-132.##10 . Costa G, Giulivo C and Ramina A (1983) Effects of the different flower/vegetative buds ratio on the peach fruit abscission and growth. Acta Horticulturae. 139: 149-160.##11 . Davarynejad GH, Nyeki J, Szabo T and Szabo Z (2008) Influences of hand thinning of bud and blossom on crop load, fruit characteristics and fruit growth dynamic of ujfehertoi furtos sour cherry cultivar. American-Eurasian. Agricultural and Environmental Sciences. 4(2): 138-141.##12 . Dhinesh K and Yadav D (2004) Physical and chemical thinning of peach in subtropical north eastern India. Acta Horticulturae. 662: 327-331##13 . Dhuria H, Bhutani V and Parmar C (1976) Thinning plums with 2-chloro ethyl phosphonic acid. Scientia Horticulturae. 4(3): 279-283.##14 . Dutta P and Banik AK (2007) Effect of foliar feeding of nutrients and plant growth regulators on physico-chemical quality of Sardar guava grown in West Bengal. Acta Horticulturae. 335(6): 407-411.##15 . Elisa C, Lucia L, Oriana S, Tiziana P, Angelo S and Mezzetti B (2007) Auxin Synthesis-Encoding Transgene Enhances Grape Fecundity. Plant Physiology. 143: 1689-1694.##16 . Embree CG, Nichols DS, DeLong JM and Prange RK (2001) Certain chemical thinning treatments advance maturity of Paulared apple. Canadian Journal of Plant Science. 81(3): 499-501.##17 . Forshey CG (1986) Chemical fruit thinning of apple. Cornell Cooperative Extension Bulletin. No. 116.##18 . Gonkiewicz A, Błaszczyk J and Basak A (2011) Chemical pear fruit thinning. Fruit and Ornamental Plant Research. 19(1): 73-78.##19 . Greene DW (2005) Effects of repeated yearly application of chemical thinners on McIntosh Apples. HortScience. 40(2): 401-403.##20 . Grossman YL and DeJong TM (1995) Maximum fruit growth potential and seasonal patterns of resource dynamics during peach growth. Annals of Botany. 75: 553-560.##21 . Kaijv M, Sheng L and Chao C (2006) Antioxidation of flavonoids of Green Rhizome. Food Science. 27: 110-115.##22 . Klessig DF and Malamy J (1994) The salicylic acid signal in plants. Plant Molecular Biology. 26: 1439-1458.##23 . Kong T, Damerow L and Blanke M (2009) Effect of mechanical thinning on ethylene efflux, yield and fruit quality in apple. [Einfluss mechanischer Fruchtbehangsre gulierung auf Ethylen abgabe, Ertrag und Fruchtqualität bei Apfel.]. Erwerbs-Obstbau. 51: 39-52.##24 . Lachman J, Hamouz K, Šulc M, Orsak M, Pivec V, Hejtmankova A, Dvorˇak P and Cˇepl J (2009) Cultivar differences of total anthocyanins and anthocyanidins in red and purple-fleshed potatoes and their relation to antioxidant activity. Food Chemistry. 114: 836-843.##25 . Layne DR and Bassi D (2008) Botany and Taxonomy. In: D, R.Layne (ed.). The peach, Botany, Production and uses. CAB International. Pp.1-37.##26 . Mazumdar BC and Majumder K (2003) Methods on Physico-chemical Analysis of Fruits. Daya Publishing House, Delhi, India.##27 . McArtney S, Palmer J and Adams H (1996) Crop loading studies with ‘Royal Gala’ and ‘Braeburn’ apples: effect of time and level of hand thinning. New Zealand Journal of Crop and Horticultural Science. 24(4): 401-407.##28 . McArtney SJ (2002) Ethylene evolution from detached apple spurs in response to chemical thinners. HortScience. 37(4): 662-665.##29 . Meland M (2009) Effects of different crop loads and thinning times on yield, fruit quality, and return bloom in Malus× domestica Borkh.‘Elstar’. Horticultural Science and Biotechnology. Pp. 117-121.##30 . Mesejo C, Rosito S, Reig C, Martinez-Fuentes A and Agusti M (2012) Synthetic Auxin 3,5,6-TPA Provokes Citrus clementina (Hort. ex Tan) Fruitlet Abscission by Reducing Photosynthate Availability. Plant Growth Regulation. 31: 186-194.##31 . Myers SC (1986) Effect of thinning time on the subsequent development of fruit, shoots, and flower buds of peaches. HortScience. 21: 680.##32 . Myers SC, King A and Savelle AT (1993) Bloom thinning of ‘Winblo’ peach and ‘Fantasia’ nectarine with monocarbamide dihydrogensulfate. HortScience. 28: 616-617.##33 . Nawaz MA, Waqar A, Saeed A and Mumtaz Khan M (2008) Role of growth regulators on preharvest fruit drop, yield and quality in kinnow mandarin. Pakistan Journal of Botany. 40(5): 1971-1981.##34 . Njoroge S and Reighard GL (2008) Thinning time during stage I and fruit spacing influences fruit size of ‘Contender’ peach. Scientia Horticulturae. 115(4): 352-359.##35 . Pallas IG and Blanco JVA (2001) The inhibition of flower bud differentiation in ‘Crimson gold’ nectarine with GA3 as an alternative to hand thinning. Scientia Horticulturae. 90: 265-278.##36 . Reyes DIB, Chacon AR, Campos ARM and Prieto VMG (2008) Apple fruit chemical thinning in chihuahua, Mexico. Revista Fitotecnia Mexicana. 31(3): 243-250.##37 . Roussos PA, Sefferou V, Denaxa NK, Tsantili E and Stathis V (2011) Apricot (Prunus armeniaca L.) fruit quality attributes and phytochemicals under different crop load. Scientia Horticulturae. 129: 472-478.##38 . Singleton VL and Rossi JA (1965) Colorimetry of total phenolics with phosphomolybdic phosphotungestic acid reagents. American Journal of Enology and Viticulture. 16: 144-158.##39 . Southwick SM and Fritts JRR (1995) Commercial chemical thinning of stone fruit in California by gibberellins to reduce flowering. Plant Bioregulators in Horticulture. 394: 135-148.##40 . Stopar M, Bolcina U, Vanzo A and Vrhovsek AU (2002) Lower Crop Load for Cv. Jona gold Apples (Malus domestica Borkh.) Increases Polyphenol Content and Fruit Quality. Journal of Agricultural and Food Chemistry. 50: 1643-1646.##41 . Stover E, Fargione M, Risio R, Yang X and Robinson T (2001) Fruit weight, cropload, and return bloom of 'Empire' apple following thinning with 6-benzyladenine and NAA at several phenological stages. HortScience. 36(6): 1077-1081.##42 . Stover E, Telgheder C and Paine T (1995) Effect of NAA and Accel on thinning of ‘Bartlett’. Proceedings New YorkState Horticultural Society. 140: 50-51.##43 . Taheri A, Cline JA, Jayasankar S and Pauls PK (2012) Ethephon-Induced Abscission of “Redhaven” Peach. American Journal of Plant Sciences. 3(2): 295-301.##44 . Webster AD and Andrews L (1986) Flower and fruit thinning of Victoria plum (Prunus domestica L.) with paclobutrazol. Acta Horticulturae. 179: 703-704.##45 . Zhu H, Beers EP and Yuan R (2008) Amino ethoxyvinylglycine inhibits fruit abscission induced by naphthaleneacetic acid and associated relationships with expression of genes for ethylene biosynthesis, perception, and cell wall degradation in ‘Delicious’ apples. American Society for Horticultural Science. 133(6): 727-734##

0 اثر کاربرد دوسالۀ کمپوست زبالۀ شهری و کودهای شیمیایی بر تجمع فلزات سنگین در خاک و گیاه برنج Effect of applying municipal solid waste on accumulation of heavy metals in soil and rice plant in two years ‘Oryza sativa L.’ https://jci.ut.ac.ir/article_55138.html 10.22059/jci.2015.55138 0 به‌منظور بررسی تأثیر کاربرد کمپوست زبالۀ شهری و کود شیمیایی بر مقدار تجمع عناصر سنگین در خاک و گیاه برنج، آزمایشی در قالب طرح بلوک­های کاملاً تصادفی در سه تکرار و چهارده تیمار کودی، در مزرعۀ تحقیقاتی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری در سال­های زراعی 88-1378 اجرا شد. تیمارهای کودی شامل تیمار شاهد، تیمار کود شیمیایی، 15، 30 و 45 تن کمپوست بدون کود شیمیایی و 15، 30 و 45 تن کمپوست به‌همراه مقادیر 25، 50 و 75 درصد کود شیمیایی بودند. کاربرد دوسالۀ کمپوست در خاک بر مقدار قابل جذب هیچ­یک از عناصر سنگین افزایش معناداری نداشت، اما در ریشۀ گیاه برنج عنصر سرب، در اندام هوایی سرب، کادمیوم، نیکل و کروم و در دانۀ تنها کادمیوم افزایش معناداری در اثر کاربرد کمپوست نشان داد. در ضمن در تیمار 45 تن کمپوست زبالۀ شهری + 75 درصد کود شیمیایی حداکثر مقدار عناصر سنگین تجمع یافت. ازاین‌رو با کاربرد کمپوست زبالۀ شهری، مقدار فلز سنگین در خاک و گیاه افزایش یافت، اما غلظت آنها تا دو سال کمتر از محدودۀ سمیت عناصر مورد مطالعه بود.           1 In order to study the effect of municipal solid waste application with or without chemical fertilizer on the concentration of heavy metals in soil and rice plant, an experiment was conducted with randomized complete block design in three replications and fourteen treatments in Research Station of Sari Agricultural and Natural Resources University in 2009 and 2010. The treatments included control treatment, chemical fertilizer, 15, 30 and 45 ton/ha municipal solid waste compost and chemical fertilizer at three levels (25, 50 and 75 percent). Results indicated that applying compost for two years showed no significant effect on any of the available heavy metals in soil. However, significant increases were observed for Lead (Pb2+) in root, and Pb2+, Cd2+, Nicle and Cobalt in shoot and Cadmium (Cd2+) in grain. Meanwhile, the highest amount of heavy metals was concentrated in 45 t/ha of municipal solid waste + 75 percent chemical fertilizer treatment. Thus, using municipal solid waste compost, the amount of the heavy metals increased in soil and rice plant but their concentrations were below their toxicity limit.      881 892 آتنا قلی پور Atena Gholipur کارشناس ارشد، گروه علوم خاک، دانشکدۀ علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری - ایران ایران atena.gholipur18@yahoo.com مهدی قاجار سپانلو Mehdi Ghajar sepanlu دانشیار، گروه علوم خاک، دانشکدۀ علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری - ایران ایران sepanlu@yahoo.com محمد علی بهمنیار Mohammad ali Bahmaniar . استاد، گروه علوم خاک، دانشکدۀ علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری - ایران ایران mabahmaniar@yahoo.com آلودگی برنج خاک فلز سنگین کود آلی 1 . ترابیان ا و مهجوری م (1382). بررسی اثر آبیاری با فاضلاب روی جذب فلزات سنگین به­وسیلۀ سبزی­های برگی جنوب تهران. علوم خاک و آب. 16(2): 196-189.##2 . قلی­پور ا (1389) تأثیر کاربرد دوسالۀ کمپوست زبالۀ شهری بر فراهمی عناصر غذایی و وضعیت عناصر سنگین در خاک و اندام­های مختلف گیاه برنج. پایان­نامۀ کارشناسی ارشد رشتۀ علوم خاک. دانشکدۀ علوم زراعی. دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری. 88 ص.##3 . گندمکار ا، کلباسی م و قرآنی ا (1382) اثر شیرابۀ کمپوست بر عملکرد و ترکیب شیمیایی ذرت و اثر باقیماندۀ آن بر بعضی خصوصیات خاک. پژوهش و سازندگی. 60: 8-2.##4 . محمدی ا و بهمنیار م ع (1393) اثر تجمعی کاربرد سه­ساله کمپوست زبالۀ شهری و کمپوست همراه با کود شیمیایی بر میزان غلظت برخی عناصر سنگین در اندام­های­ مختلف گیاه تحت کشت برنج. علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی، علوم آب و خاک. 18(68): 173-181.##5 . موسوی م (1389) تأثیر کودهای آلی مختلف (کمپوست، ورمی­کمپوست و لجن فاضلاب) بر توزیع عناصر سنگین (کادمیوم، کروم، نیکل و سرب) در خاک و گیاه برنج و برخی خصوصیات شیمیایی خاک. پایان­نامۀ کارشناسی ارشد رشته علوم خاک. دانشکدۀ علوم زراعی. دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری. 115 ص.##6 . میرزایی تالارپشتی ر، کامبوزیا ج، صباحی ح و دامغانی ع م (1388) اثر کاربرد کودهای آلی بر خصوصیات فیزیکوشیمیایی خاک و تولید محصول و مادۀ خشک گوجه­فرنگی. پژوهش­های زراعی ایران. 7(1): 268-257.##7 . Alloway BJ (1990) Heavy metals in soils. John Wiley and Sons Inc. New York. PP: 20-27.##8 . Azimi AA, Navab Daneshmand T and Pardakhti A (2006) Cadmium absorption in different parts of kidney beans, radishes and pumpkins. Environmental Science and Technology. 3: 177-184.##9 . Bahmanyar MA (2008) Cadmium, nickle, chromium, and lead levels in soils and vegetables under long-term irrigation with industrial wastewater. Soil Science and Plant Analysis. 39: 2068-2079.##10 . Baldwin KR and Shelton JE (1999) Availability of heavy metals in compost-amended soil. Bioresource Technology. 69: 1-14.##11 . Bhattacharyya P, Chakrabarti K, Chakraborty A, Tripathy S,  Kim K and Powell MA (2008) Coblt and nickel uptake by rice and accumulation. Ecotoxicology and Environmental Safety. 69: 506-512.##12 . Bennett JP, Chiriboga E, Coleman J and Waller DM (1999) Heavy metals in wild rice from northern Wisconsin. The Science of the Total Environment. 246: 261-269.##13  . Courtney RG and Mullen GJ (2008) Soil quality and barley growth as influenced by the land application of two compost types. Bioresource Technology. 99: 1913-2918.##14 . Hooda RS (2010) Fertilizer –Borne Trace Element Contaminants in Soils. John Wiley and Sons Pub., USA.##15 . Jordao CP, Nascentes CC, Cecon PR, Fontes RL and Pereira JL (2006) Heavy metals availability in soil amended with composted urban solid wastes. Environmental Monitoring and Assessmant. 112: 309-326.##16 . Khoshgoftarmanesh A and Kalbasi M (2002) Effect of municipal waste leachate on soil properties and growth and yield of rice. Soil and Water Sciences. 15(1): 12-24. ##17 . Lindsay WL and Norvell WA (1978) Development of a DTPA test for zinc, iron, manganese and copper. Soil Science Society of America. 42: 421-428.##18 . Maftoun M, Moshiri F, Karimian N and Ronaghi A (2004) Effects of two organic wastes in combination with phosphorus on growth and chemical composition of spinach and soil properties. Plant Nutrition. 27(9): 1635-1651.##19 . Mirales A (2004) Heavy metal accumulation in plants and soils irrigated with wastewater from Mexico City. Nucl. Instruments and Methods in Phys. Res. 219-220: 187-190.##20 . Mousavi SM, Bahmanyar MA and Pirdashti H (2010) Lead and cadmium availability and uptake by rice plant in response to different biosolids and inorganic fertilizers. Agricultural and Biological Sciences. 5: 25-31.##21 . Nelson DW and LP Sommers (1982) Total carbon, organic carbon and organic matter. American Society Agronomy, Madison, WI, 539-579.   ##22 . Nelson RE (1986) Carbonate and gypsum. In Methods of Soil Analysis, eds. Page A.L., Miller R.H., and Keeney D.R., American Society of Agronomy: Madison, Wisconsin. Pp. 181-198.##23 . Page AL, Miller RH and Keeney DR (1982) Methods of Soil Analysis. Part 2, second Ed. F.N 1972 The chemistry of submerged soils. Advances in Agronomy. 24: 26-92.##24 . Perz DV, Alcantra S, Ribeiro Fontes GC, Waserman MA, Venezuela TC, Meneguelli NA and Parradas CAA (2007) Composted municipal waste effects on chemical properties of Brazilian soil. Bioresources Technology. 98: 525-533.##25 . Pinamonti F, Nicolini G, Dalpiaz A, Stringari G and Zorzi G (1999) Compost use in viticulture: effects on heavy metal levels in soil and plants. Commun. Soil Science and Plant Analysis. 30: 1531-1549.##26 . Smith SR (1992) Sewage sludge and refuse composts as peat alternatives for conditioning impoverished soils. Effects on the growth response and mineral status of petunia grandiflora. Horticultural Science. 67: 703-716.##27 . Tejada N and Gurdner AL (2011) Influence of land application of municipal solid waste compost on heavy metal distribution and soil biological properties and rice yield. European Journal of Agronomy. 45: 53-69.##28 . Walid BA, Gabteni N, Lakhdar A, Laing G, Verloo M, Jedidi N and Gallali T (2009) Effects of 5-year application of municipal solid waste compost on the distribution and mobility of heavy metals in a Tunisian calcareous soil. Agriculture, Ecosystems and Environment. 130: 156-163.##29 . Warman PR, Rodd AV and Hicklenton P (2009) The effect of MSW compost and fertilizer on extractable soil elements and the growth of winter squash in Nova Scotia. Agriculture, Ecosystems and Environment. 133: 98-102.##

0 ارزیابی تحمل به شوری ارقام تجاری فلفل گلخانه‌ای در مرحله گیاهچه‌ای Evaluation of salt tolerance in commercial pepper cultivars at the seedling stage https://jci.ut.ac.ir/article_55139.html 10.22059/jci.2015.55139 0 به‌منظور مقایسۀ ارقام مختلف فلفل از نظر تحمل به شوری در مرحلۀ گیاهچه و شناسایی شاخص مناسب برای ارزیابی تحمل به شوری فلفل در این دوره، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایۀ بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در سیستم هیدروپونیک در سال 1392 در محل گلخانۀ تحقیقاتی دانشکدۀ علوم کشاورزی دانشگاه گیلان به اجرا در آمد. دو سطح شوری (صفر و 100 میلی­مولار کلرید سدیم)، عامل اول؛ و 26 رقم فلفل، عامل دوم درنظر گرفته شدند. نتایج نشان داد که بین ارقام از لحاظ همۀ شاخص­های مطالعه‌شده اختلاف معناداری وجود داشت. تنش شوری سبب کاهش همۀ شاخص­ها به‌جز درصد مادۀ خشک کل و مقدار سدیم شاخساره شد. افزایش سدیم با کاهش مدار پتاسیم، کلسیم و شاخص­های رشدی همراه بود. نتایج نشان داد که مقدار سدیم با شاخص­های رشدی، نسبت پتاسیم به سدیم و نسبت کلسیم به سدیم در همۀ ارقام همبستگی منفی و معناداری داشت. در مجموع از بین ارقام بررسی‌شده، ارقام ‘پارامو’، ‘افستس’ و ‘اسپادی’، متحمل­ترین ارقام فلفل شناخته شدند. براساس نتایج، شاخص‌هایی نظیر مقدار سدیم شاخساره و شاخص تحمل به تنش می‌توانند در غربال‌گری ارقام متحمل به تنش شوری در فلفل به‌کار روند.         1 Salinity is the main limiting environmental factor on plant growth and production. Therefore, finding salinity tolerant cultivars result to increase crop yield and production. However, a factorial experiment was carried out based on randomized complete block design with three replicates in hydroponic culture. Two salinity levels (0 and 100mM NaCl) were considered the first factor and 26 greenhouse pepper cultivars was the second. Results showed a significant difference for all studied characteristics. Salt stress decreased all characteristics except to total dry matter percent and sodium concentration. The increase in sodium content accompanied with the decrease in potassium, calcium content and growth indices. Results showed a significant negative correlation between sodium with vegetative indices, potassium to sodium ratio, calcium to sodium ratio in all cultivars. Overall, ‘Paramo’, ‘Efests’ and ‘SPADI’ were known as the most tolerant pepper cultivars. According to finding of this study, the characteristics such as shoot sodium content and stress tolerance index can be used for screening salinity tolerance in pepper cultivars.         893 909 محمدرضا زارع بوانی Mohammad Reza Zarea Bavany دانشجوی دکتری گروه علوم باغبانی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران ایران mzarebavany@gmail.com غلامعلی پیوست Gholamali Peyvast استاد گروه علوم باغبانی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران ایران gholamalipeyvast2010@gmail.com محمود قاسم نژاد Mahmoud Ghasemnezhad دانشیار گروه علوم باغبانی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران ایران ghasemnezhad@guilan.ac.ir اکبر فرقانی Akbar Forghani استادیار گروه خاکشناسی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران ایران forghani2001@gmail.com پتاسیم تنش شوری سدیم شاخص تحمل به تنش کلسیم 1 . ایزددوست ه، سمیع­زاده ح، ربیعی ب و عبدالهی ش (1392) ارزیابی تحمل به شوری در ارقام برنج (Oryza sativa L.) با تأکید بر شاخص­های تحمل به تنش. تحقیقات غلات. 3(3): 180-167.##2 . ساردویی نسب س، محمدی­نژاد ق، زبرجدی ع ر، ناخدا ب، مردی م، طباطبایی س م ت، شریفی غ ر، امینی ا و مجیدی هروان ا (1392) واکنش لاین های گندم نان (Triticum aestivum L.) به تنش شوری. به­نژادی نهال و بذر. 29(1): 102- 81.##3 . سلطانی حویزه م، ارزانی ا و میرمحمدی میبدی س ع م (1387) ارزیابی تحمل به شوری ارقام تجاری و امیدبخش نیشکر در شروع رشد رویشی با استفاده از شاخص‌های مختلف تحمل به تنش. نهال و بذر. 24(1): 159-145.##4 . Aktas H, Abak K and Cakmak I (2006) Genetic variation in the response of pepper to salinity. Scientia Horticulturae. 110: 260-266.##5 . Amirjani MR (2011) Effect of salinity stress on growth, suger content, pigment and enzyme activity of rice. International Journal of Botany. 7(1): 73-81.##6 . Anagholi A, Tabatabaee SA and Foman A (2010) Evaluation of salinity tolerance of forage sorghum varieties with stress tolerance and susceptibility indices. Electronical Journal of Crop Production. 3(1): 89-102.##7 . Ashraf M and McNeilly T (2004) Salinity tolerance in Brassica oil seeds. Critical Reviews in Plant Sciences. 23: 157-174.##8 . Ashraf MY, Awan AR and Mahmood K (2012) Rehabilitation of saline ecosystems through cultivation of salt tolerant plants. Pakistanian Journal of Botany. 44: 69-75.##9 . Azuma R, Ito N, Nakayama N, Suwa R, Nguyen NT, Mayoral JAL, Esaka M, Fujiyamac H and Sane H (2010) Fruits are more sensitive to salinity than leaves and stems in pepper plants (Capsicum annuum L.) Scientia Horticulturae. 125: 171-178.##10 . Chinnusamy V, Jagendorf A and Zhu JK (2005) Understanding and improving salt tolerance in plants. Crop Science. 45: 437-448.##11 . Deivanai S, Xavier R, Vinod V, Timalata K and Lim OF (2011) Role of Exogenous Proline in Ameliorating Salt Stress at Early Stage in Two Rice Cultivars. Journal of Stress Physiology and Biochemistry. 7(4): 157-174.##12 . Flowers TJ (2004) Improving crop salt tolerance. Journal of Experimental Botany. 55: 307-319.##13 . Kanwal S, Ashraf M, Shahbaz M and Iqbal MY (2013) Influence of saline stress on growth, gas exchange, mineral nutrients and non-enzymatic antioxidants in mungbean [(Vigna radiate (L.). Wilczek]. Pakistanian Journal of Botany. 45(3): 763-771.##14 . Kaouther Z, Nina H, Rezwan A and Cherif H (2013) Evaluation of Salt Tolerance (NaCl) in Tunisian Chili Pepper (Capsicum frutescens L.) on Growth, Mineral Analysis and Solutes Synthesis. Journal of Stress Physiology and Biochemistry. 9(1): 209-228.##15 . Lopez-Aguilar R, Medina-Hernandez D, Ascencio-Valle F, Troyo-Dieguez E, Nieto-Garibay A, Arce-Montoya M, Larrinaga-Mayoral JA and Gomez-Anduro GA (2012) Differential responses of Chiltepin (Capsicum annuum var. glabriusculum) and Poblano (Capsicum annuum var. annuum) hot peppers to salinity at the plantlet stage. African Journal of Biotechnology. 11(11): 2642-2653.##16 . Lycoskoufis IH, Savvas D and Mavrogianopoulos G (2005) Growth, gas exchange and nutrient status in pepper (Capsicum annuum L.) grown in recirculating nutrient solution as affected by salinity imposed to half of the root system. Scientia Horticulturae. 106: 147-161.##17 . Mazher AMA, El-Quesni EMF and Farahat MM (2007) Responses of ornamental and woody trees to salinity. World Journal of Agriculture Science. 3(3): 386-395.##18 . Mousa MAA, Al-Qurashi AD and Bakhashwain AAS (2013) Response of tomato genotypes at early growing stages to irrigation water salinity. Journal of Food, Agriculture and Environment. 11(2): 501-507.##19 . Mousa MAA, Al-Qurashi AD and Bakhashwain AAS (2014) Ions concentration and their ration in roots and shoots of tomato genotypes associated with salinity tolerance at early growth stage. International Journal of Plant, Animal and Environmental Sciences. 4(3): 586-600.##20 . Munns R (2002) Comparative physiology of salt and water stress. Plant Cell Environment. 25: 239-250.##21 . Munns R, Husain S, Rivelli AR, James RA, Condon TAG, Lindsay MP, Lagudah ES, Schachtman DP and Hare RA (2002) Avenues for increasing salt tolerance of crops, and the role of physiologically based selection traits. Plant Soil. 247: 93-105.##22 . Niu G and Rodrigueza DS (2010) Rapid Screening for Relative Salt Tolerance among Chile Pepper Genotypes. HortScience. 45(8): 1192-1195.##23 . Niu G, Rodrigueza DS, Call E, Bosland PW, Ulery A and Acostac E (2010) Responses of eight chile peppers to saline water irrigation. Scientia Horticulturae. 126: 215-222.##24 . Ping A, Inanaga S, Li XJ, Eneji AE and Zhu NW (2005) Interactive effects of salinity and air humidity on two tomato cultivers differing in salt tolerance. Journal of Plant Nutrition. 28: 459-473.##25 . Rao KVM, Raghavendra AS and Reddy KJ (2006) Physiology and molecular biology of stress tolerance in plants. Published by Springer. Pp. 58.##26 . Rubio JS, Garcia-Sanchez F, Rubio F and Martinez V (2009) Yield, blossom-end rot incidence, and fruit quality in pepper plants under moderate salinity are affected by K+ and Ca2+ fertilization. Scientia Horticulturae. 119: 79-87.##27 . Toth SJ, Prince AL, Wallace A and Mikkelsen DS (1948) Rapid quantitative determination of eight mineral elements in plant tissue by a systematic procedure involving use of a flame photometer. Soil Science. 66(6): 459-466.##28 . Zhang L, Tian LH, Zhao JF, Song Y, Zhang CJ and Guo Y (2009) Identification of an apoplastic protein involved in the initial phase of salt stress response in rice root by two-dimensional electrophoresis. Plant Physiology. 149: 916-928.##29 . Zhani K, Elouer MA, Aloui H and Hannachi C (2012) Selection of a salt tolerant Tunisian cultivar of chili pepper (Capsicum frutescens). EurAsian Journal of BioSciences. 6: 47-59.##30 . Ziaf K, Amjad M, Aslampervez M, Iqbal Q, Rajwana IA and Ayyub M (2009) Evaluation of different growth and physiological traits as indices of salt tolerance in pepper (Capsicum annuum L.). Pakistanian Journal of Botany. 41(4): 1797-1809.##

0 بررسی تأثیر تلقیح ریزغدۀ سیب‌زمینی با باکتری‌های محرک رشد بر عملکرد و مقدار جذب عناصر غذایی The impact of potato mini-tuber inoculation with plant growth promoting rhizobacteria on tuber yield and nutrients uptake https://jci.ut.ac.ir/article_55140.html 10.22059/jci.2015.55140 0 به‌منظور بررسی تأثیر باکتری‌های محرک رشد بر مقدار جذب عناصر غذایی و افزایش بازده تولید ریزغدۀ سیب‌زمینی حاصل از کشت بافت، آزمایشی در قالب طرح فاکتوریل با طرح پایۀ کاملاً تصادفی و در چهار تکرار، در گلخانۀ مؤسسۀ تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال در سال 1391 انجام گرفت. ریزغده‌های دو رقم ‘اگریا’ و ‘سانته’ با زادمایۀ 116 و 173 باکتری سودوموناس و نیز دو جنس باکتری باسیلوس (B. subtilisو B. megaterium) به‌صورت مجزا و مخلوط با هم مایه‌زنی شدند. در پایان مرحلۀ پر شدن غده، مقدار عناصر غذایی فسفر، نیتروژن، پتاسیم، آهن، روی و منگنز اندازه‌گیری شد. ریزغده‌های تولیدی در اندازه‌های مختلف درجه‌بندی شد و عملکرد کل ریزغدۀ تولیدی در اندازۀ استاندارد تعیین شد. مایه‌زنی با باکتری‌ها بر تعداد ریزغدۀ تولیدی و جذب عناصر غذایی تأثیر مثبت و معنادار داشت. دو رقم از نظر مقدار جذب عناصر غذایی به‌جز پتاسیم و تعداد ریزغدۀ تولیدی در اندازۀ استاندارد اختلاف معنادار نشان دادند. با مقایسۀ میانگین صفات مشخص شد که تیمارهای تلفیقی دو نوع باکتری بیشترین سهم را بر مقدار جذب عناصر غذایی و نیز تعداد ریزغده در اندازۀ استاندارد در قیاس با تیمار شاهد (عدم تلقیح با باکتری) داشت. رقم ‘سانته’ با برتری 48 درصدی، بیشترین تعداد ریزغده را در قیاس با رقم ‘اگریا’ تولید کرد. با توجه به نتایج پژوهش حاضر، تلقیح سیب‌زمینی با باکتری‌های محرک رشد به‌صورت مجزا و تلفیقی ضمن تشدید تأثیرات هم‌افزایی از طریق افزایش رشد و توسعۀ ریشه و درنتیجه جذب بهتر عناصر غذایی می‌تواند سبب افزایش عملکرد و بازده تولید ریزغده شود.         1 This research was conducted to study the effect of PGPR (Plant Growth Promoting Rhizobacteria) on mini-tuber yield and absorption of nutrients in the greenhouse ofSeed and Plant Certification and Registration Research Institute in 2012. Minituber derived from tissue culture of two potato cultivars (‘Agria’ and ‘Sante’) which were inoculated with 116 and 173 strains of Pseudomonas and two species of Bacillus (B. megaterium and B. Subtilis) all along with control treatments as separately and in mixture with each other. A pot experiment was conducted using factorial based on randomized complete design with four replications. After tuber-filling stage nutrient elements percentage was assayed. After harvesting, minitubers were separated and total yield in standard size was determined. Inoculation of PGPRs had a significant effect on yield and nutrient elements. The rate of absorption of nutrients and minituber production of two varieties showed a significant difference. Mean Comparison of traits showed that dual inoculation of two types of bacterial treatments had the most influence on the absorption of nutrients as well as the number minituber in standard size compared to the control (non-inoculated).‘Sante’ cultivarproduced the highest number of minituber compared with cv. ‘Agria’.According to the results, dual and separate inoculation of potatoes with PGPR not only intensify the synergy effects through growth and developments of roots, but also increase the nutrients absorption which cause enhancement of the tuberization and yield.       911 924 فرشید حسنی Farshid Hassani دانش‌آموختۀ دکتری، گروه زراعت، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، کرج، ایران ایران farshid_hs2000@yahoo.com احمد اصغر زاده Ahmad Asgharzadeh استادیار بخش بیولوژی خاک، مؤسسۀ تحقیقات خاک و آب کشور، کرج، ایران ایران a_asgharzadeh_2000@yahoo.com محمدرضا اردکانی Mohammadreza Ardakani استاد گروه زراعت، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، کرج، ایران ایران mohammadreza.ardakani@kiau.ac.ir آیدین حمیدی Aidin Hamidi استادیار، بخش تحقیقات کنترل و گواهی بذر، مؤسسۀ تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال کشور، کرج، ایران ایران a.hamidi@spcri.ir باسیلوس تولید ریزغده جذب عناصر سودوموناس مایه‌زنی 1 . امامی ع (1375) روش‌های تجزیۀ گیاه. مؤسسه تحقیقات خاک و آب. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی. وزارت کشاورزی. نشریه شمارّ 982. 99 ص.##2. بی‌نام (1389) آمارنامۀ کشاورزی، معاونت برنامه‌ریزی و اقتصادی، مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات، وزارت جهاد کشاورزی. 1: 66-68.##3 . حسنی ف، درویشی ب و علی‌پور د (1386) دستورالعمل فنی کنترل و گواهی مزارع بذری سیب‌زمینی. مؤسسۀ تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال. کرج. 21 ص.##4 . حسنی ف و رضوانی ع (1387) سیستم کنترل و گواهی مزارع بذری سیب‌زمینی. اولین همایش ملی علوم و تکنولوژی بذر ایران. گرگان. 18 ص.##5 . علی‌مددی ا، جهانسوز م ر، بشارتی ح و توکل افشاری ر (1389) ارزیابی تأثیر ریزجانداران حل‌کنندۀ فسفات، مایکوریزا و پرایمینگ بذر بر گره‌زایی در گیاه نخود. پژوهش‌های خاک. 24(1): 43-54.##6 . قلاوند ا، حمیدی آ، دهقان شعار م، ملکوتی م ج، اصغرزاده ا و چوگان ر (1385) کاربرد کودهای زیستی (بیولوژیک)، راهبردری بوم‌شناختی برای مدیریت پایدار بوم نظام‌های زراعی. مقالات کلیدی نهمین کنگرۀ علوم زراعت و اصلاح نباتات، 7-5 شهریور 1385. پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران.##7 . Aliasgharzade N, Neyshabouri MR and Salimi G (2006) Effects of arbuscular mycorrhizal fungi and Bradyrhizobium japonicum on drought stress of soybean. Biologiae. 61: 324-328.##8 . Ahmad F and Khan MS (2008) Screening of free-living rhizospheric bacteria for their multiple plant growth promoting activities. Microbiology Research. 163: 173-81.##9 . Biswas JC, Ladha JK, Dazzo FBN, Yanni YG and Rolfe BG (2000) Rhizobial inoculation influence seedling vigor and yield of rice. Agronomy. 92: 880-886.##10 . Cakmakci R, Donmez MF and Erdogan U (2007a) The effect of plant growth promoting rhizobacteria on barley seedling growth, nutrient uptake, some soil properties and bacterial counts. Turkish Journal of Agriculture and Forestry. 31: 189-199.##11 . Chabot R and Antoun H (1996) Growth promotion of maize and lettuce by phosphate-solubilizing Rhizobium leguminosarum biovar phaseoli. Plant Soil. 9. Cottenie, A. 1980. Methods of Plant Analysis. In: Soil and Plant Testing. FAO Soils Bulletin. 38: 64-100.##12 . Cong PT, Dung TD, Hien TM, Hien NT, Choudhury ATMA, Kecskes ML and Kennedy IR (2009) Inoculant plant growth-promoting microorganisms enhance utilization of urea-N and grain yield of paddy rice in southern Vietnam. European Journal of Soil Biology. 45: 52-61.##13 . Ekin Z, Faruk O, Murat E and Erdal O (2009) The effect of Bacillus sp. OSU-142 inoculation at various levels of nitrogen fertilization on growth, tuber distribution and yield of potato (Solanum tuberosum L.). African Journal of Biotechnology. 8(18): 4418-4424.##14 . Elkoca E, Kantar F and Sahin F (2008) Influence of nitrogen fixing and phosphate solubilizing bacteria on nodulation, plant growth and yield of chickpea. Journal of Plant Nutrition. 33: 157-171.##15 . Gaur R, Shani N, Kawaljeet BN, Rossi P and Aragno M (2004) Diacetyl phloroglucinol-producing Pseudomonas do not influence AM fungi in wheat rhizosphere. Current Science. 86: 453-457.##16 . Gunasekaran S, Balachandar D and Mohanasundaram K (2004) Studies on synergism between Rhizobium, plant growth promoting rhizobacteria (PGPR) and phosphate solubilizing bacteria in blackgram, in: Biofertilizer technology for rice based cropping system, S. Kannaiyan, K. Kumar and K. Govimdarajan,eds, Scientific Publ. Jodhpur. Pp. 269-273.##17 . Hayat R, Ali S, Amara U, Khalid R and Ahmed I (2010) Soil beneficial bacteria and their role in plant growth promotion: a review. Annals of Microbiology. 60: 98-579.##18 . Khan MS, Zaidi A, Wani PA and Oves M (2008) Role of plant growth promoting rhizobacteria in the remediation of metal contaminated soils. Environmental Chemistry Letters. 7: 1-19.##19 . Khan MS, Zaidi A and Wani PA (2006) Role of phosphate solubilizing microorganisms in sustainable agriculture: A review. Agronomy. 26: 1-15.##20 . Kloepper JW, Schrorth MN and Miller TD (1980) Effects of Rhizosphere colonization by plant growth-promoting rhizobacteria on potato plant development and yield. Phytopatholgy. 70:1078-1082.##21 . Leben SD, Wadi JA and Easton GD (1987) Effect of Pseudomonas fluorescens on potato plant growth and control of Verticillium dahliae. Phytopathology. 77: 1592-1595.##22 . Neilands JB (1981) Iron absorption and transport in microorganisms. Annual Review of Nutrition. 1: 27-46.##23 . Prasad H and Chandra R (2003) Growth pattern of urdbean Rhizobium sp. with PSB and PGPR in consortia. Journal of the Indian Society of Soil Science. 51: 76-78.##24 . Probanza A, Lucas Garcia JA, Ruiz Palomino M, Ramos B and Gutierrez Manero FJ (2002) Pinus pinea L. Seedling growth and bacterial rhizosphere structure after inoculation with PGPR Bacillus (B. licheniformis CECT 5106 and B. pumilus CECT 5105). Applied Soil Ecology. 20: 75-84.##25 . Puente ME, Bashan Y, Li CY and Lebsky VK ( 2004a) Microbial populations and activities in the rhizoplane of rock-weathering desert plants. I. Root colonization and weathering of igneous rocks. Plant Biology. 6: 629-642.##26 . Puente ME, Li CY and Bashan Y (2004b) Microbial populations and activities in the rhizoplane of rock-weathering desert plants. Ⅱ. Growth promotion of cactus seedlings. Plant Biology. 6: 643-650.##27 . Richardson AE (2001) Prospects for using soil microorganisms to improve the acquisition of phosphorus by plants. Australian Journal of Plant Physiology. 28: 897-906.##28 . Serianth J, Bagyaraj DJ and Satyanarayana BN (2003) Enhanced growth and nutrition of micropropagated Ficus benjamina to Glomus mosseae co-inoculated with Trichoderma harziarum and Bacillus coagulans. World Journal of Microbiolog and Biotechnology. 19: 69-72.##29 . Shaharoona B, Arshad M, Zahir ZA and Khalid A (2006) Performance of Pseudomonas ssp. Containing ACC-deaminase for improving growth and yield of maize (Zea mays L.) in the presence of nitrogenous fertilizer. Soil Biology and Biochemistry. 38: 2971-2975.##30 . Sharma A, Johri BN, Sharma AK and Glick BR (2003) Plant growth-promoting bacterium Pseudomonas sp. Strain GPR(3) influences iron acquisition in mung bean (Vigna radiata  L. Wilzeck). Soil Biology and Biochemistry. 35: 887-894.##31 . Suneja S, Lakshminarayana K and Gupta PP (1994) Role of Azotobacter chroococcum siderophores in control of bacterial rot and Schlrotinia rot of mustard. Indian Journal of Mycology and Plant Pathology. 24: 202-205.##32 . Verma JP, Yadav J and Tiwari KN (2010) Application of Rhizobium sp. BHURCO1 and plant growth promoting rhizobacteria on nodulation, Plant biomass and yields of Chickpea (Cicer arietinum L.). International Journal of Agricultural Research. 5: 148-156.##33 . Wadi JA and Easton GD (1985) Control of Verticillium dahliae by coating potato seed pieces with antagonistic bacteria. Pages 134-136. in: Ecology and management of soilborne plant pathogens. C. A. Parker, A. D. Rovira, K. J. Moore, and P. T. W. Wong. eds. American Phytopathological Society, St. Paul, MN. 358 pp.##34 . Zhang F, Dashti N, Hynes RK and Smith DL (1997) Plant growth-promoting rhizobacteria and soybean (Glycine max L. Merr.) growth and physiology at suboptimal root zone temperatures. Annals Botany. 79: 243-249.##35 . Zorita MD and Canigia MVF (2009) Field performance of a liquid formulation of Azospirillum brasiliense on dryland wheat productivity. European Journal of Soil Biology. 45: 3-11.##

0 تأثیر محلول‌پاشی چند ترکیب کلسیمی طی مراحل مختلف رشد بر برخی خصوصیات کیفی میوه سیب رقم ‘فوجی’ Effect of several calcium compound sprayduring various growth stageson some qualitative characteristics of ‘Fuji’ apple https://jci.ut.ac.ir/article_56564.html 10.22059/jci.2015.56564 0 تولید سیب فوجی در ایران با مشکلاتی از قبیل رنگ‌گیری خیلی ضعیف و بروز عارضة قهوه‌ای شدن درونی طی انبارداری همراه است. بنابراین، در این پژوهش تأثیر محلول‌پاشی سه ترکیب کلسیمی فولی‌کل (Folical)، کلسی‌کت (Calcicat) و کلرید کلسیم (CaCl2) طی فصل رشد شامل محلول‌پاشی طی کل فصل و محلول‌پاشی در اوایل، اواسط و اواخر فصل بر برخی خصوصیات کیفی شامل رنگ پوست، مقدار آنتوسیانین، غلظت اتیلن درونی، مقدار فنول کل و درصد بروز عارضة قهوه‌ای شدن درونی سیب ’فوجی‘ در زمان برداشت و طی انبارمانی بررسی شد. شاخص‌های رنگ L*، C*و °h (زاویة هیو) به‌طور معناداری تحت تأثیر محلول‌پاشی با کلسیم قرار گرفتند. محلول فولی‌کل سبب بهبود شاخصL*  نسبت به شاهد شد. میوه‌های تیمارشده با محلول‌های کلسیمی نسبت به شاهد دارای شاخص °h بیشتر و شاخص C*کمتری بودند. محلول‌پاشی در اواخر فصل نسبت به سه زمان دیگر کمترین تأثیر را بر شدت آنتوسیانین داشت. مقدار فنول کل پوست و گوشت میوه‌ها واکنش متفاوتی نسبت به ترکیبات کلسیمی و زمان‌های محلول‌پاشی نشان دادند. روند مشخصی در تغییرات مقدار ترکیبات فنولی طی انبارمانی وجود نداشت، اما به‌طور کلی، در تمام تیمارها مقدار ترکیبات فنلی پوست و گوشت میوه‌ها کاهش یافت. کاربرد کلسیم سبب کاهش غلظت اتیلن درونی شد. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده، همة تیمارهای کلسیمی سبب کاهش معنادار عارضة قهوه‌ای شدن داخلی شدند. این عارضه در میوه‌های تیمارشده با فولی‌کل در اوایل فصل و کلسی‌کت مصرف‌شده در اواسط فصل مشاهده نشد. 1 In this study, calcium chloride (CaCl2) and two organic calcium compounds namely Calcicat and Folical were applied at four different spray programs including All-, Early-, Mid- and Late-season spray at the Abhar region in Zanjan were compared in 2012. Some qualitative characteristics of ‘Fuji’ apple fruit such as peel color and anthocyanin, internal ethylene concentration, total phenolic content and percentage of internal browning incidence were studied at harvest and during storage. The color indices namely L*، C*and h °were influenced by the calcium solution spray. Folical increased the L* index compared to control.  Fruits which received calcium solutions had higher h° index and lower C* index than control. The anthocyanin content of fruit peel was influenced only by spray timing, at harvest. Late season spray resulted in less anthocyanin accumulation compared to other programs. Total phenolic content of the peel and pulp was affected by calcium compounds and spray programs in differently ways. There was not a clear trend in phenolic compounds change during storage; meanwhile, total phenolics decreased in the fruits peel and pulp. Calcium application decreased internal ethylene concentration. All calcium treatments significantly decreased the internal browning; however, it was not observed insprayed fruits by early season Folical and midseason Calcicat.   925 938 انسیه قربانی Ensieh Ghorbani دانشجوی دکتری، گروه علوم باغبانی، دانشکدۀ علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت - ایران ایران e_ghorbani88@yahoo.com داود بخشی Davood Bakhshi دانشیار، گروه علوم باغبانی، دانشکدۀ علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت - ایران ایران bakhshi-d@guilan.ac.ir اسماعیل فلاحی Esmaiel Fallahi استاد میوه‌کاری، دانشگاه آیداهو، آمریکا. ایران efallahi@uidaho.edu بابک ربیعی Babak Rabiei استاد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکدۀ علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت - ایران. ایران rabiei@guilan.ac.ir آنتوسیانین رنگ پوست غلظت اتیلن درونی فنول کل قهوه‌ای شدن درونی 1 . اردلان م م و ثواقبی فیروزآبادی غ (1388) تغذیه درختان میوه (ترجمه). انتشارات جهاد دانشگاهی واحد تهران. 260 ص.##2 . بخشی د، فتح الهی س و آراکاوا ا (1389) بررسی ارتباط بین میزان ترکیبات فنلی و رنگ پوست در 3 رقم سیب قرمز در ژاپن. علوم باغبانی (علوم و صنایع کشاورزی). 24(1): 258-251.##3 . حسینی فرهی م، ابوطالبی ع و پناهی کردلاغری خ (1387) بررسی تغییرات سفتی بافت میوه سیب رد و گلدن دلیشز پس از برداشت با توجه به نوع پایه، رقم و تیمار کلرید کلسیم. پژوهش و سازندگی در زراعت و باغبانی. 78: 79-74.##4 . Alonso-Salces RM, Barranco A, Abad B, Berrueta LA, Gallo B and Vicente F) 2004 (Polyphenolic profiles of Basque cider apple cultivars and their technological properties. Journal of Agricultural and Food Chemistry. 52: 2938-2952.##5 . Argenta L, Fan X and Mattheis J (2001( Development of internal browning in ̔Fuji̕ apples during storage. Washington Tree Fruit Postharvest Conference.##6 . Bakhshi D and Arakawa O (2006) Effects of UV-B irradiation on phenolic compound accumulation and antioxidant activity in ‘Jonathan’ apple influenced by bagging, temperature and maturation. Journal of Food, Agriculture and Environment. 4(1): 75-79. ##7 . Castaneda P and Perez LM (1996) Calcium ions promote theresponse of citrus lemon against fungal elicitors or wounding. Phytochemistry. 42: 595-598.##8 . Chaparzadeh N and Yavari B (2013) Antioxidant responses of Golden delicious apple under cold storage conditions. Iranian Journal of Plant Physiology. 4(1): 907-915.##9 . Conway WS, Sams CE and Hickey KD (2002) Pre- and postharvest calcium treatment of apple fruit and its effect on quality. Acta Horticulturae. 594: 413-419.##10 . D’ Angelo S, Amelia C, Raimo M, Salvatore A, Zappia V and Galletti P (2007) Effect of Reddening–Ripening on the Antioxidant Activity of Polyphenol Extracts from Cv. ‘Annurca’ Apple Fruits. Journal of Agricultural and Food Chemistry. 55(24): 9977-9985.##11 . Domagała-Świątkiewicz I and J Błaszczyk (2009) Effect of calcium nitrate spraying on mineral contents and storability of ‘Elise’ apples. Polish Journal of Environmental Studies. 18(5): 971-976.##12 . Dris R and Niskanen R (1999) Calcium chloride sprays decrease physiological disorders following long-term cold storage of apple. Plant Foods for Human Nutrition. 54: 159-171.##13 . Ernani PR, Dias J, Do Amarante CVT, Ribeiro DC and Rogeri D (2008) Preharvest calcium sprays were not always needed to improve fruit quality of ‘Gala’ apples in Brazil. Revista Brasilian de Fruticalture. 30(4): 892-896.##14 . Fallahi E, Conway WS, Hickey KD and Sams CE (1997) The role of calcium and nitrogen in postharvest quality and disease resistance of apples. HortScience. 32(5): 831-835.##15 . Fei H, Lin M, Guo-Liang Y, Na-Na L, Qiu-Hong P, Jun W, Malcolm JR and Chang-Qing D )2010( Biosynthesis of anthocyanins and their regulation in colored grapes. Molecules. 15: 9057-9091.##16 . Guerra M, Marcelo V, Valenciano JB and Casquero PA (2011) Effect of organic treatments with calcium carbonate and bio-activator on quality of ‘Reinette’ apple cultivar. Scientia Horticulturae. 129: 171-175.##17 . Hafez OM and Haggag KHE (2007) Quality improvements and storability of apple cv. Anna by preharvest application of boric and calcium chloride. Research Journal of Agriculture and Biological Sciences. 3: 176-183.##18 . Jawandha SK, Mahajan BVC and Gill PS (2009) Effect of pre-harvest treatments on the cellulase activity and quality of Ber fruit under cold storage conditions. Notulae Scientia Biologicae. 1(1): 88-91.##19 . Kadir SA (2005) Fruit quality at harvest of “Jonathan” apple treated with foliarly-applied calcium chloride. Journal of Plant Nutrition. 27: 1991-2006.##20 . Lanauskas J and Kviklienė N (2006) Effect of calcium foliar application on some fruit quality characteristics of ‘Sinap Orlovskij’ apple. Agronomy Research. 4(1): 31-36.##21 . Lata B )2008( Apple peel antioxidant status in relation to genotype, storage type and time. Scientia Horticulturae. 117: 45-52.##22 . Lee J, Durst RW and Wrolstad RE (2005) Determination of total monomeric anthocyanin pigment content of fruit juices, beverages, natural colorants, and wines by the pH differential method: collaborative study. Journal of AOAC international. 88(5): 1269-1278.##23 . Li ZH, Sugaya S, Gemma H and Iwahori S (2004) The effect of calcium, nitrogen and phosphorus on anthocyanin synthesis in ‘Fuji’ apple callus. Acta Horticulturae (ISHS). 653: 209-214.##24 . Mahmud TMM, Al Eryani-Raqeeb A, Syed Omar SR, Mohamed Zaki AR and AL Eryani AR (2008) Effects of different concentrations and applications of calcium on storage life and physicochemical characteristics of papaya (Carica papaya L.). American Journal of Agricultural and Biological Sciences. 3(3): 526-533.##25 . Mirdehghan SH and Ghotbi F (2014) Effect of salicylic acid, jasmonic acid and calcium chloride on reducing chilling injury of pomegranate (Punica granatum L.) fruit. Journal of Agricultural Science and Technology. 16: 163-173.##26 . Moor U, Toome M and Luik A (2006) Effects of different calcium compounds on postharvest quality of apples. Agronomy Research. 4(2): 543-548.##27 . Nagai T and Suzuki N )2001( Partial purification of polyphenol oxidase from Chinese cabbage Brassica rapa L. Journal of Agricultural and Food Chemistry. 49: 3922-3926.##28 . Napolitano A, Cascone A, Graziani G, Ferracane R, Scalfi L, Di Vaio C, Ritieni A and Fogliano V (2004) Influence of variety and storage on the polyphenol composition of apple flesh. Journal of Agricultural and Food Chemistry. 52: 6526-6531.##29 . Neilsen GH and Neilsen D (2002) Effect of foliar Zn, form and timing of Ca sprays on fruit Ca concentration in new apple cultivars. Acta Horticalturae. 594: 435-443.##30 . Neilsen GH, Neilsen D, Dong Sh, Toivonen P and Peryea F (2005) Application of CaCl2 sprays earlier in the season may reduce bitter pit incidence in ‘Braeburn’ apple. HortScience. 40(6): 1850-1853.##31 . Ochmian I (2012) The impact of foliar application of calcium fertilizers on the quality of highbush blueberry fruits belonging to the ‘Duke’ cultivar. Notulae Botanicae Horti Agrobotanici. 40(2): 163-169.##32 . Peryea FJ, Neilsen GH and Faubion D (2007) Start-timing for calcium chloride spray programs influences fruit calcium and bitter pit in ‘Braeburn’ and ‘Honeycrisp’ apples. Journal of Plant Nutrition. 30: 1213-1227.##33 . Poovaiah BW (1988) The molecular and cellular aspects of calcium action. HortScience. 23: 267-271.##34 . Saftner RA, Conway WS and Sams CE (1999) Postharvest calcium infiltration alone and combined with surface coating treatment influence volatile levels, respiration, ethylene production, and internal atmospheres of ‘Golden Delicious’ apples. Journal of the American Society for Horticaltural Science. 124: 553-558.##35 . Sams CE and Conway WS (1984) Effect of calcium infiltration on ethylene production, respiration rate, soluble polyuronide content, and quality of ‘Golden delicious’ apple fruit. Journal of American Society for Horticultural Science. 118: 623-627.##36 . Sharma RR, Singh D and Pal RK (2013) Synergistic influence of pre-harvest calcium sprays and postharvest hot water treatment on fruit firmness, decay, bitter pit incidence and postharvest quality of royal delicious apples (Malus x domestica Borkh). American Journal of Plant Sciences. 4: 153-159.##37 . Suntharalingam S (1996) Postharvest treatment of mangoes with calcium. Tropical Science. 36: 14-17.##38 . Teixeira AF, Andrade AB, Ferrarese-Filho O and Ferrarese LL (2006) Role of calcium on phenolic compounds and enzymes related to lignification in soybean (Glycine max L.) root growth. Plant Growth Regulation. 49: 69-76.##39 . Tomas-Barberan FA, Gill MI, Castaner M, Artes F and Saltveit ME (1997) Effect of selected browning inhibitors on phenolic metabolism in stem tissue of harvested lettuce. Journal of Agricultural and Food Chemistry. 45: 583-589.##40 . Van Der Sluis AA, Dekker M, De Jager A and Jongen WMF (2001) Activity and concentration of polyphenolic antioxidants in apple: effect of cultivar, harvest year and storage conditions. Journal of Agricultural and Food Chemistry. 49: 3606-3613##41 . Vestrheim S (1970) Effect of chemical compounds on anthocyanin formation in ‘McIntosh’ apple skin. Journal of the American Society for Horticultural Sciences. 95: 712-715.##42 . Vitrac X, Larronde F, Krisa S, Decendit A, Deffieux G and Merillon JM (2000) Sugar sensing and Ca2+- calmodulin requirement in vitis vinifera cells producing anthocyanins. Phytochemistry. 53: 659-665.##43 . Waling I, Van Vark W, Houba V and JJ VDL (1989) Soil and plant analysis, a series of syllabi. Part 7, plant analysis procedure. Wageningen Agriculture University.##44 . Watkinz CB, Erkan M, Nock JF, Inugerman KA, Beaudry RM and Moran RE (2005) Harvest date effects on maturity, quality, and storage disorders of ‘Honeycrisp’ apples. HortScience. 40(1): 164-169.##

0 اثر تنش خشکی بر مقدار پرولین، قندهای محلول، مالون دی‌آلدئید و رنگدانه‌ها در پایه‌های تجاری مرکبات شمال کشور Effect of drought stress on proline, soluble sugars, malondialdehyde and pigments content in northern commercial Citrus rootstocks https://jci.ut.ac.ir/article_55142.html 10.22059/jci.2015.55142 0 به‌منظور بررسی اثر خشکی بر مقدار برخی ترکیبات در دانهال‌های نوسلار شش‌ماهۀ پونسیروس (Poncirus trifoliata Raf.)، ترویرسیترنج(Citrus sinensis Osbec. × Poncirus trifoliata Raf.) ، نارنج(Citrus aurantium L.) ، سیتروملو(Citrus paradisi M. × Citrus sinensis Osbec.)  و نارنگی کلئوپاترا (Citrus reshni L.)، آزمایشی در مؤسسۀ تحقیقات مرکبات رامسر، در سال 1393 انجام گرفت. این پژوهش، به‌صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در بستر کوکوپیت و ماسه تحت شرایط گلخانه‌ای انجام گرفت. فاکتورها شامل پایه‌های تجاری مرکبات و سطوح آبیاری بودند. نتایج نشان داد پرولین، کل قندهای محلول، مالون‌دی‌آلدئید و کاروتنوئید در شرایط تنش خشکی افزایش یافتند، درحالی که مقدار کلروفیل a، b و کل کاهش یافت. در اثر خشکی، بیشترین تجمع پرولین در پایه‌های نارنج و نارنگی کلئوپاترا (به‌ترتیب با 41/306 و 65/281 میکرومول بر گرم وزن خشک) و همچنین بیشترین تجمع قندهای محلول در پایه‌های نارنج و نارنگی کلئوپاترا (به‌ترتیب با 79/233 و 9/137 میلی‌گرم بر گرم وزن خشک) و کمترین مقدار تجمع مالون‌دی‌آلدئید نیز در پایه‌های نارنج و نارنگی کلئوپاترا (به‌ترتیب با 21/179 و 1/204 میکرومول بر گرم وزن خشک) مشاهده شد. میزان کاهش کلروفیل a و کلروفیل کل در نارنگی کلئوپاترا و کلروفیل b در نارنج بیشترین و میزان کاهش کلروفیل a، b و کل در سیتروملو کمترین بود. همچنین بیشترین افزایش کاروتنوئید در نارنج و نارنگی کلئوپاترا و کمترین آن در پونسیروس مشاهده شد. ازاین‌رو، پایه‌های سه‌برگچه‌ای بترتیب پونسیروس، ترویرسیترنج و سیتروملو تحمل بیشتری به خشکی نشان دادند.       1 Citrus often were encountered with periodic droughts. For this reason, drought effect on six-month-old seedlings of Poncirus (PT) (Poncirus trifoliata Raf.),Troyer citrange (TC) (Citrus sinensis Osbec. × Poncirus trifoliata Raf.),Citrumello (CR) (Citrus paradisi M. × Citrus sinensis Osbec.),Sour orange (SO) (Citrus aurantium L.),andCleopatra mandarin (CM) (Citrus reshni L.) were tested on 2014 in Ramsar Citrus Research Institute. This research was conducted as factorial experiment based on completely randomized design with three replications. The factors included commercial Citrus rootstocks and two level of irrigation. The results showed that maximum quantities of proline, total soluble sugars, malondialdehyde and carotenoid and minimum quantities of total, b and a chlorophyll were observed in drought stress. Maximum accumulation of proline (ordered 306.41 and 281.65 µmol/gdw) and total soluble sugars (ordered 233.79 and 137.9 mg/gdw) and minimum accumulation of malondialdehyde (ordered 179.21 and 204.1 µmol/gdw) were observed in SO and CM rootstocks under drought stress. Decreasing amount of total and chlorophyll a in CM and chl b in SO rootstock was more than other rootstocks and decreasing amount of total and b, a chlorophyll in CR was least. Furthermore, increasing amount of carotenoid in SO and CM was most and the least amounts in PT was observed. On the basis of the study, trifoliate rootstocks as Poncirus, Troyer citrange and Citrumello tolerate as much as drought.     939 952 رضا فیفائی Reza Fifaei دانشجوی دکتری، گروه علوم باغبانی، دانشکدۀ علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت و عضو هیأت علمی، بخش نهال و بذر، مؤسسۀ تحقیقات علوم باغبانی، پژوهشکدۀ مرکبات و میوه‌های نیمه‌گرمسیری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رامسر، ایران ایران rezafifaei@yahoo.com رضا فتوحی قزوینی Reza Fotouhi Ghazvini استاد، گروه علوم باغبانی، دانشکدۀ علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران ایران r.fotouhi@gmail.com بهروز گلعین Behrooz Golein دانشیار، بخش نهال و بذر، مؤسسۀ تحقیقات علوم باغبانی، پژوهشکدۀ مرکبات و میوه‌های نیمه‌گرمسیری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رامسر، ایران ایران bgoleincitrus@yahoo.com یوسف حمیداوغلی Yusef Hamidoghli دانشیار، گروه علوم باغبانی، دانشکدۀ علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران ایران hamidoghli@gmail.com آنتی‌ اکسیدانت بیوشیمیایی تنظیم اسمزی کاروتنوئید کلروفیل 1 . آمارنامه کشاورزی (1391) دفتر آمار و فناوری اطلاعات معاونت امور برنامه‌ریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی، انتشارات وزارت جهاد کشاورزی. تهران. صص. 76-48.##2 . ارجی ع، ارزانی ک و ابراهیم‌زاده ح (1382) مطالعۀ کمی پرولین و کربوهیدرات‌های محلول در پنج رقم زیتون تحت تنش خشکی. زیست‌شناسی ایران. 16(4): 59-47.##3 . برزگر ک (1390) بررسی خصوصیات مورفولوژیکی، فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی برخی ژنوتیپ‌ها و ارقام امیدبخش بادام در ارتباط با خشکی. دانشگاه تربیت مدرس. تهران. پایان‌نامة کارشناسی ارشد. صص. 75-50.##4 . جوادی ت (1382) اثر تنش خشکی بر خصوصیات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی نه ژنوتیپ گلابی آسیایی (Pyrus serotna Rehd.). دانشگاه تربیت مدرس. تهران. رسالة دکتری. صص. 123-114.##5 . ربیعی و (1383) بررسی واکنش های فیزیولوژیکی و مورفولوژیکی برخی ارقام انگور به تنش خشکی. دانشگاه تهران. تهران. رسالة دکتری. صص. 144-105.##6 . روزبان م (1388) بررسی مکانیسم‌های فیزیولوژیکی تحمل به خشکی در سه پایۀ دانهالی پسته. دانشگاه تربیت مدرس. تهران. رسالة دکتری. صص. 77-72.##7 . ضرابی م، طلایی م، سلیمانی ع و حداد ر (1389) نقش فیزیولوژیکی و تغییرات بیوشیمیایی شش رقم زیتون در برابر تنش خشکی. علوم باغبانی (علوم و صنایع کشاورزی). 24(2): 244-233.##8 . فتوحی قزوینی ر، حیدری م و هاشم‌پور ا (1390) فیزیولوژی و بیولوژی مولکولی تحمل تنش در گیاهان. انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد، مشهد. صص. 57-39.##9 . قادری ن، طلایی ع، عبادی ع و لسانی ح (1389) تأثیر تنش خشکی و آبیاری مجدد بر برخی خصوصیات فیزیولوژیکی سه رقم انگور ساهانی، فرخی و بیدانه سفید. علوم باغبانی ایران. 41(2): 188-179.##10 . نصراصفهانی ا و گلجین ن (1387) برآورد کارایی مصرف آب محصولات زراعی در دشت برخوار اصفهان و دشت گرگان و گنبد. وزارت جهاد کشاورزی. معاونت برنامه‌ریزی و اقتصادی. مؤسسۀ پژوهش‌های برنامه‌ریزی و اقتصاد کشاورزی. صص. 35-18.##11 . یزدانی ن، ارزانی ک و ارجی ع (1386) تعدیل تنش خشکی با کاربرد پاکلوبوترازول در دو رقم زیتون (بلیدی و میشن). علوم کشاورزی ایران. 38(3): 60-54.##12 . Alizadeh A, Alizadeh V, Nassery L and Eivazi A (2011) Effect of drought stress on apple dwarf rootstocks. Technical Journal of Engineering and Applied Science. 3: 86-94.##13 . Arnon DI (1949) Copper enzymes in isolated chloroplast polyphenol oxidase in Beta vulgaris. Plant Physiology. 24: 1-15.##14 . Bajaj S, Jayaprakash T, Li-Frei L, Ho THD and Wu R (1999) Transgenic approaches to increase dehydration-stress tolerance in plants. Molecular Breeding. 5: 493-503.##15 . Balaguer L, Pugnaire FL, Martinez-Ferri E, Armas C, Valladares F and Manrique E (2002) Ecophysiological significance of chlorophyll loss and reduced photochemical efficiency under extreme aridity in Stipa tenacissima L. Plant and Soil. 240: 343-352.##16 . Bates LS, Waldron RP and Teare ID (1973) Rapid determination of free proline for water stress studies. Plant and Soil. 39: 205-208.##17 . Blum A (1996) Crop responses to drought and the interpretation of adaptation. Plant Growth Regulation. 20: 33-45.##18 . Delauney AJ and Verma DPS (1993) Proline biosynthesis and osmoregulation in plants. The Plant Journal. 4: 215-223.##19 . Elkahoui S, Hernandez JA, Abdelly Ch, Ghrir R and Limam F (2005) Effects of salt on lipid peroxidation and antioxidant enzyme activities of Catharanthus roseus suspension cells. Plant Science. 168: 607-613.##20 . Fereres E and Soriano MA (2007) Deficit irrigation for reducing agricultural water use. Experimental Botany. 58: 147-159.##21 . Garcıa-Sancheza F, Syvertsena JP, Gimenoc V, Botlab P and Perez-Perezb JG (2007) Responses to flooding and drought stress by two citrus rootstock seedlings with different water-use efficiency. Physiologia Plantarum. 130: 532-42.##22 . Hare PD, Cress WA and Standen J (1998) Dissecting the roles of osmolyte accumulation during stress. Plant Cell Environment. 21: 535-553.##23 . Heath RL and Packer L (1968) Photoperoxidation in isolated chloroplasts. Kinetics and stoichiometry of fatty acid peroxidation. Archives. Biochemistry and Biophysics. 125: 189-198.##24 . Iannucci A, Russo M, Arena L, Di Fonzo N and Martiniello P (2002) Water deficit effects on osmotic adjustment and solute accumulation in leaves of annual clovers. European Journal of Agronomy. 16: 111-122.##25 . Jimenez S, Dridi J, Gutierrez D, Moret D, Jrigoyen JJ, Moreno MA and Gogorcena Y (2013) Physiological, biochemical and molecular responses in four prunus rootstocks submitted to drought stress. Tree Physiology. 33: 1061-75.##26 . Khan MA, Idrees M and Shahab D (2007) Chlorophyll content in some Citrus species. Vejetos. 20(2): 7-8.##27 . Molinari HBC, Marur CJ, Filho JCB, Kobayashi AK, Pileggi M, Leite Junior RP, Pereira LFP and Vieira LGE (2004) Osmotic adjustment in transgenic citrus rootstock Carrizo citrange (Citrus sinensis Osb. X Poncirus trifoliata Raf.) overproducing proline. Plant Science. 167: 1375-1381.##28 . Nair V, O'neil CL and Wang PG (2008) "Malondialdehyde" encyclopedia of reagents for organic synthesis. John wiley and Sons. New York. Pp. 66-77.##29 . Nicolosi E (2007) Origin and Taxonomy. In Khan, I. A. (ed.) Citrus Genetics, Breeding and Biotechnology. CABI. Pp. 370.##30 . Nolte KD, Hanson AD and Gage AD (1997) Prolin accumulation and methylation to prolin betaine in Citrus: implication for genetic engineering of stress resistance. American Society Horticultural Science. 122(1): 8-13.##31 . Pavlousek P (2011) Evaluation of drought tolerance of new grapevine rootstock hybrids. Environment Biology. 32: 543-549.##32 . Pryor WA and Stanley JP (1975) A suggested mechanism for the production of malonaldehyde during the antioxidation of polyunsaturated fatty acids, nonenzymatic production of prostaglandin endoperoxides during autoxidation. Organells. 40(24): 3615-3617.##33 . Reezi S, Babalar M and Kalantari S (2009) Silicon alleviates salt stress, decreases malondialdehyde content and effects petal color of salt-stressed cut rose (Rosa X hybrida L.) 'Hot lady'. African Journal Biotechnology. 8(8): 1502-1508. 34 . Rhodes D and Samaras Y (1994) Genetic control of osmoregulation in plants. In book: Cellular and Molecular Physiology of Cell Volume Regulation CRC Press, Boca Raton, Fla. Pp. 347-361.##35 . Rodríguez-Gamir J, Primo-Millo E, Forner JB and Forner-Giner MA (2010) Citrus rootstock responses to water stress. Scientia Horticulturae. 126: 95-102.##36 . Siripornadulsil S, Traina S, Verma DPS and Sayre RT (2002) Molecular mechanisms of proline-mediated to toxic heavy metals in transgenic microalgae. Plant Cell. 14: 2837-2847.##37 . Somogyi M (1952) Note on sugar determination. Journal of Biology and Chemistry. 195: 19-23.##38 . Tsugane K, Kobayashi K, Niwa Y, Ohba Y, Wada K and Kobayashi H (1999) A recessive Arabidopsis mutant that grows photoautotrophically under salt stress shows enhanced active oxygen detoxification. Plant Cell. 11: 1195-1206.##39 . Wang S, Liang D, Li C, Hao Y, Ma F and Shu H (2011) Influence of drought stress on the cellular ultrastructure and antioxidant system in leaves of drought tolerant and drought sensitive apple rootstocks. Plant Physiology and Biochemistry. 51: 81-89.##40 . Xie SX, Lu XP, Ni Q and Zhao XL (2012) The effect of water stress on ABA, Jaand physiological characteristic of Citrus. XII International Citrus Congress. Pp. 138-145.##

0 عملکرد و شاخص‌های فیزیولوژیکی رشد ژنوتیپ‌های ماش براساس تاریخ کاشت Evaluation of yield and physiological growth indices of mungbean genotypes to planting date https://jci.ut.ac.ir/article_55143.html 10.22059/jci.2015.55143 0 به‌منظور بررسی تأثیر تاریخ کاشت بر عملکرد، درصد پروتئین و تغییرات شاخص‌های فیزیولوژیکی رشد چهار ژنوتیپ ماش، آزمایشی در مزرعۀ تحقیقاتی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران، در سال 1390 انجام گرفت. چهار ژنوتیپ ماش (‘پرتو’، ‘گوهر’، ‘مهر’ و لاین امیدبخش ‘ان ام 94’[1]) در سه تاریخ کاشت با فواصل 30 روز، از ابتدای اردیبهشت تا ابتدای تیر با هدف تعیین مناسب‌ترین زمان کاشت و بهترین رقم برای منطقۀ مورد تحقیق، کشت شد. آزمایش به‌صورت کرت‌های خردشده با طرح پایۀ بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. تاریخ کاشت در کرت‌های اصلی و ارقام ماش در کرت‌های فرعی قرار گرفت. بیشترین میانگین عملکرد دانه مربوط به لاین امیدبخش ‘ان ام 94’ با 4/1797 کیلوگرم در هکتار بود. تأخیر در کاشت موجب کوتاه شدن طول دورۀ رشد (از 9/92 روز به 6/82 روز) شد. در تاریخ‌های کاشت زودتر حداکثر شاخص سطح برگ و سرعت رشد محصول در طی زمان طولانی‌تری حاصل شد و میزان این دو شاخص در این زمان نیز بیشتر از تاریخ کاشت آخر بود. درصد پروتئین دانه تحت تأثیر تغییر تاریخ کاشت قرار نگرفت، اما اختلاف بین ارقام از این نظر معنادار بود. نتایج تحقیق حاضر نشان داد که لاین امیدبخش ‘ان ام 94’ و تاریخ کاشت اول تیر (به‌عنوان کشت دوم پس از غلات پاییزه)، مناسب‌ترین گزینه‌ها برای منطقۀ تحقیق بودند.           1 In order to study the effects of planting date and cultivar on yield, protein percentage and physiological growth indices of Mungbean an experiment was conducted in Agriculture and Natural Resource Research Center of Tehran province in 2011-12. Four mungbean [Vigna radiata (L.) Wilczek] cultivars (‘Parto’, ‘Gohar’, ‘Mehr’ and a promising line ‘NM-94’) were sown at 3 dates with 30 days intervals starting from 21 April to 22 June to identify the suitable variety(s) and optimum sowing date for getting maximum yield of mungbean. The design was a split-plot replicated three times with sowing date as main plots and cultivar as sub-plots. Promising line ‘NM-94’ was ranked first in terms of seed yield (1797.4 kg ha-1) followed in order of ‘Gohar’ (1674.8 kg ha-1). The highest seed yield (1678.2 kg ha-1) was obtained from 22 June sowing date. Delayed sowing caused to decrease of growth period length from 92.9 (for 22 April) to 82.6 (for 22 June) that it resulted to a significant decrease of vegetative growth indices such as plant height and biological yield. The maximum LAI and CGR were obtained at a longer time and had more value for earlier sowing dates. The growth period length decreased for the last sowing date, but early entering to flowering stage increased grain filling portion from total growth period. Sowing date had not a significant effect on protein percentage, but this effect was significant for varieties. ‘NM-94’ line and 22 June were the best choices for south east region of Tehran province.       953 966 جواد حسن پور Javad Hasanpour استادیار، بخش تحقیقات اصلاح بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران، ورامین، ایران ایران dr.hasanpourj@yahoo.com کاوه زرگری Kaveh Zargari استادیار، گروه زراعت، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ورامین - پیشوا، ورامین، ایران ایران drkzargari@iauvaramin.ac.ir بهنام زند Behnam Zand استادیار، بخش تحقیقات اصلاح بذر، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران، ورامین، ایران ایران behzand@yahoo.com مجتبی کنانی mojtaba kanani کارشناس ارشد، گروه زراعت، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرری، شهرری، ایران ایران kanani.s.m@yahoo.com تاریخ کشت درصد پروتئین رقم سرعت رشد محصول شاخص سطح برگ 1 . آبروش ع (1389) بررسی اثر تاریخ کاشت بر عملکرد و اجزای عملکرد ارقام ماش در شرایط آب‌و‌هوایی دزفول. فیزیولوژی گیاهان زراعی. 8: 33-26.##2 . احمدی ا (1387) تأثیر تاریخ کاشت و جهت ردیف­های کشت بر عملکرد کمی، کیفی و برخی ویژگی‌های ماش در منطقۀ شهرری. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشکده کشاورزی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرری. 167 ص.##3 . ارکان­نژاد ع (1388) اثر تاریخ‌های کاشت بر عملکرد و اجزای عملکرد ارقام و لاین‌های امیدبخش ماش در منطقۀ ورامین، پایان­نامۀ کارشناسی ارشد. دانشکدۀ کشاورزی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد ورامین. 152 ص.##4 . حبیب‌زاده ی، مامقانی ر و کاشانی ع (1385) اثر تراکم بوته بر عملکرد دانه و خصوصیات مرفوفیزیولوژیک سه ژنوتیپ ماش در شرایط اهواز. علوم زراعی ایران. 8(1): 78-66.##5 . حسن­زاده ع (1370) ارزیابی اثرات تاریخ و تراکم کاشت بر درصد پروتئین، عملکرد و اجزای عملکرد ماش در منطقۀ اصفهان. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه صنعتی اصفهان. 144 ص.##6 . صباغ­پور ح (1384) گزارش نهایی طرح بررسی و تعیین بهترین تراکم بوته و تاریخ کاشت رقم جدید نخود هاشم در استان گلستان. چکیدۀ مقالات هفتمین کنگره علوم زراعت و اصلاح نباتات ایران. کرج. مؤسسۀ تحقیقات اصلاح و تهیۀ نهال و بذر. 361 ص.##7 . عزیزی م، فرامرزی ع، عبدی ع م و اجلی ج (1384) بررسی اثر تاریخ‌های مختلف کاشت بر عملکرد و اجزای عملکرد چهار رقم سویا در منطقۀ میانه. دانش نوین کشاورزی. 2: 75.##8 . فراهانی‌پاد پ، پاک‌نژاد ف، فاضلی ف، ایلکایی م ن و داوودی فرد م (1391) اثر تاریخ کاشت بر مادۀ خشک و اجزای عملکرد چهار رقم سویا رشد نامحدود. زارعت و اصلاح نباتات. 8(1): 212-223.##9 . قوامی ف و رضایی ع م (1386) بررسی تنوع و ارتباط خصوصیات مرفولوژیکی و فنولوژیکی در ماش در تاریخ­های مختلف کاشت. علوم کشاورزی ایران. 31(1): 147.##10 . لطیفی ن و نواب­پور س (1379) واکنش شاخص­های رشد و عملکرد دو رقم لوبیای چیتی به فاصلۀ ردیف و تراکم بوته. علوم کشاورزی ایران. 31: 362-353.##11 . Afzal MA, Bashir MM, Luna NK, Bakr MA and Moynul Haque M (2003) Relationship between seed size, protein content and cooking time on mungbean seeds. Asian Journal of  Plant Science. 2(14): 1008-1009.##12 . Ahmad Khan K, Shad Khan AZ, Marwat KB and Afzal A (2008) The role of seed priming in semi-arid area for mungbean phenology and yield. Pakistan Journal of Botany. 40(6): 2471-2480.##13 . Ahmad Khan K and Shad Khan AZ (2010) Effect of leaf area on dry matter production in aerated mungbean seed. International Journal of Plant Physiology and Biochemistry. 2(4): 52-61.##14 . Ahmad R, Ikraam M, Ullah E and Mahmood A (2003) Influence of different fertilizer levels on the growth and productivity of three mungbean (Vigna radiata) cultivars. International Journal of Agriculture and Biology. 5(3): 335-338.##15 . Akbari N, Barani M and Ahmadi H (2008) Change of Grain Protein Content and Correlations with Other Characteristics under Planting Pattern and Starter N Fertilizer of Mungbean (Vigna radiata L. Wilczek). American-Eurasian Journal of Agriculture and Environmental Science. 4(3): 306-310.##16 . Board JE and Harville BG (1990) Branch dry weight in relation to yield increases in narrow-row soybean. Agronomy Journal. 82: 540-544.##17 . Bullock DG, Simmons FW, Chung IM and Johnson GI (2003) Growth analysis of corn grown with or without starter fertilizer. Crop Science. 33: 12-117.##18 . Dwyer LM, Stewart DM, Carrigan L, Ma BL, Neave P and Bichin D (1999) A general Thermal index for maize. Agronomy Journal. 91: 940-946.  ##19 . Karimi MM and Siddique KH (1991) Crop growth and relative growth rate of old and modern wheat cultivars. Austoralian Journal. Pp. 213-222.##20 . Makeen K, Abrahim G, Jan A and Singh AK (2007) Genetic variability and correlations studies on yield and its components in mungbean. Journal of Agronomy. 6(1): 216-218.##21 . McKenzie RH, Middleton AB and Bremer E (2005) Fertilization, seeding date, and seeding rated for malting barley yield and quality in southern Alberta. Canadian Journal of Plant Science. 85: 603-614.##22 . Muchow RC and Edwards DA (1982) An analysis of the growth of mungbean at a range of plant densities in tropical Australia. Seed Production. Australian Journal of Agricultural Research. 33: 53-61.##23 . Naidu N, Grosoiah V, Satyanarayna A and Raja Rajeswari V (1993) Variation in developmental and morpho-physiological traits under different environments and their relation to grain yield of greengram [Vigna radiata (L.) Wilczk]. Indian Journal of Agricultural Science. 63(8): 473-478.##24 . Rosenthal WD, Gerik TJ, and Wad LJ (2004) Radiation– use efficiency among grain sorghum cultivars and plant densities. Agronomy Journal. 85: 703-705.##25 . Sadeghipour O (2008) Response of mungbean varieties to different sowing dates. Pakistan Journal of Biological Science. 11: 2048-2050.##26 . Sarkar AR, Kabir H and Mahfuza B (2004) Yield Performance of Mungbean as Affected by Planting Date, Variety and Plant Density. Journal of Agronomy. 3(1): 8-24.##27 . Sinclair TR (2004) Increasing yield potential of legume crops – similarities and contrasts with cereals. 4th International Crop Science Congress. Brisbane. Pp. 204-213.##28 . Summerfield RG, Wien HC and Minchin FR (1997) Integrated field and glass house screening for environmental sensitivity in cowpea. Experimental Agriculture. 12: 241-248.##

0 ارزیابی کارایی مصرف نیتروژن در کشت مخلوط ذرت و سویا Evaluation of nitrogen use efficiency in intercropping of maize and soybean https://jci.ut.ac.ir/article_55144.html 10.22059/jci.2015.55144 0 به‌منظور بررسی کارایی مصرف نیتروژن در کشت مخلوط ذرت و سویا، آزمایشی به‌صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار، در محدودۀ شهر بجنورد (خراسان شمالی) در سال 1391 اجرا شد. سطوح مختلف نیتروژن مصرفی به‌عنوان عامل اصلی در سه سطح (صفر (شاهد)، 50 درصد کمتر از توصیۀ کودی و معادل توصیۀ کودی) و نسبت اختلاط دو گیاه زراعی ذرت و سویا به‌عنوان عامل فرعی در پنج سطح (کشت خالص سویا، کشت خالص ذرت، 50 درصد ذرت + 50 درصد سویا، 33 درصد سویا + 66 درصد ذرت، 100 درصد ذرت + 25 درصد سویا) بودند. نتایج نشان داد که مقدار نیتروژن مصرفی و کشت مخلوط تأثیر معناداری بر عملکرد، کارایی مصرف نیتروژن و نسبت برابری زمین داشت و با افزایش مصرف نیتروژن این صفات ارتقا یافت. بیشترین عملکرد و کارایی مصرف نیتروژن در تیمار 50 درصد ذرت + 50 درصد سویا در شرایط مصرف 100 درصد توصیۀ کودی نیتروژن و کمترین کارایی مصرف نیتروژن در تک‌کشتی سویا مشاهده شد. در شرایط مصرف 100 درصد توصیۀ کودی کارایی جذب نیتروژن در تک‌کشتی ذرت 136 درصد بیشتر از تیمار شاهد بود. همچنین کارایی مصرف نیتروژن در مخلوط 50:50 ذرت و سویا در شرایط 100 درصد توصیۀ کودی نیتروژن 131، عملکرد اقتصادی 16 و نسبت برابری زمین 21 درصد بیشتر از تک‌کشتی (شاهد) بود. ازاین‌رو، کشت مخلوط ذرت و سویا می‌تواند به‌مقدار شایان توجهی کارایی مصرف نیتروژن را بهبود بخشد و از این طریق مصرف کودهای نیتروژنه را به حداقل رساند.       1 In order to investigation nitrogen use efficiency in intercropping of maize and soybean an experiment was conducted with split plot arrangement in a randomized complete block design with three replications in 2012 in Bojnourd (North Khorasan). Nitrogen fertilizer rate was as a main factor at three levels (control, 50 percent lower than recommended N rate, recommended N) and five mixing ratio treatments were (0:100, 50:50, 66:33, 100:0 and 100:25 corn and soybean) as subplots within the main plots. Results indicated that nitrogen and intercropping system had significant effect on yield and nitrogen use efficiency. Nitrogen fertilizer increased nitrogen use efficiency, economical yield and land equivalent ratio. The highest nitrogen use efficiency, economical yield and land equivalent ratio were obtained in mixture of 50:50 corn and soybean under nitrogen recommended rate that 131, 16 and 21 percent higher than sole cropping, respectively. Therefore, intercrops could be used for more efficient use of N on a per land area basis.       967 978 پرستو پهلوانلو Parastoo Pahlevanloo کارشناس ارشد، گروه زراعت، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سبزوار، ایران ایران ppahlevanlu@yahoo.com مجید رحیمی زاده Majid Rahimizadeh استادیار، گروه زراعت، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بجنورد، ایران. ایران rahimi1347@gmail.com محمد رضا توکلو Mohammad Reza Tookalloo استادیار، گروه زراعت، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بجنورد، ایران. ایران mr_tookalloo@yahoo.com بهره‌وری منابع جذب نیتروژن کشاورزی پایدار کود نسبت برابری زمین 1 . بهشتی ع، سلطانیان ب و صدرآبادی حقیقی ر (1389) بررسی اثر تراکم و نسبت‌های مختلف کشت بر عملکرد دانه و بیوماس در کشت مخلوط سورگوم دانه‌ای و لوبیا چیتی. پژوهش‌های زراعی ایران. 8(1): 176-167.##2 . پیرزاد ع، جوانشیر ع، آلیاری ه، مقدم م و شکیبا م (1381) رقابت در کشت‌های خالص و مخلوط ذرت و سویا به‌روش عکس عملکرد. علوم کشاورزی و منابع طبیعی. 9(3): 100-85.##3 . جوانشیر ع، دباغ محمدی نسب ع، حمیدی آ و قلی‌پور م (1379) اکولوژی کشت مخلوط (ترجمه). انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد. 222 ص.##4 . شبیری س س، حبیبی د، کاشانی ع، پاک‌نژاد ف، جعفری ح و لامعی ج (1390) ارزیابی عملکرد و کیفیت علوفه در کشت خالص و مخلوط ماشک گل‌خوشه‌ای و تریتیکاله. علوم زراعی ایران. 13(2): 281-269.##5 . کوچکی ع، نجیب‌نیا س و للـه‌گانی ب (1388) ارزیابی عملکرد زعفران (Crocus sativus) در کشت مخلوط با غلات، حبوبات و گیاهان دارویی. پژوهش‌های زراعی ایران. 7(1): 184-175.##6 . مظاهری د (1373) زراعت مخلوط. انتشارات دانشگاه تهران. 262 ص.##7 . موسویان ن، لرزاده ش، ابراهیم‌پور ف و چعب ع (1389) تأثیر نیتروژن و نسبت اختلاط بر عملکرد دانه و برخی ویژگی‌های مورفولوژیک ذرت و آفتابگردان در کشت مخلوط در شمال خوزستان. پژوهش‌های زراعی ایران. 8(4): 716-708.##8 . نبوی م و مظاهری د (1375) تأثیر سطوح مختلف کود نیتروژن در زراعت مخلوط ذرت و سویا. علوم کشاورزی ایران. 9(3): 467-455.   ##9 . نورمحمدی ق، سیادت ع و کاشانی ع (1377) زراعت جلد اول (غلات). انتشارات دانشگاه شهید چمران اهواز. 446 ص.##10 . Adu-Gyamfi JJ, Katayama K, Devi G, Rao TP and Ito O (1996) Improvement of soil and fertilizer nitrogen use efficiency in sorghum/pigeon pea intercropping. In: Ito O., Katayama K., Johansen C., Kumar Rao J.V.D.K., Adu-Gyamfi J.J., Rego T.J (Eds.) Dynamics of Roots and Nitrogen in Cropping Systems of the Semi-arid Tropics. JIRCAS International Agriculture Series no. 3: 453-468.##11 . Barbieri PA, Echeverria HE and Sainz Rozas HR (2008) Nitrogen use efficiency in maize as affected by nitrogen available and row spacing. Agronomy Journal. 100: 1094-1100.##12 . Bedoussac L and Justes E (2010) The efficiency of a durum wheat-winter pea intercrop to improve yield and wheat grain protein concentration depends on N availability during early growth. Plant Soil. 330: 19-35.##13 . Carruthers K, Prithiviraj B, Fe Q, Cloutier D, Martin RC and Smith DL (2000) Intercropping corn with soybean, lupin and forages: yield component responses. European Journal of Agronomy. 12: 103-115.##14 . Chen X, Zhou J, Wang X, Blackmer AM and Zhang F (2004) Optimal rates of nitrogen fertilization for a winter wheat-corn cropping system in Northern China. Communications in Soil Science and Plant Analysis. 35: 583-597.##15 . Delogu G, Cattivelli L, Pecchioni N, Defalcis D, Maggiore T and Stanca AM (1998) Uptake and agronomic efficiency of nitrogen in winter barley and winter wheat. European Journal of Agronomy. 9: 11-20. ##16 . Ghosh PK, Mohanty M, Bandyopadhyay KK, Painuli DK and Misra AK (2006) Growth, competition, yields advantage and economics in soybean/pigeonpea intercropping system in semi-arid tropics of India II. Effect of nutrient management. Field Crops Research. 96: 90-97.##17 . Ghanbari-Bonjar A (2000) Intercropped wheat and faba bean as a low-input forage. Ph.D. Thesis. Wye College, University of London.##18 . Hauggaard-Nielsen H and Jensen ES (2001) Evaluating Pea and Barley cultivars for complementarity in intercropping at different levels of soil N availability. Field Crops Research. 72: 185-196.##19 . Mahler RL, Koehler FE and Lutcher LK (1994) Nitrogen source, timing of application and placement: Effects on winter wheat production. Agronomy Journal. 86: 637-642.##20 . Moll RH, Kamprath EJ and Jackson WA (1982) Analysis and interpretation of factors which contribute to efficiency of nitrogen utilization. Agronomy Journal. 74: 562-564.##21 . Montemuro F, Maiorana M, Ferri D and Convertini G (2006) Nitrogen indicators, uptake and utilization efficiency in a maize and barley rotation cropped at different levels and source of N fertilization. Field Crops Research. 99: 114-124.##22 . Mucheru-Muna M, Pypers P, Mugendi D, Kung’u J, Mugwe J, Merckx R and Vanlauwe B (2010) A staggered maizelegume intercrop arrangement robustly increases crop yields and economic returns in the highlands of Central Kenya. Field Crops Research. 115: 132-139.##23 . Osman AE and Osman AM (1982) Performance of mixtures of cereal and legume forage under Irrigation in the sudan.The Journal of Agricultural Science. 98: 17-22.##24 . Palu R, Kalu BA, Norman JC and Adedzwa DK (1988) N and P fertilizer use in soybean and maize mixture. Agronomy and Crop Science. 160: 132-140.##25 . Raun WR and Johnson GV (1991) Improving nitrogen use efficiency for cereal production. Agronomy  Journal. 91: 357-363.##26 . Szumigalski AR and Van Acker RC (2006) Nitrogen yield and land use efficiency in annual sole crops and intercrops. Agronomy Journal. 98: 1030-1040.##27 . Wahua TA (1983) Nutrient uptake by intercropped maize and bean and concept of nutrient supplementation index (NSI). Experimental Agriculture. 19: 263-275.##28 . West TD and Griffith DR (1992) Effect of strip-intercropping corn and soybean on yield and profit. Production Agriculture. 5: 107-110.##29 . Weil Ray R and Macfaden ME (1991) Fertility and weed stress effects on performance of maize and soybean intercrop. Agronomy Journal. 63: 717-721.##30 . Zhang F and Li L (2003) Using Competitive and Facilitative interactions in intercropping systems enhances crop productivity and nutrient-use efficiency. Plant and Soil. 248: 305-312.##

0 اثر تنش خشکی روی برخی خصوصیات مورفولوژیکی، کمیت و کیفیت اسانس در اسطوخودوس The effect of drought stress on the growth, essential oil yield and chemical composition of Lavender https://jci.ut.ac.ir/article_55145.html 10.22059/jci.2015.55145 0 به‌منظور بررسی اثر سطوح مختلف تنش آبی بر رشد، عملکرد و ترکیب اسانس برگ گیاه اسطوخودوس، آزمایشی گلدانی برپایۀ طرح کاملاً تصادفی با پنج تیمار و سه تکرار، در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان در سال 1393 انجام گرفت. تیمارهای تنش آبی شامل 100، 85، 70­، 55 و 40 درصد ظرفیت ­زراعی بودند. نتایج تجزیه‌های آماری نشان داد تنش آبی اثر معناداری بر مؤلفه‌های رشدی، درصد و ترکیب اسانس داشت .با کاهش مقدار آب خاک، طول ساقه، وزن­ تر ساقه و وزن­ تر ریشه و وزن خشک ریشه کاهش یافت و طول ریشه و درصد اسانس ابتدا افزایش و سپس کاهش پیدا کرد. کاهش مؤلفه‌های رشدی در سطح پنجم تنش (40 درصد ظرفیت زراعی) چنان بود که در این سطح بوته‌ها گل بسیار کمی تولید کردند. به همین منظور، برای ایجاد یکنواختی در نتایج آزمایش در همۀ تیمارها، برای بررسی فاکتورهای مربوط به اسانس، برگ­ها تجزیه شدند که بیشترین درصد اسانس در شرایط رطوبتی 85 درصد به‌دست آمد. مهم‌ترین ماده در ترکیب اسانس برگ اسطوخودوس، بورنئول است که با افزایش سطح خشکی مقدار آن افزایش زیادی نشان داد. همچنین کامفور که سبب کاهش کیفیت اسانس می‌شود، با افزایش سطح خشکی ابتدا کاهش و سپس افزایش یافت. ازاین‌رو می‌توان نتیجه گرفت در سطوح اولیۀ تنش خشکی (85 درصد) درصد اسانس افزایش می‌یابد، ولی با شدیدتر شدن تنش (55 درصد) علی­رغم کاهش در درصد اسانس تولیدشده، کیفیت اسانس افزایش خواهد داشت. بنابراین بهترین سطح تنش برای افزایش اسانس 85­ و برای افزایش کیفیت اسانس 55 درصد ظرفیت زراعی است.         1 The current research was carried out according to a completely randomized design with three replications to study the effect of drought stress on growth parameters, essential oil constituents and yield of lavender at Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources in 2012. Five levels of water deficit stress including D1 (100 percent FC, control), D2 (85 percent FC), D3 (70 percent FC), D4 (55 percent FC) and D5 (40 percent FC) were investigated during four months. Results indicated that drought stress motivated a significant influence in all of the growth parameters and essential oil yield and percent (P<0.05). In decrease in soil water lead to reduce in stem length, shoot wet weight, root wet weight and root dry weight and increase in length of root and essential oil percent, at first, and then reduction in this two parameters. Reduction in growth parameters lead to reduce in number of flower in 5th level, therefor leaves essential oil were analysed because of uniformity in results. The highest values of essential oil percent were obtained under 85percent field capacity. The most important of essential oil component is Borneol that increased. The least values of Camphor were obtained under 85 percent field capacity. Also, the medium level of drought stress caused to icrease in percent and quality of lavender essential oil.   . 979 988 سارا خراسانی نژاد Sarah Khorasaninejad استادیار گروه علوم باغبانی، دانشکدة تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران ایران skhorasaninejad@yahoo.com حسن سلطانلو hassan soltanloo دانشیار گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکدة تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران ایران soltanlooh@gau.ac.ir سیده ساناز رمضانپور seyedeh sanaz ramezanpour دانشیار گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکدة تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران ایران ramezanpours@gau.ac.ir جواد هادیان javad hadian استادیار گروه مهندسی کشاورزی، پژوهشکدة گیاهان و مواد اولیۀ دارویی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران ایران javadhadian@gmail.com صادق آتشی Sadegh Atashi کارشناس ارشد گروه علوم باغبانی، دانشکدة تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران ایران atashisadegh@yahoo.com اسطوخودوس بورنئول تنش آبی کامفور مؤلفه‌های رشد 1 . آرزمجو ا، حیدری م و قنبری ا (1389) اثر تنش خشکی و نوع کود بر عملکرد و کیفیت بابونۀ آلمانی. علوم زراعی ایران. 12(2): 111-100.##2 . احمدی­خواه ا (1388) واکنش گیاهان به تنش‌های محیطی غیرزنده. انتشارات دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان. 326 ص.##3 . افضلی ف، شریعتمداری ح، حاج­عباسی م ع و معطر ف (1386) تأثیر تنش­های شوری و خشکی بر عملکرد گل و میزان O-فلاونول گلیکوزیدها در گیاه بابونه (Matricaria chamomilla). تحقیقات گیاهان دارویی و معطر ایران. 23(3): 390-382.##4 . امید­بیگی ر (a1384) رهیافت‌های تولید و فرآوری گیاهان دارویی. جلد اول. انتشارات آستان قدس رضوی. 283 ص.##5 . امیدبیگی ر (b1384) تولید و فرآوری گیاهان دارویی. جلد سوم. انتشارات آستان قدس رضوی. 400 ص.##6 . بخت­آزار ز (1387) مروری بر مشخصات و خواص و کاربرد اسانس‌های گیاهی. 230 ص.##7 . بی­نام. پایگاه الکترونیکی خدمات پزشکی ایران. WWW.IranEMs.com                       ##8 . حسنی ع (a 1385) اثر تنش آبی ناشی از پلی­اتیلن گلایکول بر خصوصیات جوانه­زنی گیاه ریحان. تحقیقات گیاهان دارویی و معطر ایران. 21(4): 543-535.##9 . حسنی ع (b1385) بررسی تأثیر تنش کم‌آبی بر رشد، عملکرد و میزان اسانس گیاه دارویی بادرشبو (Dracocephalum moldavica). تحقیقات گیاهان دارویی و معطر ایران. 22(3): 261-256.##10 . جوانشیر ع، زهتاب سلماس س، امیدبیگی ر، آلیاری ه و قاسمی­گلعذاری ک (1380) اثرات آبیاری و تاریخ کاشت بر روی میزان اسانس و آنتول در گیاه دارویی انیسون. همایش ملی گیاهان دارویی ایران. مؤسسة تحقیقات جنگل­ها و مراتع کشور.##11 . طبائی­عقدائی ر و بابائی م (1385) مشاهدۀ شاخص­های ژنتیکی گل­ محمدی از نظر واکنش به خشکی در مرحلۀ اولیۀ رشد. تحقیقات ژنتیک و اصلاح گیاهان مرتعی و جنگلی ایران، 8 . مؤسسۀ تحقیقات و جنگل­ها و مراتع کشور (26-24 بهمن 1380). صص. 118-117.##12 . عباس­زاده ب، شریفی­عاشورآبادی ا، لباسچی م ح و نادری­حاجی باقرکندی م (1386) اثر تنش خشکی بر میزان پرولین، قندهای محلول، کلروفیل و آب نسبی بادرنجبویه (Melissa officinalis L.). تحقیقات گیاهان دارویی و معطر ایران، 23(4): 513-504.  ##13 . عباسقلی زاده م (1390) اثر تنش خشکی بر خصوصیات کمی و کیفی گیاه دارویی پونه­سای البرزی (Nepeta rasmosa). پایان­نامة کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن، 86 ص.##14 . Aziz EA, Hendawi ST, Azza EED and Omer EA (2008) Effect of soil type and irrigation intervals on plant growth, essential oil and constituents of Thymus vulgaris Plant. Amrican-Eurasian Journal Agriculture and Enviromental Sciences. 4(4): 443-450.##15 . Farahani HA, Valadabadi SA, Daneshian J and Khalvati MA (2009) Evaluation changing of essential oil of balm (Melissa officinalis L.) under water deficit stress conditions. Journal of Medicinal Plants Research. 3(5): 329-333.##16 . Haig TJ, Haig TJ, Seal AN, Pratley JE and Wu H (2009) Lavender as a source of novel plant compounds for the development of a natural herbicide. Journal of Chemistry and Ecology. 35: 1129-1136.##17 . Hassanpouraghdam MB, Hassani A, Vojodi L, HajisamadiAsl B and Rostami A (2011) Essential oil constituents of Lavandula officinalis Chaix. from northwest Iran. Chemija. 22(3): 167-171.##18 . Kara N and Baydar H (2013) Determination of lavender and lavandin cultivares. (Lavandula sp.) containing high quality essential oil in Isparta, Turkey. Turkish Journal of Field Crops. 18(1): 58-65.##19 . Khalid Kh A (2006) Influence of water stress on growth, essential oil, and chemical composition of herbs (Ocimum sp.). Internatinal Agrophysics. 20: 289-296.##20 . Khorasaninejad S, Mousavi A, Soltanloo H, Hemmati KH and Khalighi A ( 2011) The effect of drought stress on growth parameters, essential oil yield and constituent of Peppermint (Mentha piperita L.). Journal of Medicinal Plants Research. 5(22): 5360-5365.     ##21 . Kim CY, Ahn YO, Kim SH, Kim YH, Lee HS, Catanach AS, Jacobs JME, Conner AJ and Kwak SS (2010) The sweet potato IbMYB1 gene as a potential visible marker for sweetpotato intragenic vector system. Physiologia Plantarum. 139: 229-240.##22 . Lis-Balchin M (2002) Lavender The genus Lavandula. Taylor & Francis, UK. 296p.##23 . Razmjoo K, Heydarizadeh P and Sabzalian MR (2008) Effect of salinity and drought stresses on growth parameters and essential oil content of Matricaria chamomila. International Journal of Agriculture and Biology. 10: 451-4.##24 . Ozturk A, Unlukara A, Ipek A and Gurbuz B (2004) Effects of salt stress and water deficit on plant growth and essential oil content of Lemon Balm (Melissa officialis L.). Pakistan Journal of Botany. 36(4): 787-792. 25. Tonutti I and Liddle P (2010) Aromatic plants in alcoholic beverages. Flavour and Fragrance Journal. 25: 341-350.##26. Uhrikova A, Ferakova V and Schwarzova T (1983) In IOPB chromosome number reports. Taxon. 32: 507-508.##

0 بهینه سازی رشد و عملکرد عروسک پشت پرده با کاربرد ورمی کمپوست در تراکم های مختلف کشت Optimizing growth and yield of Cape gooseberry by application of vermicompost under different plant densities https://jci.ut.ac.ir/article_55146.html 10.22059/jci.2015.55146 0 به­منظور بررسی اثر تراکم (50، 75 و 100 سانتی­متر فاصلۀ بین ردیف‌ها) و کود ورمی‌کمپوست (صفر، 5، 10 و 15 تن در هکتار) بر صفات رویشی، عملکرد کمی و کیفی عروسک پشت­پرده (Physalis peruviana L.)، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار، در پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران در سال 1392 صورت گرفت. تیمار‌های مورد آزمایش بر بیشتر صفات مورد اندازه‌گیری (قطر طوقه، ارتفاع بوته، سطح برگ، تعداد شاخۀ جانبی در بوته، وزن خشک بوته، تعداد و وزن میوه در بوته،‌ قطر و وزن تک­میوه، وزن کالیکس، عملکرد کل و بازارپسند، اسیدیتۀ عصاره، مواد جامد محلول، اسید قابل تیتراسیون، شاخص­های رنگ میوه، ویتامین ث و فعالیت آنتی­اکسیدانی) به‌خصوص صفات کمی تأثیر معناداری گذاشتند، به­طوری­ که کاربرد 15 تن در هکتار ورمی‌کمپوست نسبت به شاهد، وزن میوه در بوته، عملکرد کل و درصد بازارپسندی را به­ترتیب 31/37، 82/37 و 52/11 درصد افزایش داد. فاصلۀ بین ردیف 100 سانتی­متر نیز به حصول بیشترین مقدار صفات رشدی و عملکرد منجر شد. همچنین اثر متقابل فاصلۀ بین ردیف 100 سانتی­متر همراه با کاربرد 15 تن در هکتار ورمی­کمپوست به حصول بیشترین تعداد میوه در بوته و عملکرد بازارپسند منجر شد. بیشترین مقدار اسید قابل تیتراسیون و فعالیت آنتی­اکسیدانی به­ترتیب با کاربرد 15 و 10 تن در هکتار ورمی­کمپوست، و بیشترین مقدار ویتامین ث، اسید قابل تیتراسیون و مواد جامد محلول به­ترتیب در فاصلۀ کشت 50، 75 و 100 سانتی­متر مشاهده شد.         1 In order to investigate the effect of planting density (50, 75 and 100 cm inter-row distance) and vermicompost (0, 5, 10 and 15 t.ha-1) on growth, qualitative and quantitative criteria of gooseberry (Physalis peruviana L., Solanaceae), an experiment was conducted as factorial based on complete randomized block design with three replications in University of Tehran, in 2013. Criteria such as leaf area, collar diameter, number of lateral branches per plant, plant height, fruit number and weight per plant, weight and diameter per fruit, calyx weight, total fruit yield, fruit marketable percentage, total marketable yield, plant dry weight and quality criteria such as pH, total soluble solids (TSS), titratable acidity (TA), vitamin C, antioxidant activity and fruit color indices were evaluated. Results showed that treatments significantly affected most measured growth and yield criteria in which application of 15 t.ha-1 vermicompost increased them compared to control (non-vermicompost application) in which fruit weight per plant, total fruit yield and marketable percentage were increased 37.31, 37.82 and 11.52 percent, respectively. Also, inter-row distance of 100 cm performed better for plant growth and yield criteria. Interaction effect of 100 cm planting density and 15 t.ha-1 vermicompost caused the highest number of fruit per plant and marketable yield. The highest amount of TA and antioxidant activity obtained by application of 15 and 10 t.ha-1 vermicompost, respectively and vitamin C, TA and TSS were increased in planting distance of 50, 75 and 75 cm inter-row distance, respectively.   989 1001 لیلا تبریزی Leila Tabrizi استادیار گروه مهندسی علوم باغبانی و فضای سبز، دانشکدۀ علوم و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران ایران leilitabrizi@gmail.com حسین محمدی Hosein Mohamadi کارشناسی ارشد گروه مهندسی علوم باغبانی و فضای سبز، دانشکدۀ علوم و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. ایران hoseinmohamadi@ut.ac.ir رضا صالحی Reza Salehi استادیار گروه مهندسی علوم باغبانی و فضای سبز، دانشکدۀ علوم و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. ایران salehir@ut.ac.ir شاخص‌های رشدی عملکرد فاصله کاشت کود آلی میوه . خواجه­پور م ر (1379) اصول مبانی زراعت. انتشارات جهاد دانشگاهی واحد صنعتی اصفهان. اصفهان. 386 ص.##2 . صیفی س، نعمتی س ح، شور م و عابدی ب (1390) بررسی اثر تراکم و هرس بوته بر خصوصیات کیفی میوه در دو رقم فلفل شیرین. علوم باغبانی. 25(2): 200-194.##3 . ماجدی م (1373) روش­های آزمون شیمیایی مواد غذایی. انتشارات جهاد دانشگاهی دانشگاه تهران. 108 ص.##4 . Adhikari S and Gantayet P (2012) Studies on the influence of organic fertilizers on the growth and some biochemical parameters of chili (Capsicum annum L.). Studies. 7(2): 255-258.##5 . Aminifard MH, Aroiee H, Ameri A and Fatemi H (2012) Effect of plant density and nitrogen fertilizer on growth yield and fruit quality of sweet pepper (Capsicum annum L.). African Journal of Agricultural Research. 7(6): 859-866.##6 . Ara N, Bashar MK, Begum S and Kakon SS (2007) Effect of spacing and stem pruning on the growth and yield of tomato. International Journal of Sustainable Crop Production. 2(3): 35-39.##7 . Arancon NQ, Edwards CA, Atiyeh R and Metzger JD (2004) Effects of vermicomposts produced from food waste on the growth and yields of greenhouse peppers. Bioresource Technology. 93: 139-144.##8 . Arancon NQ, Edwards CA, Bierman P, Metzger JD and Lucht C (2005) Effects of vermicomposts produced from cattle manure, food waste and paper waste on the growth and yield of peppers in the field. Pedobiologia. 49(4): 297-306.##9 . Atiyeh RM, Arancon N, Edwards CA and Metzger JD (2002) The influence of earthworm-processed pig manure on the growth and productivity of marigolds. Bioresource Technology. 81: 103-108.##10 . Atiyeh RM, Edwards CA, Subler S and Metzger JD (2001) Pig manure vermicompost as a component of a horticultural bedding plant medium: Effects on physicochemical properties and plant growth. Bioresource Technology. 78: 11-20.##11 . Cavero J, Ortega Gill R and Gutierrez M (2001) Plant density affects yield components and colour of direct-seed paprika pepper. HortScience. 361(1): 76-79.##12 . Dean B, Goreta S and Borosic J (2006) Plant spacing and cultivar affect melon growth and yield components. HortScience. 109: 238-243.##13 . Devlin RM and Witham FH (1983) Plant Physiology, 4th Edn. Belmont, CA, USA: Wadsworth Publishing Company.##14 . Elattir H (2002) Plant density effects on processing tomato growing in Morocco. Acta Horticulturae. 613: 197-200.##15 . Fernando C and Alisdair RF (2006) Metabolic regulation underlying tomato fruit development. Journal of Experimental Botany. 57(9): 1883-1897.##16 . Flores P, Hellin P and Fenoll J (2009) Effect of manure and mineral fertilization on pepper nutritional quality. Journal of the Science of Food and Agriculture. 89(9): 1581-1586.##17 . Gajalakshmi S and Abbasi SA (2004) Neem leaves as a source of fertilizer-cum-pesticide vermicompost. Bioresource Technology. 92: 291-296.##18 . Gutiérrez-Miceli FA, Santiago-Borraz J, Montes Molina JA, Nafate CC, AbdudArchila M, Oliva Laven MA, Rincón-Rosales R and Deendoven L (2007) Vermicompost as a soil supplement to improve growth, yield and fruit quality of tomato (Lycopersicum esculentum). Bioresource Technology. 98: 2781-2786.##19 . Hashemimajd K, Kalbasi M, Golchin A and Shariatmadari H (2004) Comparison of vermicompost and composts as potting media for growth of tomatoes. Journal of Plant Nutrition. 6: 1107-1123.##20 . Hatutale G (2010) The effect of plant population and mulching on green pepper (Capsicum annum L.) production under irrigation. Doctoral dissertation, M.Sc. Dissertation, University of the Free State, Bloemfontein.##21 . Hosseini SZ (2003) Methods of Food Analysis. University of Shiraz Publishing. 220p.##22 . Jolliffe PA and Gaye MM (1995) Dynamics of growth and yield component responses of bell peppers (Capsicum annuum L.) to row covers and population density. Scientia Horticulturae. 62(3): 153-164.##23 . Jovicich E and Cantliffe DL (2002) Spanish pepper trellis system and high plant density can increase fruit yield, fruit quality and reduce labour in a hydroponic passive ventilated greenhouse. In VI International Symposium on Protected Cultivation in Mild Winter Climate. Product and Innovation. 588: 255-261.##24 . Kitila M, Belew D, Mohammed A and Getachew Y (2012) Effect of intra-row spacing and variety on fruit yield and quality of fresh market tomato (Lycopersicon esculentum Mill) under Jimma condition, Ethiopia. Ethiopian Journal of Applied Science and Technology. 3(1): 32-42.##25 . Kulkarni AP and Aradhya SM (2005) Chemical changes and antioxidant activity in pomegranate arils during fruit development. Food Chemistry. 93: 319-324.##26 . Lee SK and Kader AA (2000) Preharvest and postharvest factors influencing vitamin C content of horticultural crops. Postharvest Biology and Technology. 20(3): 207-220.##27 . Majnoun Hosseini N (2010) Effects of plant density and nitrogen rates on the competitive ability of canola (Brassica napus L.) against weeds. Agricultural Science and Technology. 8: 281-291.##28 . McCain R (1993) Goldenberry Passionfruit and White Sapote Potential Fruits for Cool Subtropical Areas. In New Crops. New York. Pp. 479-486.##29 . Morton JF (1987) Cape gooseberry in Fruits of Warm Climates Creative Resource Systems. Winterville. NC., Pp. 430-434.##30 . Muhammad A and Singh A (2007) Intra-row spacing and pruning effects on fresh tomato yield in Sudan Savanna of Nigeria. Journal of Plant Sciences. 2(2): 153-161.##31 . Nagavallemma KP, Wani SP, Lacroix S, Padmaja VV, Vineela C, Rao MB and Sahrawat KL (2004) Vermicomposting. Recycling wastes into valuable organic fertilizer. Global Theme on Agroecosystems Report No. 8.##32 . Narkhede SD, Attarde SB and Ingle ST (2011) Study on effect of chemical fertilizer and vermicompost on growth of chilli pepper plant (Capsicum annum). Applied Sciences in Environmental Sanitation. 6(3): 327-332.##33 . Nasto TH, Balliu A and Zeka N (2009) The influence of planting density on growth characteristics and fruit yield of peppers (Capsicum annuum L.). Acta Horticulturae. 830: 906-912.##34 . Parthasarathi K, Balamurugan M and Ranganathan LS (2008) Influence of vermicompost on the physico-chemical and biological properties in different types of soil along with yield and quality of the pulse crop-blackgram. Environmental Health Science and Engineering. 5(1): 51-58.##35 . Peixoto N, Peixoto FC, Vaz UL, Neri SCM and Monterio JG (2010) Plant growth and production of husk tomato depending on organic fertilization and mulching. Horticultura Brasileira. 28: 370-372.##36 . Ponce Valerio JJ, Peña-Lomeli A, Rodríguez-Pérez JE, Mora-Aguilar R, Castro-Brindis R and Magaña Lira N (2012) Pruning and plant density in three varieties of husk tomato (Physalis ixocarpa Brot. ex Horm.) grown under greenhouse conditions. Revista Chapingo. Serie Horticultura. 18(3): 325-332.##37 . Puente LA, Pinto-Monoz CA, Castro ES and Cortes M (2011) Physalis peruviana Linnaeus the multiple properties of a highly functional fruit, A review. Food Research International. 44: 1733-1740.##38 . Ramadan MF and Moersel JT (2003) Oil goldenberry (Physalis perviana L.). Agricultural and Food Chemistry. 51: 969-974.##39 . Rykbost KA and Maxwell J (1993) Effects of plant population on the performance of seven varieties in the Klamath Basin of Oregon. American Potato. 70(6): 463-474.##40 . Saikia LR and Upadhyaya S (2011) Antioxidant Activity, phenol and flavonoid content of some less known medicinal plants of Assam. International Journal of Pharma and Bio Sciences. 2(2): 457-463.##41 . Singh B, Pathak K, Boopathi T and Deka B (2010) Vermicompost and NPK fertilizer effects on morpho-physiological traits of plants yield and quality of tomato fruits (Solanum lycopersicum L.) vegetable. Crops Research Bulletin. 73: 77-86.##42 . Srikanth K, Srinivasamurthy CA and Siddaramappa RVR (2000) Direct and residual effect of enriched compost, FYM, vermicompost and fertilizers on properties of an Alfisol. Journal of the Indian Society of Soil Sciences. 48(3): 496-499.##43 . Tabasi A, Nemati H and Akbari M (2013) The effects of planting distances and different stages of maturity on the quality of three cultivars of tomatoes (Lycopersicon esculentum Mill). Notulae Scientia Biologicae. 5(3): 371-375.##44 . Upadhyaya S, Mahanta JJ and Saikia LR (2011) Antioxidant activity, phenol and flavonoid content of a medicinal herb Andrographis paniculata (Burm. F.) Nees grown using different organic manures. Pharmacy Research. 4(3): 614-616.##45 . Vadiraj BA, Siddagangaia H and Narayana P (1998) Effect of vermicompost on the growth and yield of turmeric. South Indian Horticulture. 46: 176-179.##46 . Viloria DEZA, Arteaga DER and Diaz Torrealba L (2002) Growing of pepper (Capsicum annuum) in response to different levels of NPK and sowing density. Journal of Horticultural Sciences. 72(8): 1062.##

0 تأثیر دمای پوشش گیاهی بر مقدار پروتئین و قندهای محلول، روغن و عملکرد سویا در مناطق کرج و مغان Effect of canopy temperature on protein and sugar soluble content, oil and yield of soybean in Karaj and Moghan areas https://jci.ut.ac.ir/article_55147.html 10.22059/jci.2015.55147 0 به‌منظور بررسی اثر دمای پوشش گیاهی بر مقدار پروتئین و قندهای محلول، روغن و عملکرد سویا در تاریخ‌های مختلف کاشت، پژوهشی به‌صورت آزمایش فاکتوریل بر پایۀ طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مناطق مغان و کرج در سال زراعی 92-1391 انجام گرفت. عوامل مورد بررسی شامل رقم (‘ویلیامز’ و ‘L17’) و تاریخ کاشت (15 اردیبهشت، 15 خرداد و 15 تیر) بود. نتایج نشان ‌داد که مقدار پروتئین محلول تحت تأثیر عوامل بررسی‌شده قرار نگرفت. در هر دو منطقه بیشترین درصد روغن (38/22 درصد) مربوط به تاریخ کاشت اول بود؛ همچنین تاریخ کاشت‌های دوم و سوم به‌ترتیب با 80/18 و 72/17 درصد در رده‌های بعدی قرار گرفتند. بیشترین مقدار قندهای محلول در منطقۀ کرج (17/73 میلی‌گرم بر گرم دانه) در تاریخ سوم و در منطقۀ مغان (12/72 میلی‌گرم بر گرم دانه) در تاریخ کاشت دوم حاصل شد. علاوه‌بر این بیشترین عملکرد (3679 کیلوگرم در هکتار) در هر دو منطقه در تاریخ کاشت دوم مشاهده شد، درحالی‌ که تاریخ کاشت‌های سوم و اول به‌ترتیب با عملکرد 3160 و 3000 کیلوگرم در هکتار در رده‌های بعدی قرار گرفتند. نتایج نشان ‌داد که هرچند درصد روغن دانه در تاریخ کاشت 15 اردیبهشت نسبت به دو تاریخ کاشت دیگر بیشتر بود، به‌دلیل رویارویی مراحل غلاف‌بندی و پر شدن دانۀ سویا با دمای زیاد در این تاریخ کاشت، عملکرد و مقدار قندهای محلول کاهش یافت، بنابراین به‌منظور جلوگیری از بروز این مشکل، توصیه می‌شود که کاشت سویا در اردیبهشت انجام نگیرد و تا نیمۀ خرداد به تأخیر انداخته شود.  1 In order to study the canopy temperature effect on protein and soluble sugar, oil percentage and yield of soybean in different planting dates, an experiment was conducted as factorial based on Randomized Complete Block Design with three replications in Karaj and Moghan areas during 2012-13. The studied treatments were included cultivar (‘Williams’ and ‘L17’) and planting date (5th of May, 5th of June and 5th of July). Results showed that the soluble protein content was not affected by studied factors. The highest oil percentage (22.38%) in both areas was related to first planting date, also second and third planting dates with 18.8 and 17.72% respectively were arranged in the next levels. In Karaj area, the maximum rate of soluble sugar (73.17 mg/g grain) was obtained at third planting date but in Moghan area, it (72.12 mg/g grain) was observed at second planting date. Furthermore the highest yield (3679 kg/ha) was attained at second planting date in both areas while also third and first planting dates with 3160 and 3000 kg/ha were putted in the next levels. Results showed that although the oil percentage at 5th of May planting date was higher than the other planting dates, but the rate of yield and soluble sugar were decreased at this planting date, because of encountering the pod set and grain filling stages with higher temperature. So, in order to prohibition of this problem occurrence, it is suggested that soybean doesn’t plant in May and it be postponed until the mid of June.     1003 1014 حسین صادقی Hossein Sadeghi دانش‌آموختۀ دکتری، گروه زراعت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. ایران sadeghi_spcri@yahoo.com حسین حیدری شریف آباد Hossein Heidari sharifabad استاد گروه زراعت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. ایران h.heidar1871@hotmail.com آیدین حمیدی Aidin Hamidi استادیار بخش تحقیقات کنترل و گواهی بذر، مؤسسۀ تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، کرج، ایران. ایران hamidi.aidin@gmail.com قربان نورمحمدی Ghorban Nourmohammadi استاد گروه زراعت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. ایران sadeghi_h2002@yahoo.com حمید مدنی Hamid Madani دانشیار گروه زراعت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک، اراک، ایران ایران hmadania@yahoo.com پر شدن دانه تنش گرما رافینوز رشد زایشی ساکارز Anonymus (1995) Official Methods of Analysis. 16th Ed. AOAC International, Gaithersburg, MD. USA.##Badger MR and Andrews TJ (1974) Effects of CO2, O2 and temperature on high-affinity form of Rubilose diphosphate carboxylase-oxygenase from spinach. Biochemical and Biophysical Research Communications. 60: 204-210.##Baker NR (2008) Chlorophyll fluorescence: a probe of photosynthesis in vivo. Annual Review of Plant Biology. 59: 89-113.##Bellaloui N, Reddy KN, Gillen AM, Fisher DK and Mengistu A (2011) Influence of planting date on seed protein, oil, sugars, minerals, and nitrogen metabolism in soybean under irrigated and non-irrigated environments. American Journal of Plant Sciences. 2: 702-715.##Board JE and Harville BG (1998) Late-planted soybean yield response to reproductive source/sink stress. Crop Science. 38: 763-771.##Boote KJ, Allen LH, Prasad PVV, Baker JT, Gesch RW, Snyder AM, Pan D and Thomas JMG (2005) Elevated temperature and CO2 impacts pollination, reproductive growth, and yield of several globally important crops. Journal of Agricultural Meteorology. 60: 469-474.##Bradford MM (1976) A rapid and sensitive method for the quantization of microgram quantities of protein utilizing the principle of protein day binding. Analytical Biochemistry. 72: 248-254.##De Bruin JL and Pedersed P (2009) Growth, yield and yield component changes among old and new soybean cultivars. Agronomy Journal. 101: 124-130.##Deboeck HJ, Dreesen FE, Jannssens IA and Nijs I (2010) Climatic characteristics of heat waves and their simulation in plant experiments. Global Change Biology. 16: 1992-2000.##Dornbos DL and Mullen RE (1991) Influence of stress during soybean seed fill on seed weight, germination, and seedling growth rate. Journal of Plant Science. 71: 373-383.##Egli DB and Wardlaw IF (1980) Temperature response of seed growth characteristics of soybeans. Agronomy Journal. 72: 560-564.##Fehr WR and Caviness CE (1977) Stages of soybean development. Special Report No. 80, Iowa State University, Ames, IA, 11p.##Fernandez-Moya V, Martinez-Force E and Garces R (2003) Temperature-related non-homogeneous fatty acid desaturation in Sunflower (Helianthus annuus L.) seeds. Planta. 216: 834-840.##Gao J, Hao X, Thelen KD and Robertson GP (2009) Agronomic management system and precipitation effects on soybean oil and fatty acid profiles. Crop Science. 149(3): 1049-1057.##Grimes HD, Overvoorde PJ, Ripp K, Franceschi VR and Hitz WD (1992) A 62-kD sucrose binding protein is expressed and localized in tissues actively engaged in sucrose transport. Plant Cell. 4: 1561-1574.##Hatfield JL, Boote KJ, Kimball BA, Ziska LH, Izaurralde RC, Ort DR, Thomson AM and Wolfe D (2011) Climate impacts on agriculture: implications for crop production. Agronomy Journal. 103: 351-370.##Huan F, Lizhe A, Ling Ling T, Zong Dong HX and Unling W (2000) Effect of enhanced Ultraviolet-B radiation on pollen germination ad tube growth of 19 Taxa in vitro. Environment and Experimental Botany. 43: 45-53.##Kakani VG, Prasad PVV, Craufurd PQ and Wheeler TR (2002) Response of in vitro pollen germination and pollen tube growth of Groundnut (Arachis hypogaea L.) genotype to Temperature. Plant Cell and Environment. 25: 1651-1661.##Kandil AA, Sharief AE, Morsy AR and El-Sayed AIM (2013) Influence of planting date on some genotypes of soybean growth, yield and seed quality. Journal of Biological Sciences. 13(3): 146-151.##Khan AZ, Khan H, Khan R, Ghomeim A and Ebid A (2007) Seed development profile of Soybean as influenced by planting date and cultivar under temperate environment. American Journal of Plant Physiology. 2(4): 251-206.##Khan AZ, Khan H, Khan R, Ghomeim A and Ebid A (2007) Seed quality and vigor of soybean as influenced by planting date, density and cultivar under temperate environment. International Journal of Agricultural Research. 2(4): 368-376.##Khan AZ, Shah P, Khan H, Nigar S, Perveen S, Shah MK, Amanullah A, Khalil SK, Munir S and Zubair M (2011) Seed quality and vigor of Soybean cultivars as influenced by canopy temperature. Pakistan Journal of Botany. 43(1): 6743-648.##Locher R and Bucheli P (1998) Seed physiology, production and technology: Comparison of soluble sugar degradation in soybean seed under simulated tropical storage conditions. Crop Science. 38: 1229-1235.##Mengxuan H and Pawel W (2012) Effect of planting date on soybean growth, yield and grain quality: Review. Agronomy Journal. 104(3): 785-790.##Oliver DJ (1981) Formate oxidation and oxygen reduction by leaf mitochondria. Plant Physiology. 68: 703-705.##Pedersen P (2004) Soybean growth and development. Iowa State Univ. Ext. Pub. PM1945. Iowa State Univ, Ames.##Piper EL and Boote KJ (1999) Temperature and cultivar effects on soybean seed oil and protein concentrations. Journal of the American Oil Chemists' Society. 76: 1233-1241.##Ren C, Bilyeu KD and Beuselinck PR (2009) Composition, vigor, and proteome of mature soybean seeds developed under high temperature. Crop Science. 49:1010-1022.##Salvucchi ME and Crafts-Brander SJ (2004) Mechanism for deactivation of Rubisco under moderate heat stress. Physiologia Plantarum. 122: 513-519.##Samarah NH and Abu-Yahya A (2008) Effect of maturity stages of winter and spring sowing chickpea (Cicer arientinum L.) on germination and vigor of the harvested seeds. Seed Science and Technology. 36: 177-190.##Sangkram U and Noomhorm A (2002) The effect of drying and storage of soybean on the quality of beans, oil and lecithin production. Drying Technology. 20: 2041-2054.##Sastawa BM, Lawan M and Maina YT (2004) Management of insect pests of soybean: effects of sowing date and intercropping on damage and grain yield in the Nigerian Sudsn Savanns. Crop Protection. 23: 155-161.##Sun WQ and Leopold AC (1995) The Maillard reaction and oxidative stress during aging of soybean seeds. Physiologia Plantarum. 94: 94-104.##Taiz L and Zeiger E (1998) Plant physiology. 2nd Ed. Sinauer Associates, Sunderland, MA.##Thomas JMG, Boote KJ, Allen LH, Gallo-Meagher M and Davis JM (2003) Elevated temperature and carbon dioxide effects on soybean seed composition and transcript abundance. Crop Science. 43: 1548-1557.##Tishkov VI and Popov VO (2004) Catalytic mechanism and application of formate dehydrogenase. Biochemistry. 69: 1252-1267.##Wilson RF (2004) Seed composition. In: Boerma HR and Specht JE (Eds.), Soybeans: Improvement, production, and uses. 3rd Ed. ASA, CSSA, SSSA, Madison, WI, pp. 521-677.##Zinn KE, Tunc-Ozdemir M and Harper JF (2010) Temperature stress and plant sexual reproduction: uncovering the weakest links. Journal of Experimental Botany. 61: 1959-1968.##

0 پاسخ اکوتیپ‌های مختلف کرچک به تنش کم‌آبی در شرایط آب‌وهوایی اصفهان و شهرکرد Response of different castor ecotypes to drought stress under Isfahan and Shahrekord climates https://jci.ut.ac.ir/article_55148.html 10.22059/jci.2015.55148 0 به‌منظور بررسی پتانسیل بالقوۀ تحمل خشکی شش اکوتیپ مختلف گیاه کرچک، آزمایشی مزرعه‌ای در دو مکان اصفهان و شهرکرد در سال زراعی 1392 اجرا شد. آزمایش به‌صورت کرت‌های یک‌بار خردشده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی شامل چهار سطح تنش خشکی (عدم تنش برابر با 30 درصد تخلیۀ رطوبتی، 45 درصد تخلیۀ رطوبتی، 60 درصد تخلیۀ رطوبتی و 75 درصد تخلیۀ رطوبتی) به‌عنوان کرت اصلی و شش اکوتیپ کرچک (اصفهان، اردستان، اراک، نایین، یزد و اهواز) به‌عنوان کرت فرعی در سه تکرار در هر دو منطقه به‌طور مجزا انجام گرفت. نتایج این دو آزمایش به‌صورت تجزیۀ مرکب آنالیز شد. صفات اندازه‌گیری‌شده شامل ارتفاع بوته، تعداد برگ در بوته، شاخص سطح برگ، تعداد کپسول در بوته، تعداد دانه در بوته، وزن صددانه، عملکرد دانه، شاخص برداشت، درصد روغن و عملکرد روغن است. نتایج نشان داد که بیشترین عملکرد دانه و روغن متعلق به اکوتیپ ‘اصفهان’ در منطقۀ اصفهان تحت شرایط عدم تنش به‌ترتیب با 1388 و 673 کیلوگرم در هکتار است.     1 In respect to drought crisis in the center of Iran, it needs valuable crops which adapt to such environments, a field experiment was conducted to investigate the effects of drought stress on different castor ecotypes at two places (Isfahan and Shahrekord) in 2013. Experiment was carried out in split plot arrangement in randomized complete block design (RCBD) with three replications that four drought stress levels (non-stress equals 30, 45, 60 and 75 percent moisture depletion soil) as a main plot and six castor ecotypes (’Isfahan ‘, ’Ardesrtan ‘, ’Arak ‘, ’Naeen ‘, ’Yazd ‘ and ’Ahvaz‘) as a subplot in two mentioned places. The results from both experiments were analyzed by combined analysis. The measured traits were including plant height, leaf number per plant, LAI, capsule number per plant, seed number per plant, 100 seeds weight, grain yield, harvest index, oil percent and oil yield. The results showed that the highest seed yield and oil yield were related to ’Isfahan‘ ecotype in Isfahan region under control with 1388 and 673 kg/ha, respectively.   1015 1033 پژمان نیک‌نشان Pejman Nikneshan دانشجوی دکتری گروه زراعت، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد - ایران ایران pejmannikneshan@yahoo.com علی تدین Ali Tadayyon دانشیار گروه زراعت، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد - ایران ایران tadayyon.sku@gmail.com محمد رفیعی‌الحسینی Mohammad Rafiolhosseini استادیار گروه زراعت، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد - ایران ایران m_rafiee_1999@yahoo.com بابک بحرینی‌نژاد Babak Bahraininejad استادیار بخش منابع طبیعی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان، اصفهان - ایران ایران b_bahreininejad@yahoo.com تنش خشکی درصد روغن شاخص برداشت عملکرد دانه مکان 1 . آلیاری ه و شکاری ف (1379) دانه‌های روغنی، زراعت و فیزیولوژی. چاپ اول، انتشارات عمیدی، تبریز. 182 ص.##2 . امیدبیگی ر و علی‌رضالو ا (1389) اثر محل کاشت بر میزان روغن و ترکیب اسیدهای چرب گیاه دارویی کرچک. تحقیقات گیاهان دارویی و معطر ایران. 26(4): 530-521.##3 . امیدبیگی ر، علی‌رضالو ا، علی‌رضالو ک و حبیبی نوده ف (1388) ارزیابی کیفیت و خصوصیات فیزیکوشیمیایی روغن کرچک در آذربایجان غربی. پژوهش‌های صنایع غذایی. 19(2): 78-69.   ##4 . پیرداده پیرانوند س، اظهری ص، لطفعلی‌زاده م و شاکری م ت (1386) تأثیر روغن کرچک بر شروع زایمان در حاملگی 40-42 هفته. مجله دانشگاه علوم پزشکی بابل. 9 (4): 38-33.##5 . جباری ح، اکبری غ ع، دانشیان ج، اله‌دادی ا و شهبازیان ن (1386) اثرات تنش کم‌آبی بر خصوصیات زراعی هیبریدهای آفتابگردان. کشاورزی. 9(1): 22-13.##6 . رضوانی مقدم پ، نباتی ج، نوروزپور ق و محمدآبادی ع ا (1383) بررسی خصوصیات مورفولوژیک، عملکرد دانه و روغن کرچک در تراکم‌های مختلف گیاهی و فواصل مختلف آبیاری. پژوهش‌های زراعی ایران 2(1): 12-1.##7 . شهسواری م ر (1391) اثر فواصل بین و روی ردیف کاشت بر برخی صفات زراعی کرچک قرمز. به‌زراعی نهال و بذر. 28(2): 155-145.##8 . شیدفر ر، تاج‌بخش م، حسن‌زاده قورت‌تپه ع و رشدی م (1390) بررسی برخی صفات زراعی ژنوتیپ‌های مختلف کرچک در منطقۀ آذربایجان غربی. مجله الکترونیک تولید گیاهان زراعی. 4(4): 203-195.##9 . صابری ف، عابدزاده م، سادات ز و اسلامی ع ر (1386) بررسی اثر روغن کرچک بر القای دردهای زایمانی. فصلنامه فیض. 11(4): 23-19.##10 . کریم‌زاده اصل خ، مظاهری د و پیغمبری س ع (1382) اثر چهار دور آبیاری بر عملکرد و صفات کمی سه رقم آفتابگردان. علوم کشاورزی ایران. 34(2): 301-293.##11 . Akpan UG, Jimoh A and Mohammad AD (2006) Extraction, Characterization and Modification of Castor Seed Oil. Leonardo Journal of Sciences. 8: 43-52.##12 . Alves Rios GF, De Carvalho LG, Montoani Silva B, Da Silva WG, Conceicão Rezende F and Magela Pereira G (2013) Component production of castor bean crop irrigated by different soil water tensions. Agricultural Water Management. 127: 7-12.##13 . Anjami K (2005) Purole–Coloured castor (Ricinus communis L.) rare multiple resistant morphotype. Current Science. 88(2): 13-14.##14 . Berman P, Nizri S and Wiesman Z (2011) Castor oil biodiesel and its blends as alternative fuel. Biomass and Bioenergy. 35(7): 2861-2866.##15 . Boyer JS (1982) Plant Productivity and environment. Science. 218: 443-448.##16 . Brigham RD and Spears BR (1960) Castor beans in Texas Agricultural Experiment Station. B-954: 12 pp.##17 . Campbell DN, Rowland DL, Schnell RW, Ferrell JA and Wilkie AC (2014) Developing a castor (Ricinus communis L.) production system in Florida, U.S.: Evaluating crop phenology and response to management. Industrial Crops and Products. 53: 217-227.##18 . Christian KR (1997) Effects of environment on the growth of alfalfa. Advances in Agronomy. 29: 183-219.##19 . Diepenbrock W (2000) Yield analysis of winter oilseed rape (Brassica napus l.). A review. Field Crops Research. 67: 35-49.##20 . EMBRAPA (2007) Cultivo da Mamona. Sistemas de Product¸ ão 11. Embrapa Clima Temperado. Available at www.cnpt.embrapa.br/culturas/canola/p_sp03_2007.pdf‌. (accessed 5 January 2015). Brazil.##FAO statistic (2014) In: FAO, editor. FAO. Available at: http://faostat3.fao.org/faostat-gateway/go/to/home/E2012 (accessed 28 December 2014).##22 . Fereres E, Gimez C and Fernandez M (1986) Genetic variability in sunflower cultivars under drought. Yield relationships. Australian Journal of Agricultural Research. 37: 573-582.##23 . Gajri PR, Gill KS, Chaudhary MR and Singh R (1997) Irrigation of sunflower (Helianthus annuus L.) in relation to tillage and mulching. Agricultural Water Management. 34: 149-160.##24 . Göksoy AT, Demir AO, Turan ZM and Dağüstü N (2004) Responses of sunflower (Helianthus annus L.) to full and limited irrigation at different growth stages. Field Crops Research. 87: 167-178.##25 . Grimes DW and Wiley PL (1992) Alfalfa yield and plant water variable irrigation. Crop Science. 32: 1381-1387.##26 . Jabari H, Akbari GhA, Daneshiyan G, Alahdadi A and Shahbaziyan N (2007) Effect of water stress in agronomical feature of sunflower hybrid. Journal of Agriculture. 9(1): 13-22.##27 . Jose RL, Ursicino D and Rafael DQ (1990). Definite influence of location and climatic condition on the fatty acid composition of sunflower seed oil. Journal of the American Oil Chemists Society. 67(10): 618-623.##28 . Karaata H (1991) Water-production functions of sunflower under Kırklareli conditions. Journal of Atatürk Village Affair Research Institute, Kırklareli. 28: 92.##29 . Kittock DL, Williams JH and Hanway DG (1967) Castor bean yield and quality as influenced by irrigation schedules and fertilization rates. Agronomy. 59: 463-467.##30 . Koutroubas SD, Papakosta DK and Doitsinis A (1999) Adaptation and yielding ability of Castor plant (Ricinus communis L.) genotypes in a Mediterranean climate. European Journal of Agronomy. 11: 227-237.##31 . Laureti D and Marras G (1995) Irrigation of castor (Ricinus communis L.) in Italy. European Journal of Agronomy. 4: 229-235.##32 . Liu F and Stützel H (2004) Biomass partitioning, specific leaf area and water use efficiency of vegetable amaranth (Amaranthus spp.) in response to drought stress. Scientia Horticulturae. 102:15-27.##33 . Manivannan P, Abul Jaleel C, Sankar B, Kishorekumar A, Somasundaram R, Lakshmanan GMA and Panneerselvam R (2007) Growth , biochemical modifications and proline metabolism in (Helianthus annuus L.) as induced by drought stress. Colloids and Surfaces, Bointerhaces. 59: 141-149.##34 . Mohammadi R, Haghparast R, Aghaei Sarbazeh M and Abdollahi A (2006) Evalution of drought tolerance rate of advanced genotypes of durum wheat on the basis of physiologic standards and pther related indices. Iranian Agriculture Sciences. 37(1): 561-567.##35 . Morison JIL and Morecroft MD (2006) Plant Growth and Climate Change. Blackwell Publishing, New York, 213p.##36 . Ogunniyi DS (2006) Castor oil: A vital industrial raw material. Bioresource Technology. 97: 1086-1091.##37 . Rizzo V and Di Bari V (1988) Effects of fewer water applications on sunflower (Helianthus annuus L.) in the south of Italy. Proceeding 12th international conferences Novi Sad. Yugoslavia. Pp. 453-458.##38 . Samarakoon AB and Gifford RM (1995) Soil water content under plants at high CO2 concentration and interaction with the treatment CO2 effect. A species comparison. Journal of Biogeography. 22: 193-202.##39 . Severinoa LS and Auld DL (2013) A framework for the study of the growth and development of castor plant. Industrial Crops and Products. 46: 25-38.##40 . Severino LS, Auld DL, Baldanzi M, Cândido MJD, Chen G, Crosby W, Tan D, He X, Lakshmamma P, Lavanya C, Machado OLT, Mielke T, Milani M, Miller TD, Morris JB, Morse SA, Navas AA, Soares DJ, Sofi atti V, Wang ML, Zanotto MD and Zieler H (2012) A Review on the Challenges for Increased Production of Castor. Agronomy Journal. 104(4):853-880.##41 . Vallejos M, Rondanini D and Wassner DF (2011) Water relationships of castor bean (Ricinus communis L.) seeds related to final seed dry weight and physiological maturity. European Journal of Agronomy. 35: 93-101.##42 . Weiss EA (2000) Oilseed Crops. 2th Ed. Blackwell Science, Oxford Ltd. 364 p.##43 . Wright PR, Morgan JM, Jessop RS and Gass A (1995) Comparative adaptation of Canola (Brassica napus) and Indian mustard (B. juncea) to soil water deficits: yield and yield components. Field Crops Research. 42: 1-13.##44 . Zhou G, Ma BL, Li J, Feng C, Lu J and Qin P (2010) Determining salinity threshold level for castor bean emergence and stand establishment. Crop Science. 50: 2030-2036.##

0 تأثیر تغذیه برگی سیلیکون بر عملکرد و برخی خصوصیات فیزیوشیمیایی رازیانه تحت شرایط کم‌‌آبیاری Effect of silicon foliar application on yield and some physio-chemical properties of fennel under limited irrigation https://jci.ut.ac.ir/article_55149.html 10.22059/jci.2015.55149 0 در این مطالعه، تأثیر تنش خشکی و محلول‌پاشی سطوح مختلف سیلیکون بر عملکرد دانه، مقدار اسانس و خصوصیات فیزیوشیمیایی گیاه رازیانه ارزیابی شد. طرح آزمایش به‌صورت اسپلیت پلات در قالب طرح پایۀ بلوک‌های کامل تصادفی با سه رژیم آبیاری شامل آبیاری در 100، 70 و 40 درصد ظرفیت مزرعه به‌عنوان فاکتور اصلی و محلول‌پاشی سیلیکون در پنج سطح (صفر، 5/2، 5، 5/7 و 10 میلی‌مولار) به‌عنوان عامل فرعی بود که در سه تکرار اجرا شد. این مطالعه در سال 1393 و در مزرعۀ تحقیقاتی دانشکدۀ کشاورزی دانشگاه زابل انجام گرفت. بیشترین درصد (4/2 درصد) و عملکرد اسانس رازیانه (6/20 لیتر در هکتار) از محلول‌پاشی 5/7 میلی‌مولار سیلیکون در شرایط آبیاری 70 درصد ظرفیت زراعی به‌دست آمد. کم‌آبیاری سبب کاهش معنادار مقدار کلروفیل، کاروتنوئیدها و محتوای نسبی آب برگ شد، ولی مقدار نشت الکترولیتی در شرایط خشکی نسبت به تیمار شاهد افزایش دو‌برابری نشان داد.تیمار 5/7 میلی‌مولار سیلیکون در شرایط تنش، محتوای نسبی آب برگ، مقدار کلروفیل، آنتوسیانین، پرولین و قندهای محلول را به‌ترتیب 38، 30، 38، 12 و 22 درصد افزایش و نشت الکترولیتی را 28 درصد نسبت به تیمار شاهد کاهش داد. نتایج نشان داد محلول‌پاشی سیلیکون از طریق افزایش رنگیزه‌های فتوسنتزی و اسمولیت‌های محلول، همچنین محافظت در برابر خسارت نشت الکترولیتی توانایی گیاه رازیانه را در پاسخ به تنش خشکی بهبود بخشید و از این طریق، عملکرد دانه را در شرایط تنش شدید 61 درصد افزایش داد.     1 In this study, the effect of drought and different concentrations of silicon was examined on seed yield, essential oil percentage and physio-chemicals properties in fennel plant. The experimental design was a split plot with three irrigation regimes: irrigation at 100, 70 and 40 percent of FC comprising the main treatments, and five levels of silicon foliar sprays (0, 2.5, 5, 7.5 and 10 mM) as sub-treatments that were applied with three replications. The experiment was conducted in 2014 at the Zabol University research farm in Zabol, south Iran. Limited irrigation significantly decreased chlorophyll, carotenoids, leaf relative water content, while electrolyte leakage showed a 2 -fold increase over the control. In limited irrigation conditions 7.5 mM silicon increased relative water content, chlorophyll, antocianine, proline and soluble sugare by 38, 30, 38, 12 and 22 percent, respectively, while decreased electrolyte leakage by 28 perent over the control. These results suggested that silicon spraying by photosynthetic pigments and soluble osmolytes increasing could increase the ability of plants to drought stress, and in this way increased seed yield by 61 percent under severe stress conditions. 1035 1048 حسن موسی پور یحیی آبادی Hasan Mosapour Yahyaabadi کارشناس ارشد گروه باغبانی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه زابل ایران hasan.mousapour@gmail.com محمدرضا اصغری پور Mohammad Reza Asgharipour دانشیار گروه زراعت، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه زابل ایران m_asgharipour@yahoo.com اسانس پرولین سیلیکون کلروفیل کم ‌آبیاری 1 . ترابی ف، مجد ا، انتشاری ش و آیریان س (1392) بررسی تأثیر سیلیکون بر برخی پارامترهای آناتومیکی و فیزیولوژیکی گیاه گاوزبان دارویی (Borago officinalis L.) در شرایط هیدروپونیک. سلول و بافت. 4(3): 285-275.##2 . جمشیدی ا، قلاوند ا، سفیدکن ف و محمدی گل‌تپه ا (1391) تأثیر سیستم‌های مختلف تغذیه بر صفات کمّی گیاه دارویی رازیانه در رژیم‌های مختلف آبیاری. زراعت (پژوهش و سازندگی). 97: 54-47.##3 . حداد ر و مشیری ز (1389) تأثیر سیلیکون در افزایش تحمل به خشکی در مرحله دوبرگی جو. ژنتیک نوین. 5(4): 58-47.##4 . حسیبی س و فرح‌بخش ح (1393) مطالعه اثر سیلیکون در بهبود تحمل به شوری ژنوتیپ‌های مختلف سورگوم دانه‌ای. سیزدهمین کنگره ملی علوم زراعت و اصلاح نباتات. 6-4 شهریور.##5 . خوشگفتارمنش ا ح (۱۳۸۶) مبانی تغذیه گیاهی. انتشارات دانشگاه صنعتی اصفهان، 474 ص.##6 . درزی م ت و حاج سیدهادی م ر (1381) بررسی مسایل زراعی و اکولوژی دو گیاه بابونه و رازیانه. زیتون. 152: 49-43.##7 . دوازده‌امامی س و مجنون حسینی ن (1387) زراعت و تولید برخی گیاهان دارویی و ادویه‌ای. مؤسسۀ انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، 300 ص.##8 . سعادتمند م و انتشاری ش (1391) اثر طول زمان پیش‌تیمار با سیلیکون بر تحمل شوری در گیاه گاوزبان ایرانی (Echium amoenum Fisch & C.A. mey). علوم و فنون کشت‌های گلخانه‌ای. 3(12): 57-45.##9 . طالع احمد س و حداد ر (1389) اثر سیلیکون بر فعالیت آنزیم‌های ضداکسنده و محتوای تنظیم‌کننده‌های اسمزی در دو ژنوتیپ گندم نان در شرایط تنش خشکی. به‌زراعی نهال و بذر. 26(2): 225-207.##10 . موسوی س م، موسوی س غ و ثقه‌الاسلامی م ج (1393) تأثیر تنش کم‌آبی و سطوح نیتروژن بر رشد و عملکرد میوه و اسانس در گیاه رازیانه (Foenicolum vulgare Mill.). تحقیقات گیاهان دارویی و معطر ایران. 30(3): 462-453.##11 . مهرابیان مقدم ن، آروین م ج، خواجویی نژاد غ و مقصودی ک (1390) اثر سالیسیلیک بر رشد و عملکرد علوفه و دانه ذرت در شرایط تنش خشکی در مزرعه. به‌زراعی نهال و بذر. 27(1): 55-41.##12 . AL-Aghabary K, Zhujun Z and Qinhua S (2004) Influence of silicon supply on chlorophyll content, chlorophyll fluorescence, and antioxidative enzyme activities in tomato plants under salt stress. Journal of Plant Nutrition. 27: 2101-2115.##13 . Amiri J, Entesari Sh, Delavar K, Saadatmand M and Rafie NA (2012) The Effect of Silicon on Cadmium Stress in Echium amoenum. World Academy of Science, Engineering and Technology. 62: 242-245.##14 . Bates LS, Waldren RP and Teare LD (1973) Rapid determination of free proline for water-stress studies. Plant and Soil. 39: 205-207.##15 . Gagoonani S, Enteshari S, Delavar K and Behyar M (2011) Interactive effects of silicon and aluminum on the malondialdehyde (MDA), proline, protein and phenolic compounds in Borago officinalis L. Journal of Medicinal Plants Research. 24: 5818-5827.##16 . Ghanbari AA, Shakiba MR, Toorchi M and Choukan R (2013) Morpho-Physiological response of common bean leaf to water deficit stress. European Journal of Experimental Biology. 3: 487-492.##17 . Gong HZ, Chen K, Wans S and Zhang C (2005) Silicon alleviates oxidative damage of wheat plants in pots under drought. Plant Science. 169: 313-321.##18 . Hamed KB, Castagna A, Salem E, Ranieri A and Abdelly C (2007) Sea fennel (Crithmum maritimum L.) under salinity conditions: a comparison of leaf and root antioxidant responses. Plant Growth Regulation. 3: 185-194.##19 . He F, Mu L, Yan GL, Liang N, Pan Q, Wang J, Reeves M and Duan C (2010) Biosynthesis of anthocyanins and their regulation in colored grapes. Molecules. 15: 9057-9091.##20 . Irrigoyen JH, Emerich DW and Sanchez Diaz M (1992) Water stress induced changes in oncentration of proline and total soluble sugars in modulated alfalfa (Medicago sativa) plant. Physiological Pantarum. 84: 55-60.##21 . Jaleel CA, Gopi R, Manivannan P, Gomathinayagam M, Sridharan R and Panneerselvam R (2008) Antioxidant potential and indole alkaloid profile variations with water deficits along different parts of two varieties of Catharanthus roseus. Colloids and Surfaces B: Biointerfaces. 62: 312-318.##22 . Kamenidou S and Cavins TJ (2008) Silicon supplements affect horticultural traits of greenhouse- roduced ornamental sunflowers. Horticultural Science. 46: 236-239.##23 . Li QF, Ma CC and Shang QL (2007) Effects of silicon on photosynthesis and antioxidative enzymes of maize under drought stress. Ying Yong Sheng Tai Xue Bao. 18: 531-536.##24 . Liang YC, Zhang WH, Chen Q, Liu YL and Ding RX (2006) Effect of exogenous silicon (Si) on H+-ATPase activity, phospholipids and fluidity of plasma membrane in leaves of salt stressed barley (Hordeum vulgare L.). Environmental and Experimental Botany. 57: 212-219.##25 . Liang Y, Sun W, Zhu Y and Christie P (2007) Mechanisms of silicon-mediated alleviation of abiotic stresses in higher plants- a review. Environmental Pollution. 147: 422-428.##26 . Lichtenthaler HK (1987) Chlorophylls and carotenoids: pigments of photosynthetic biomembranes. Methods in Enzymolology. 148: 350-382.##27 . Loggini B, Scartazza A, Brugnoli E and Navari F (1999) Antioxidative defense system pigment composition and photosynthetic efficiency in two wheat cultivars subjected to Drought. Plant Physiology. 119: 1091-1100.##28 . Ma JF and Yamaji N (2006) Silicon uptake and accumulation in higher plants. Plant Science. 11: 392-397.##29 . Miyashita K, Tanakamaru S, Maitani T and Kimura K (2005) Recovery responses of photosynthesis, transpiration and stomata conductance in kidney bean following drought stress. Environmental and Experimental Botany. 53: 205-214.##30 . Mohamed MAH and Abdu M (2004) Growth and oil production of fennel (Foeniculum vulgare Mill.): effect of irrigation and organic fertilization. Biological Agriculture and Horticulture. 22: 31- 39.##31 . Munns R (1993) Physiological process limiting plant growth in saline soil: some dogmas and hypotheses. Plant Cell Environ. 16: 15-24.##32 . Na L and Jiashu C (2001) Effects of silicon on earliness and photosynthetic characteristics of melon. Acta Horticaltural Sinica. 28: 421-424.##33 . Nabati J, Kafi M, Masoumi A and Mehrjerdi M (2013) Effect of salinity and silicon application on photosynthetic characteristics of sorghum (Sorghum bicolor L.). International Journal of Agricultural Sciences. 3: 483-492.##34 . Olle M and Bender I (2010) The content of oils in umbelliferous crops and its formation. Agronomy Research. 8: 687-696.##35 . Osman YAH (2009) Comparative study of some agricultural treatments effects on plant growth, yield and chemical constituents of some fennel varieties under Sinai conditions. Research Journal of Agriculture and Biological Sciences. 5(4): 541-554.##36 . Rezaei Nejad A (2011) Productivity of cumin (Cuminum cyminum L.) as affected by irrigation levels and row spacing. Australian Journal of Basic and Applied Sciences. 5(3): 151-157.##37 . Samuels AL, Glass ADM, Ehret MD and Menzies JG (1993) The effects of silicon supplementation on cucumber fruit: Changes in surface characteristics. Annals of Botany. 72: 433-440.##38 . Schobert B and Tschesche H (1978) Unusual solution properties of proline and its interaction with proteins. Biochim Biophys Acta. 549: 270-277.##39 . Shen X, Zhou Y, Duan L, Li Z, Eneji AE and Li J (2010) Silicon effects on photosynthesis and antioxidant parameters of soybean antioxidative systems in two cottons. General and Applied Plant Physiology. 33: 221-234.##40 . Silva ON, Lobato AK, Avila FW, Costa L, Oliveira F, Santos BG, Martins AP, Lemos R, Pinho J, Medeiros MB, Cardoso M and Andrade IP (2012)  silicon-induced increase in chlorophyll is modulated by the leaf water potential in two water-deficient tomato cultivars. Plant Soil and Environment. 58: 481-486.##41 . Verma S and Dubeym RS (2001) Effect of cadmium on soluble sugars and enzymes of their etabolism in rice. Biologia Plantarum. 1: 117-123.##42 . Wanger GJ (1979) Content and vacuole/extra vacuole distribution of neutral sugars, free amino acids, and anthocyanins in protoplast. Plant Physiology. 64: 88-93.##43 . Yan GF, Jia CG, Li Z, Sun B, Zhang LP, Liu N and Wang QM (2012) Effect of brassinosteroids on drought resistance and abscisic acid concentration in tomato under water stress. Scientia Horticulturae. 126: 103-108.##44 . Yong Y, Tai S and Bao X (2007) Effects of silicon on photosynthesis and antioxidative enzymes of maize under drought stress. Plant Science. 18: 531-536.##45 . Zadehbagheri M, Kamelmanesh MM, Javanmardi S and Sharafzadeh S (2012) Effect of drought stress on yield and yield components, relative leaf water content, proline and potassium ion accumulation in different white bean genotype. African Journal of Agriculture Research. 7: 5661-5670.##46 . Zhu Z, Wei G, Li J, Qian Q and Yu J (2004) Silicon alleviates salt stress and increase antioxidant enzymes activity in leaves of salt- stressed cucumber. Journal of Plant Science. 167: 527-533.##

0 بررسی تأثیر دما و فتوپریود بر مراحل رشدو نمو دو رقم کلزا Evaluation the effect of temperature and photoperiod on growth and development periods of two canola cultivars https://jci.ut.ac.ir/article_55150.html 10.22059/jci.2015.55150 0 به­منظور بررسی تأثیر دما و فتوپریود بر سرعت نمو مراحل مختلف رویشی و زایشی کلزا، آزمایشی در ایستگاه تحقیقات کشاورزی گنبد، در دو سال زراعی 85-1384 و 86-1385 اجرا شد. با تأخیر در کاشت، طول دورۀ رویشی و زایشی به­طور خطی کاهش یافت. رابطۀ بین میانگین دما با طول دورۀ نمو، برای دورۀ کاشت تا سبز شدن و سبز شدن تا شروع غنچه­دهی توانی منفی، شروع غنچه­دهی تا شروع گلدهی و شروع گلدهی تا شروع پر شدن دانه درجۀ 2 و شروع پر شدن دانه تا رسیدگی فیزیولوژیک خطی منفی بود. کاهش طول دورۀ پر شدن دانه با افزایش دما در هیبرید ‘هایولا 401’ به­طور شایان توجهی بیشتر از رقم ‘آرجی­اس003’ بود که نشان­دهندۀ واکنش بیشتر نمو هیبرید ‘هایولا401’ نسبت به دما بود. بین میانگین فتوپریود از سبز شدن تا شروع گلدهی با درجۀ روز رشد تجمعی طی این مرحله رابطۀ خطی مثبت وجود داشت که به­ترتیب 68 و 74 درصد از تغییرات در هیبرید ‘هایولا401’ و رقم ‘آرجی­اس003’ را توجیه کرد و نشان­دهندۀ تأثیر مثبت فتوپریود بر نمو کلزا از سبز شدن تا شروع گلدهی بود. نمو کلزا از سبز شدن تا شروع گلدهی تحت تأثیر فتوپریود و دما و از شروع گلدهی تا رسیدگی فیزیولوژیک تحت تأثیر دما بود.      1 In order to study the effect of temperature and photoperiod (PP) on development rate of different vegetative and reproductive stages of canola, an experiment was conducted at Agricultural Research Station of Gonbad during 2005-2007. The experiment was a randomized complete block design arranged in a split-plot in two conditions, for example supplemental irrigation and rainfed. There were different regression equations between mean temperature and duration of development periods, i.e. a negative power equation for periods from planting to emergence and from emergence to beginning of budding, a quadratic equation for periods from beginning of budding to beginning of flowering and beginning of flowering to beginning of seed filling, and a negative linear equation for period from beginning of seed filling to physiological maturity. The decrease in seed filling period with increase in temperature was considerably higher in Hyola401 hybrid than RGS003 cultivar, indicating that the response of Hyola 401 development to temperature was more than RGS003. There was a positive linear relationship between mean PP from emergence to beginning of flowering with cumulative thermal time during this period, explaining 68 and 74 percent of the variation for Hyola401 and RGS003 cultivars, respectively, showing the positive effect of PP on canola development from emergence to beginning of flowering. Canola development was affected by PP and temperature during emergence to beginning of flowering, and temperature during beginning of flowering to physiological maturity.           1049 1062 ابوالفضل فرجی Abolfazl Faraji دانشیار، بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران ایران abolfazlfaraji@yahoo.com تاریخ کاشت درجه روز رشد رقم کانولا گنبد 1 . اسدی م ا و فرجی ا (1388) مبانی کاربردی زراعت دانه­های روغنی (سویا، پنبه، کلزا و آفتابگردان). نشر علم کشاورزی ایران. 84 ص.##2 . خواجه­پور م ر (1386) اصول و مبانی زراعت (نگارش دوم). انتشارات جهاد دانشگاهی دانشگاه صنعتی اصفهان. 386 ص.##3 . عزیزی م، سلطانی ا و خاوری س (1378) کلزا، فیزیولوژی، زراعت، به­نژادی و تکنولوژی زیستی. انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد. 230 ص.##4 . فرجی ا و محتشم امیری ا (1392) مدیریت تنش­های محیطی در مزارع کلزا. انتشارات آموزش و ترویج کشاورزی. 137 ص.##5 . فرجی ا، رئیسی س، هزارجریبی ا و مبصر س (1391) گیاهان روغنی. انتشارات نوروزی. چاپ اول. 542 ص.##6 . Adamsen FJ and Coffelt TA (2005) Planting date effects on flowering, seed yield, and oil content of rape and crambe cultivars. Industrial Crops Production. 21: 293-307.##7 . Addae PC and Pearson CJ (1992) Thermal requirements for germination and seedling growth of wheat. Australian Journal of Agricultural Research. 43: 585-594.##8 . Angadi SV, McConkey BG, Ulrich D, Cutforth HW, Miller PR, Entz MH, Brandt SA and Volkmar K (1999) Developing viable cropping options for the semiarid prairies. Project Rep. Agric. and Agri-Food Can., Swift Current, SK.##9 . Berry PM and Spink JH (2006) A physiological analysis of oilseed rape yields: Past fut. Journal of Agricultural Science. 144: 381-392.##10 . Caliskan ME, Caliskan M, Arslan M and Arioglu H (2008) Effects of sowing date and growth duration on growth and yield of groundnut in a Mediterranean-type environment in Turkey. Field Crops Research. 105: 131-140.##11 . Chen C, Jackson G, Neill K, Wichman D, Johnson G and Johnson D (2005) Determining the feasibility of early seeding canola in the Northern Great Plains. Agronomy Journal. 97: 1252-1262.##12 . Faraji A (2012) Oil concentration in canola (Brassica napus L.), as a function of environmental conditions during seed filling period. International Journal of Plant Production. 2: 267-277.##13 . Faraji A, Latifi N, Soltani A and Shirani Rad AH (2009) Seed yield and water use efficiency of canola (Brassica napus L.) as affected by high temperature stress and supplemental irrigation. Agricultural Water Management. 96: 132-140.##14 . Gan Y, Angadi SV, Cutforth H, Potts D, Angadi VV and McDonald CL (2004) Canola and mustard response to short periods of temperature and water stress at different developmental stages. Canadian Journal of Plant Science. 84: 697-704.##15 . Habekotte B (1997) Evaluation of seed yield determining factors of winter oilseed rape (Brassica napus L.) by means of crop growth modeling. Field Crops Research. 54: 137-151.##16 . Harper FR and Berkenkamp B (1975) Revised growth-stage key for Brassica campestris and Brassica napus. Canadian Journal of Plant Science. 55: 657-658.##17 . Johnson BL, McKay KR, Schneiter AA, Hanson BK, and Schatz BG (1995) Influence of planting date on canola and crambe production. Journal of Production Agriculture. 8: 594-599.##18 . Johnston AM, Tanaka DL, Miller PR, Brandt SA, Nielsen DC, Lafond GP and Riveland NR (2002) Oilseed crops for semiarid cropping systems in the Northern Great Plains. Agronomy Journal. 94: 231-240.##19 . Kirby EJM, Spink JH, Frost DL, Sylvester-Bradley R, Scott RK, Foulkes MJ, Clare RW and Evans EJ (1999) A study of wheat development in the field: analysis by phases. European Journal of Agronomy. 11: 63-82.##20 . Kirkland KJ and Jonson EN (2000) Alternative seeding dates (fall and April) affect Brassica napus canola yield and quality. Canadian Journal of Plant Science. 80: 713-719.##21 . Kmec P, Weiss MJ, Milbrath LR, Schatz BG, Hanzel J, Hanson BK and Eriksmoen ED (1998) Growth analysis of crambe. Crop Science. 38: 108-112.##22 . Miralles DJ, Ferro BC and Slafer GA (2001) Developmental responses to sowing date in wheat, barley and rapeseed. Field Crops Research. 71: 211-223.##23 . Morrison MJ (1993) Heat stress during reproduction in summer rape. Canadian Journal of Botany. 71: 303-308.##24 . Nanda R, Bhargava SC, Tomar DPS and Rawson HM (1996) Phenological development of Brassica campestris, B. juncea, B. napus and B. carinata grown in controlled environments and from 14 sowing dates in the field. Field Crops Research. 46: 93-103.##25 . Ruiz RA and Maddonni GA (2006) Sunflower seed weight and oil concentration under different post-flowering source-sink ratios. Crop Science. 46: 671-680.##26 . SAS Institute (1996) SAS/STAT user's guide, Version 6, 4th editions, SAS Inst., Inc., Cary, NC.##27 . Si P and Walton GH (2004) Determinants of oil concentration and seed yield in canola and Indian mustard in the lower rainfall areas of western Australia. Australian Journal of Agricaltural Research. 55: 367-377.##28 . Slafer GA and Rawson HM (1995) Rates and cardinal temperatures for processes of development in wheat: effects of temperature and thermal amplitude. Australian Journal of Plant Physiology. 22: 913-923.##29 . USDA (2014) Foreign Agricultural Service/USDA Office of global analysis. Available at: http://www.fas.usda.org.##30 . Wheeler TR, Hong TD, Ellis RH, Batts GR, Morison JLL and Hadley P (1996) The duration and rate of grain growth, and harvest index, of wheat (T. aestivum L.) in response to temperature and CO2. Journal of Experimental Botany. 47: 623-630.##31 . Zhang HP, Wang XY, You MZ and Liu CM (1999) Water-yield relations and water use efficiency of winter wheat in the North China plain. Irrigation Science. 19: 37-45.##

0 تأثیر محلول‌پاشی سولفات روی در مراحل فنولوژیکی رشد بر عملکرد و اجزای عملکرد ارقام گلرنگ بهاره Effect of foliar application of zinc sulfate at phonological growth stages on yield and yield components of spring safflower cultivars https://jci.ut.ac.ir/article_55151.html 10.22059/jci.2015.55151 0 به‌منظور بررسی تأثیر محلول‌پاشی سولفات روی بر عملکرد و اجزای عملکرد ارقام گلرنگ بهاره (Carthamus tinctorius L.)، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار، در مزرعۀ تحقیقاتی دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان، در سال زراعی 92-1391 انجام گرفت. فاکتورهای آزمایشی شامل ارقام گلرنگ ( ‘صفه’ و ‘محلی اصفهان’) و زمان‌های مختلف محلول‌پاشی سولفات روی (بدون محلول‌پاشی به‌عنوان شاهد، محلول‌پاشی در مراحل ساقه‌دهی، شاخه‌دهی، گلدهی و پر شدن دانه) بودند. محلول‌پاشی سولفات روی تأثیر معناداری بر صفات مورفولوژیک، تعداد طبق در بوته و در متر مربع، وزن هزاردانه، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و عملکرد روغن دارد. اثر رقم بر ارتفاع اولین شاخۀ فرعی، تعداد شاخۀ فرعی، قطر طبق، تعداد طبق در بوته و در متر مربع و تعداد دانه در طبق معنادار بود. اثر متقابل رقم و محلول‌پاشی بر درصد روغن دانه معنادار بود. محلول‌پاشی در مرحلۀ ساقه‌دهی و شاخه‌دهی بیشترین تأثیر را بر صفات مورفولوژیک از خود نشان داد. بیشترین عملکرد دانه از تیمار محلول‌ (۲۸۶۲ کیلوگرم در هکتار) و اجزای آن و عملکرد روغن با محلول‌پاشی در مرحلۀ شاخه‌دهی به‌دست آمد. محلول‌پاشی در مرحلۀ ساقه‌دهی عملکرد بیولوژیک را افزایش داد. بیشترین درصد روغن دانه (83/25 درصد) در رقم ‘صفه’، با محلول‌پاشی در مرحلۀ ساقه‌دهی به‌دست آمد. نتایج نشان داد که رقم ‘محلی اصفهان’ و محلول‌پاشی در مرحلۀ شاخه‌دهی، بیشترین عملکرد دانه و روغن گلرنگ را تولید کرد.     1 To evaluate the effect of Zn sulfate foliar application on morphologic and quantitative characteristics of safflower (Carthamus tinctorius L.) cultivars, a field experiment carried out in Ramin Agriculture and Natural Resources University of Khouzestan, Iran, in a Factorial arrangement in a randomized complete block design with four replications, during 2012-2013. Treatments consisted of two spring safflower cultivars (Soffeh and Local of Esfahan) and time of foliar application of zinc sulfate (no spraying, spraying at the stem elongation, branching, flowering and grain filling), were considered. The results indicated that foliar application of zinc sulfate were significant effect on morphologic characteristics, number of head per plant and per square meter, 1000 grain weight, grain yield, biological yield and oil yield. Effect of cultivar on first branch height, number of secondry branch, head diameter, number of head per plant and per squar meter and number of grain per head was significant. Interaction of cultivar and foliar application has significant effect on grain oil contents. The spraying in the stem elongation and branching stage indicated maximum effect on morphologic characteristics. The maximum grain yield and yield components and oil yield were obtained in spraying in the branching stage. The spraying in the stem elongation stage increased biological yield. The highest amount of grain oil content was obtained in cultivar of Soffeh with spraying in the stem elongation stage. The experiment result indicated that local cultivar of Esfahan and spraying in the branching stage, had best morphological traits and yield of safflower in the climatic conditions of the experimental area.     1063 1074 فرشته روشن Fereshteh Roshan دانشجوی کارشناس ارشد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان، اهواز ایران roshan7413@yahoo.com محمد رضا مرادی تلاوت Mohammad Moradi Telavat استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان، اهواز ایران moraditelavat@yahoo.com سیدعطاء‌الله سیادت Seyed Ataollah Siadat استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان، اهواز ایران seyedatasiadat@yahoo.com درصد روغن سولفات روی شاخص برداشت عملکرد ماده خشک 1 . احمدی م ر و جاویدفر ف (1377) تغذیه گیاه روغنی کلزا. شرکت سهامی خاص توسعۀ کشت دانه‌های روغنی. 194 ص.##2 . امیدیان ا، سیادت س ع، ناصری ر و مرادی م (1391) اثر محلول‌پاشی سولفات روی بر عملکرد، میزان روغن و پروتئین دانۀ چهار رقم کلزا. علوم زراعی ایران. 14(1): 28-16.##3 . اوزونی دوجی ع، اصفهانی ع م، سمیع­زاده لاهیجی ح ا و ربیعی م (1386) اثر آرایش کاشت و تراکم بوته بر عملکرد و اجزای عملکرد دانۀ دو رقم کلزای گلبرگ‌دار و بدون گلبرگ. علوم زراعی ایران. 9(2): 76-60.##4 . برزگر ف، بخشنده ع، قرینه م ح و فتحی ق (۱۳۸۷) اثر الگوی کاشت و تراکم بوته بر عملکرد و اجزای عملکرد گلرنگ در شرایط آب و هوایی اهواز. دهمین کنگرۀ علوم زراعت و اصلاح نباتات ایران. کرج، مؤسسۀ تحقیقات اصلاح و تهیۀ نهال و بذر.##5 . برمکی ی، جلیلی ف، عیوضی ع و رضایی ا (1388) اثر محلول‌پاشی روی، آهن و بور بر عملکرد و کیفیت دو رقم آفتابگردان روغنی. پژوهش در علوم زراعی. 2(6): 26-13.##6 . جمشیدی م (1390) اثر محلول‌پاشی عناصر کم‌مصرف روی و منگنز بر برخی خصوصیات زراعی لوبیاقرمز (رقم ناز) تحت تنش خشکی در منطقۀ شهرکرد. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد زراعت. دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان، 130 ص.##7 . خواجه‌پور م (1385) گیاهان صنعتی. چاپ دوم. انتشارات جهاد دانشگاه صنعتی اصفهان. 420 ص.##8 . رحیمی‌ م، کاشانی ع، زارع فیض‌آبادی ا، مدنی ح و سلطانی ا (۱۳۸۹) تأثیر کودهای ریزمغذی بر عملکرد و اجزای عملکرد آفتابگردان تحت تنش خشکی. تولید گیاهان زراعی. ۳(۱): ۷۲-۵۷.##9 . عزیزی خ، نوروزیان ع، حیدری س و یعقوبی م (1390) بررسی تأثیر محلول‌پاشی عناصر روی و بور بر عملکرد دانه، اجزای عملکرد، برخی شاخص‌های رشد، میزان روغن و پروتئین بذر کلزا (Brassica napus L.) در شرایط اقلیمی خرم‌آباد. دانش زراعت. 3(5): 16-1.##10 . کمرکی ح و گلوی م (1391) ارزیابی محلول‌پاشی عناصر ریزمغذی آهن، بر و روی بر ویژگی­های کمی و کیفی گلرنگ (Carthamus tinctorius L.). بوم‌شناسی کشاورزی. 4(3): 206-201.##11 . مرادی تلاوت م ر و سیادت س ع (۱۳۹۱) معرفی و تولید گیاهان دانۀ روغنی. انتشارات آموزش و ترویج کشاورزی. ۳۷۴ ص.##12 . موحدی دهنوی م (1383) اثر محلول‌پاشی عناصر کم‌مصرف (روی و منگنز) بر عملکرد کمی و کیفی ارقام مختلف گلرنگ پاییزه تحت تنش خشکی در منطقۀ اصفهان. پایان‌نامۀ دکتری زراعت. دانشگاه تربیت مدرس. 204 ص.##13 . موحدی دهنوی م و مدرس ثانوی س ع م (1385) اثر محلول‌پاشی عناصر کم‌مصرف روی و منگنز بر عملکرد و اجزای عملکرد سه رقم گلرنگ پاییزه تحت تنش خشکی در منطقۀ اصفهان. علوم کشاورزی و منابع طبیعی. 13(5): 11-1.##14 . نورآبادی ع ر (1383) بررسی تأثیر تاریخ کاشت و محلول‌پاشی عناصر ریزمغذی بر عملکرد و اجزای عملکرد رقم آذر گل آفتابگردان. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول. 106 ص.##15 . Aytak Z, Gulmezoglu N, Sirel Z and Tolay I (2014) The effect of zinc on yield, yield components and micronutrient concentrations in the seeds of safflower genotypes (Carthamus tinctorius L.). Network of Bitany, Horticulture and Agrology. 42(1): 202-208.##16 . Golzarfar M, Shirani Rad AH, Delkhosh B and Bitarafan Z (2012) Saffower (Carthamus tinctorius L.) response to different nitrogen and phosphorus fertilizer rates in two planting seasons. Agriculture. 99(2): 159-166.##17 . Khalily Mahaleh J and Rashidi M (2008)Effect of foliar application of micro nutrients on quantitative nd qualitative characteristics of 704 silage corn in Khoy. Grain and Plant. 24(2): 281-293.##18 . Kohnaward P, Jalilian J and Pirzad A (2012) Effect of foliar application of Micro-nutrients on yield and yield components of safflower under conventional and ecological cropping systems. International Research Journal of Applied and Basic Sciences. 3(7): 1460-1469.##19 . Lewis DC and McFarlane JD (1986) Effect of foliar applied manganese on the growth of safflower (Carthamus tinctorious L.) and the diagnosis of manganese deficiency by plant tissue and grain analysis. Australian Journal of Agricultural Research. 37: 567-572.##20 . Pedram M, Ayeneband A and Modhej A (2013) The effect of biological and chemical fertilizers and plant density on quality and quantity yield of Safflower (Carthamus tinctorius L.) under Ahwaz condition. International Journal of Agronomy and Plant Production. 4(3): 524-529.##21 . Ravi S, Channal HT, Hebsur NS, Patil BN and Dharmatti PR (2008) Effect of sulphur, zinc and iron nutrition on growth, yield, nutrient uptake and quality of safflower (Carthamus tinctorius L.). Karnataka Journal Agriculture Science. 32: 382-385.##22 . Riley TG, Zhao F and McGrath SP (2000) Available of different form of sulphur fertilizer on wheat and oilgrain rape. Plant and Soil. 222: 139-147.##23 . Sakar MT, Leila AA and Helaly MNM (1990) Physiological studies on soybean as affected by certain growth substances and micronutrients. Journal of Agricultural Science. 13: 613-622.##24 . Sharafi S, Tajbakhsh M, Majidi M and Pourmirza A (2002) Effect of iron and zinc fertilizer on yield and yield components of two forage corn cultivars in Urmia. Soil and Water. 12: 85-94.##25 . Sharma AK, Srrvastava PC, Johri BN and Rathore VS (1992) Kinetics of zinc uptake by mycorrhizal and nonmycorrhizal corn roots. Biology and Fertility of Soils. 13: 206-210.##

0 اثر محلول‌پاشی متانول بر برخی ویژگی‌های کمی و کیفی سویا تحت تنش خشکی Effect of methanol spraying on some quantitative and qualitative traits of soybean under drought stress condition https://jci.ut.ac.ir/article_55152.html 10.22059/jci.2015.55152 0 به­منظور بررسی تأثیر تنش خشکی و محلول­پاشی متانول بر ویژگی­های کمی و کیفی سویا (رقم ’ویلیامز‘)، آزمایشی به­صورت کرت‌های خردشده در قالب بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار، در مزرعة پژوهشی دانشکدة کشاورزی مغان در سال 1390 انجام گرفت. تنش خشکی شامل آبیاری پس از 40، 55 و 70 درصد تخلیة رطوبت قابل دسترس به‌عنوان عامل اصلی، و محلول­پاشی متانول شامل عدم محلول­پاشی (شاهد) و محلول­پاشی با 7، 21 و 35 درصد حجمی متانول به‌عنوان عامل فرعی لحاظ شد. تأثیر تنش خشکی بر قطر ساقه، طول غلاف، تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف، عملکرد دانه، شاخص برداشت، محتوای هیدرات­ کربن محلول، کلروفیل کل، درصد روغن و پروتئین دانه معنادار بود. افزایش تنش خشکی موجب افزایش محتوای هیدرات­ کربن محلول، درصد روغن دانه و کاهش سایر ویژگی­های مورد بررسی شد. تیمار آبیاری پس از 70 درصد تخلیۀ رطوبت قابل دسترس عملکرد دانه را 87/33 درصد کاهش داد. تأثیر محلول‌پاشی متانول بر تعداد غلاف در بوته، عملکرد دانه و محتوای کلروفیل بسیار معنادار و بر طول غلاف، تعداد دانه در غلاف، هیدرات­ کربن محلول و درصد پروتئین دانه معنادار بود. بیشترین تأثیر بر ویژگی‌های بررسی‌شده از تیمار محلول‌پاشی با 21 درصد حجمی متانول به‌د‌ست آمد، به‌طوری که عملکرد دانه نسبت به شاهد 6/25 درصد افزایش یافت و بیشترین عملکرد دانه از تیمار آبیاری پس از 40 درصد تخلیۀ رطوبت قابل دسترس به­دست آمد.                                                               1 In order to evaluate the effects of drought stress and methanol foliar application on some quantitative and qualitative traits of soybean (cv. Viliamz), a split plot experiment was conducted based on randomized complete block design at the Faculty of Moghan Research Farm in 2011. Treatments were three levels of drought stress based on irrigation at depletion of 40, 55 and 70 percent of available soil moisture comprising the main-plot and four rates of methanol foliar application including non-methanol spraying (control), 7, 21 and 35 volumetric percentages as sub-plots that were applied with three replications. Drought stress significantly affected stem diameter, pod length, number of seed per pod, number of pod per plant, seed yield, HI, soluble carbohydrates, chlorophyll content, oil and protein percentage of seed. Drought stress increased soluble carbohydrates and oil percentage of seed and decreased other traits, so that irrigation at depletion of 70 percent of available soil moisture decreased seed yield by 33.87 percent. Methanol foliar application significantly affected number of pod per plant, seed yield, chlorophyll content, pod length, number of seed per pods, soluble carbohydrates and seed protein content. The greatest effect of methanol foliar application on studied traits obtained from 21 percent by volume of methanol and increased seed yield by 25.6 percent in comparison with the control and the highest seed yield for irrigation after 40 percent depletion of available moisture was obtained.       1075 1085 جابر عیسی‌زاده پنجعلی خرابسی Jaber Esazadeh Panjali Kharabasi کارشناس ارشد گروه باغبانی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل - ایران ایران j_esazadeh@yahoo.com محمد گلوی Mohammad Galavi استاد گروه زراعت، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل – ایران ایران mgalavi@yahoo.com محمود رمرودی Mahmoud Ramroudi دانشیار گروه زراعت، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل - ایران ایران m_ramroudi@yahoo.com پروتئین دانه تخلیۀ رطوبت تعداد غلاف عملکرد دانه محتوای کلروفیل 1 . امینی‌فر، ج، بیگلویی م ح، محسن‌آبادی غ م و سمیع‌زاده ح (1391) اثرات کم آبیاری بر عملکرد کمی و کیفی رقم­های سویا در منطقة رشت. تولید گیاهان زراعی. 5(2): 109-93.##2 . پورموسوی س ر، گلویم، دانشیان ج، قنبری ا و بصیرانی ن (1388) تأثیر کود دامی بر عملکرد کمی و کیفی لاین سویا در شرایط تنش خشکی. علوم گیاهان زراعی. 40(1): 145-133.##3 . دانشیان ج (1379) بررسی اکوفیزیولوژیک اثرات تنش کم­آبی در سویا. رسالۀ دکتری زراعت، دانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقات.##4 . زارع زرگر ج (1389) اثر کم­آبیاری بر ویژگی­های کمی و کیفی سه رقم ماش. پایان­نامة کارشناسی ارشد زراعت، دانشکدۀ کشاورزی دانشگاه زابل.##5 . شاه­مرادی ش (1382) بررسی اثرات تنش خشکی بر روی صفات کمی و کیفی ارقام و لاین­های پیشرفتۀ سویا. پایان­نامۀ کارشناسی ارشد زراعت، دانشکدۀ کشاورزی دانشگاه تهران.##6 . صفرزاده ویشگائی م ن، نورمحمدی ق و مجیدی هروان ا (1386) اثر متانول بر رشد و عملکرد بادام زمینی. علوم کشاورزی. 13(1): 104-87.##7 . فرنیا ا، نورمحمدی ق، نادری ا، درویش ف و مجیدی هروان ا (1385) تأثیر تنش خشکی و نژادهای باکتری Bradyrhizobium -japonicum بر عملکرد دانه و صفات وابسته به آن در سویا (رقم کلارک) در بروجرد. علوم گیاهان زراعی ایران. 8(3): 214-201.##8 . کافی م، زند ا، کامکار ب، شریفی ح ر و گلدانی م (1379) فیزیولوژی گیاهی (جلد دوم). انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد. 379 ص.##9 . محلوجی م، موسوی س ف و کریمی م (1379) اثر تنش رطوبتی و تاریخ کاشت بر عملکرد و اجزای عملکرد لوبیاچیتی. علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی. 4(1): 68-57.##10 . مرادی ع، احمدی ع و حسین­زاده ع ه (1387) واکنش زراعی - فیزیولوژیک ماش (رقم پرتو) به تنش­های شدید و خفیف خشکی در مراحل رشد رویشی و زایشی. علوم فنون کشاورزی و منابع طبیعی. 12(3): 672-659.##11 . میرآخوری م، پاک­نژاد ف، اردکانی م ر، پازوکی ع ر، ناظری پ و اسماعیل­پور­جهرمی (1388) ارزیابی اثر تنش خشکی و محلول­پاشی متانول بر مقدار پروتئین و روغن دانه، سرعت و دورة پر شدن دانۀ سویا (L17). تنش­های محیطی در علوم کشاورزی. 2(2): 183-171.##12 . Aslani A, Safarzadeh Vishgahi MN, Farzi M, Noorhosseini Niyaki SA and Jafari Paskiabi M (2011) Effect of foliar application of methanol on growth and yield of moonbeam (Vigna radiate L.) in Rasht, Iran. Afican Journal of Agricultural Research. 6(15): 3603-3608.##13 . Attari AA (2006) Oil production and consumption of oil seeds in the world. Publication of Industry of Vegetable Oil Production, Magazine No. 13.##14 . Ball RA, Purcell LC and Vories ED (2000) Short-season soybean yield compensation in response to population and water regime. Crop Science. 40: 1070-1078.##15 . Basu PS, Berger JD, Turner NC, Chaturvedi SK, Ali M and Siddique KHM (2007) Osmotic adjustment of chickpea (Cicerarietinum) is not associated with changes in carbohydrate composition or leaf gas exchange under drought. Annals of Applied Biology. 150: 217-225.##16 . Clover G, Smith H and Jaggard K (1998) The crop under stress. British Sugar Beet Review. 66(3): 17-19.##17 . Cober ER and Voiding HD (2000) Developing high–protein, high–yield soybean populations and lines. Crop Science. 40: 39-42.##18 . Fall R and Benson A (1996) Leaf methanol, the simplest natural product from plants. Trends Plant Science. 1: 296-301.##19 . Hsiao TC (2000) Leaf and root growth in relation to water status. Horticultural Science. 35: 1051-1058.##20 . Irigoyen JJ, Emerrich DW and Sanchez-Diaz M (1992) Water stress induced changes in concentration of praline and total soluble sugars in modulated alfalfa plant. Plant Physiology. 84: 55-60.##21 . Kane MV, Steel CC and Hildebrand DF (1997) Early–maturing soybean cropping system: III: Protein and oil contents and oil composition. Agronomy. 89: 464-469.##22 . Kooks RA and Klark R (1996) Drought resistance in soybean cultivar. I. Grain yield responses. Australian Journal of Agricultural Research. 29: 897-912.##23 . Laurence RCN, Gibbons RW and Young CT (1976) Changes in yield, protein, oil and maturity of groundnut cultivars with the application of sulfur fertilizers and fungicides. The Journal of Agricultural Science. 86(2): 245-250.##24 . Li Y, Gupta J and Siyumbano AK (1995) Effect of methanol on soybean photosynthesis and chlorophyll. Plant Nutrients. 18: 1875-1880.##25 . Liu F, Andersen MN and Jensen CR (2004) Root signal controls pod growth in drought-stressed soybean during the critical, abortion-sensitive phase of pod development. Field Crop Research. 85: 159-166.##26 . Muchow RC (1985) Phonology, seed yield and water use of legume grown under different soil regimes in semi-arid tropical environment. Field Crop Research. 11: 81-97.##27 . Nonomura AM and Benson A (1992) The path of carbon in photosynthesis: improved crop yields with methanol. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. 89: 9794-9798.##28 . Palmer J, Dunphy J and Reese P (1995) Managing drought - stressed soybeans in the southeast. North Carolina cooperative extension service as publication number AG-519-12. http://www.ces.ncsu.Edu/drought/dro-24.Html.##29 . Pandy RK, Herrera WAT, Villegas AN and Pendleten TW (1984) Drought response of grain legumes under irrigation gradient: III. Plant growth. Agronomy. 76: 557-560.  ##30 . Ramberget HA, Bradley JSC, Olson JSC, Nishio JN, Markwell J and Osterman JC (2002) The role of methanol in promoting plant growth: An update. Plant Biochemistry and Biotechnology. 1: 113-126.##31 . Ramirez I, Dorta F, Espinoza V, Jimenez E, Mercado A and Pen Cortes A (2006) Effects of foliar and root applications of methanol on the growth of Arabidopsis, tobacco and tomato plants. Plant Growth Regulation. 25: 30-44.##32 . Stewart GR (1992) Physiology and Biochemistry of Drought Resistance in Plant, Aspinnal New York.##33 . Sunderman HD and Sweeney DW (1997) Soybean response to foliar applied methanol in humid and semiarid environments. Products Agriculture. 10(3): 415-418.##34 . Zbiec II, Karczmarczyk S and Koszanski Z (1999) Influence of methanol on some cultivated plants. Department of Plant Production and Irrigation. Agricultural University of Szczecin Poland. 73: 217-220.##35 . Zbiec II, Karczmarczyk S and Podsiado C (2003) Response of some cultivated plants to methanol as compared to supplemental irrigation. Electronic Journal of Polish Agricultural Universities. 6: 1-7.##

0 تأثیر مدیریت تلفیقی علف‌های هرز بر عملکرد و اجزای عملکرد رازیانه The Effect of Integrated Weed Management on Yield and Yield Components of Fennel https://jci.ut.ac.ir/article_55153.html 10.22059/jci.2015.55153 0 به‌منظور ارائه روش تلفیقی برای مدیریت علف‌های هرز رازیانه، آزمایشی در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان، در بهار سال 1391 انجام گرفت. تیمارها شامل، نوع علف‌کش (پندیمتالین و تریفلورالین)، دز علف‌کش (صفر، 50، 75 و 100 درصد دز توصیه‌شده در سایر گیاهان زراعی) و کنترل تکمیلی (بدون کنترل تکمیلی، یک‌بار وجین دستی 50 روز پس از کاشت و مالچ کاه و کلش گندم به مقدار دو کیلوگرم در متر مربع) بودند. همچنین یک تیمار وجین علف هرز در کل طول فصل نیز به‌عنوان تیمار شاهد درنظر گرفته شد. کاهش زیست‌توده علف‌های هرز، عملکرد و اجزای عملکرد رازیانه، به‌طور معناداری تحت تأثیر تیمارهای کنترل علف هرز قرار گرفتند. پندیمتالین نسبت به تریفلورالین علف‌های هرز را بهتر کنترل کرد. همچنین کاربرد علف‌کش‌ها زیست‌تودۀ علف‌های هرز را کاهش داد، اما بدون افزودن کنترل تکمیلی نتوانست به مدت طولانی در طول فصل رشد علف‌های هرز را کنترل کند. به‌طورکلی، دز توصیه‌شده پندیمتالین (1320 گرم ماده مؤثره در هکتار) وقتی با یک‌بار وجین 50 روز پس از کاشت استفاده شد، بیشترین عملکرد (3561 کیلوگرم در هکتار) و بیشترین کاهش در زیست‌توده علف‌های هرز (92 درصد) حاصل شد.       1 This experiment was carried out at the Research Farm of Faculty of Agriculture, University of Zanjan in Spring of 2012 to introduce an integrated weed management method in fennel. Treatments were type of herbicide (trifluralin and pendimethalin), application dose (recommend dose in other crop (R), 75 percent R, 50 percent R, and 0 percent R) and supplemental control (none, one hand-weeding at 50 day after planting (DAP) and, wheat straw mulch 2 kg m-2). A plot with whole season hand weeding was also included as check. The results showed that weed biomass loss, fennel yield and yield components significantly affected by weed control treatments. Pendimethalin provided better weeds control than trifluralin. Experimental results also showed that the use of herbicides resulted in reduced weed biomass but did not provide season long weed control without an additional supplemental control. Overall, the recommended dose of pendimethalin (1320 g ai ha-1) followed by one hand-weeding at 50 DAP produced consistently high yield (3561 kg ha-1) and weed biomass loss (92 percent).       1087 1100 محمدرضا رحیمی mohammad reza rahimi کارشناس ارشد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران ایران rahimi_mr61@yahoo.com علیرضا یوسفی alireza yousefi دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران ایران yousefi.alireza@znu.ac. خلیل جمشیدی khalil jamshidi دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران ایران jamshidi41@yahoo.com مجید پوریوسف MAJID POURYOUSEF استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران ایران pouryousef@znu.ac.ir پندیمتالین تریفلورالین دز توصیه ‌شده زیست ‌توده علف‌های هرز مالچ 1 .  امیدبیگی ر (1386) تولید و فرآوری گیاهان دارویی. جلد دوم، انتشارات آستان قدس رضوی، مشهد. 438 ص.##2 . امینی ر ا (1382) تعیین قدرت رقابتی بین گندم و چاودار در تراکم‌های مختلف و تأثیر رقابت بر روی آنالیزهای رشد. دانشگاه تهران. تهران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد.##3 . رضائی‌چیانه ا، زهتاب سلماسی س، قاسمی گلعذانی ک و دل آذر ع (1391) اثر تیمارهای آبیاری بر عملکرد و اجزای عملکرد سه توده بومی رازیانه. دانش کشاورزی و تولید پایدار. 22(4): 70-57.##4 . زند ا، باغستانی م ع، نظام‌آبادی ن و شیمی پ (1390) علف‌کش‌ها و علف‌های هرز مهم ایران. مرکز نشر دانشگاهی. تهران. 143 ص.##5 . صفایی ل، افیونی د و زینلی ح (1390) گیاه دارویی رازیانه از دانسته‌های کهن تا یافته‌های نوین. نشر نصوح. اصفهان. 147 ص.##6 . صیامی ر (1387) اصول و مدیریت تولید گیاهان زراعی. ترجمه، مرکز نشر سپهر، تهران. 400 ص.##7 . حسینی ا، راشد محصل م ح، نصیری محلاتی م و حاج محمدنیا قالی‌باف ک (1387) بررسی تأثیر میزان نیتروژن و مدت زمان تداخل علف هرز بر عملکرد و اجزای عملکرد ذرت دانه‌ای (Zea mays L.). حفاظت گیاهان (علوم و صنایع کشاورزی). 23(1): 105-97.##8 . عباس‌پور م و رضوانی مقدم پ (1383) دوره بحرانی کنترل علف‌های هرز ذرت در شرایط مشهد. پژوهش‌های زراعی ایران. 2(2): 195-182.##9 . قرخلو ج، مظاهری د، قنبری ع و قنادها م ر (1384) بررسی رقابت چند گونه‌ای علف ‌هرز در گندم در منطقه مشهد. اولین همایش علوم علف‌های هرز. ایران. ص 218.##10 . کوچکی ع ر، ظریف کتابی ح و نخ‌فروش ع ر (1380) رهیافت‌های اکولوژیکی مدیریت علف‌های هرز. ترجمه، انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد. 457 ص.##11 . کوچکی ع ر و خواجه‌حسینی م (1387) زراعت نوین. انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد، مشهد. 712 ص.##12 . یوسفی ع ا، محمدعلیزاده ح، رحیمیان ح و جهانسوز م (1386) ارزیابی تأثیر کاربرد جداگانه و تلفیقی علف‌کش‌های مختلف بر عملکرد و اجزای عملکرد نخود در کشت انتظاری. پژوهشنامۀ علوم کشاورزی. 1(8): 84-73.##13 .  Bastawesy FI, El-Bially ME, Gaweeesh SSM andEl-Din MS (1991) Effect of selected herbicides on growth and yield components of rape seed (Brassica. Napus L.) plants and associated weeds. Egyptian Journal of Agronomy. Special issue. Pp. 1-8.##14 . Bhullar MS, Kaur S, Kaur T, Singh T, Singh M and Jhala AJ (2013) Control of broadleaf weeds with post-emergence herbicides in four barley (Hordeum spp.) cultivars. Crop Protection. 43: 216-222.##15 . Bond W and Grundy AC (2001) Non-chemical weed management in organic farming systems. Weed Research. 41: 383-405.##16 . Campiglia E, Temperini O, Mancinelli R and Saccardo F (2000) Effects of soil solarization on the weed control of vegetable crops and on the cauliflower and fennel production in the open field. In: Proceedings 8th International Symposium on Timing Field Production of Vegetable Crops. Acta Horticulturae. Pp. 249-255.##17 . Chikoye D, Schulz S and Ekeleme F (2004) Evaluation of integrated weed management         practices for maize in the northern Guinea Savanna of Nigeria. Crop Protection. 23: 895-900.##18 .  Cousins R, Peters BN and Marshal CJ (1998)##Models of yield loss-weed density relationships. In: Proceeding 7th International Colloquium on Weed Ecology, Biology and Systematics. Pp. 367-374.##19 . Fellows GH and Roeth FW (1992) Shatter cane (Sorghum bicolor L.) interference in soybean (Glycine max L.). Weed Science. 40: 68-73.##20 . Hatcher PE and Melander B (2003) Combining physical, cultural and biological methods: prospects for integrated non-chemical weed management strategies. Weed Research. 43: 303-322.##21 . Lindquist JL, Mortensen DA, Clay SA, Schmenk R, Kells JJ, Howatt K and Westea P (1996) Stability of corn (Zea mays) velvetleaf (Abutilon theophrasti) interference relationships. Weed Science. 44: 309-313.##22 . Mahmoodi S and Rahimi A (2009) Estimation of critical period for weed control in corn in Iran. World Academic Science. Eng. Technology. 49: 67-72.##23 . Mc Lelland M (2000) Effect of weeds [on line]. Available at: http://www.weed science.com.##24 . Muyonga CM, De Felice MS and Sims BD (1996) Weed control with reduced rates of four soil applied soybean herbicides. Weed Science. 44: 148-155.##25 .  Olson WA and Nalewaja I (2004) Effect of MCPA on 14C-diclofop uptake and translocation. Weed Science. 30: 59-63.##26 . Peruzzi A, Ginanni M, Raffaelli M and Di Ciolo S (2005)The rolling harrow: a new implement for physical pre and post-emergence weed control.In: Proceedings 13th EWRS Symposium‚ Bari‚ 19-23 June.##27 . Raj HA and Thakral KK (2008) Effect of chemical fertilizers on growth, yield and quality of fennel. Weed Technology. 17: 134-139.##28 . Rajcan I and Swanton CJ (2001) Understanding maize-weed competition: resource competition, light quality and the whole plant. Field Crops Research. 71: 139-150.##29 . Ramakrishna A, Tam HM, Wani SP and Long TD (2006) Effect of mulch on soil temperature, moisture, weed infestation and yield of groundnut in northern Vietnam. Field Crops Research. 95: 115-125.##30 . Rowley MA, Ransom CV, Reeve JR and Black BL (2011) Mulch and organic herbicide combinations for in-row orchard weed suppression. International Journal Fruit Scince. 11: 316-331.##31 . Sing HG, Maurya S, Lampasona MP and Catalan C (2006) Chemical constituents, antifungal and antioxidative potential Foeniculum vulgare volatile oil and its acetone extract. Food Control Journal. 17: 745-752.##32 . Teiteh R, Norman JC and Amoatey CA (2010) studies on weed management of tomato (Solanum lycopersicum L. ). Journal of Horticultural Science. 9: 126-132.##33 . Thakral KK, Tehlan SK, Bhatia AK and Malik TP (2007) Comparative economics of weed management practices in fennel (Foeniculum vulgare Mill.). Haryana Journal horticultural Science. 36: 169-170.##34 . Thakur A, Navjot G and Dalal RPS (2013) Effect of mulching, herbicides and hand hoeing on seedling growth and weed population in jujube nursery. Indian Journal of Weed Science. 45: 42-46.##35 .  Tredaway Ducar J, Clewis SB, Wilcut JW, Jordan DL, Brecke BJ, Grichar WJ, Johnson, WC and Wehtje GR (2009) Weed management using reduced ratecombinations of diclosulam, flumioxazin, and imazapic in peanut. Weed Technology. 23: 236-242.##36 . Yordanova M and Shaban N (2007) Effect of Mulching on Weeds of Fall Broccoli. In: Proceeding 6th International Symposium Prospects for the 3rd Millenium Agriculture, Cluj-Napoca, Romania Bulletin of University of Agricultural Sciences and Veterinary Medicine, Cluj-Napoca, Horticulture. 99-102.##37 . Yousefi AR, Alizadeh HM and Rahimian H (2007) Broadleaf weed control in chickpea (Cicer arietinum L.) with pre-and post-emergence herbicides. Research Crops. 8: 560-564.##38 . Yousefi AR, pouryousef M, Osanloo Z and Inaloo A (2012) Response of grass and broad-leaf weeds to different rate of trifluralin: implementation for weed control in anise (Pimpinella anisum L.). In: Proceeding 1th National Congress on Medicinal Plants, Kish Island, Iran, P. 397.##39 . Zhang J, Weaver SE, Hamill AS (2000) Risks and reliability of using herbicides at below-labeled doses. Weed Technology. 14: 106-115.##40 . Zhang J, Zheng L, Jack O, Yan D, Zhang Z, Gerhards R and Ni H (2013) Efficacy of four post-emergence herbicides applied at reduced doses on weeds in summer maize (Zea mays L.) fields in North China Plain. Crop Protection. 52: 26-32.##

0 ارزیابی کمی و کیفی اسانس برخی ارقام اصلاح‌ شده بابونه، بادرشبی و رازیانه در شرایط اقلیمی شهرکرد Evaluation of essential oil content and composition of some improved cultivars of chamomile, Moldavian dragonhead and fennel in Shahrekord climate condition https://jci.ut.ac.ir/article_55154.html 10.22059/jci.2015.55154 0 به‌منظور ارزیابی کمیت و کیفیت اسانس گیاهان دارویی بابونه رقم ’بودگلد‘، بادرشبی رقم ’‘SZK1 و رازیانه رقم ’شورک شاری‘ در شرایط اقلیمی شهرکرد، آزمایشی در در مزرعۀ تحقیقاتی دانشگاه شهرکرد در اوایل فروردین 1393 انجام گرفت. نمونه‌های گل بابونه و پیکر رویشی بادرشبی در مرحلۀ گلدهی کامل و میوه‌های رازیانه در مرحلۀ واکسی و رسیدن کامل برداشت شدند. نمونه‌ها به­وسیلۀ کلونجر و به‌روش تقطیر با آب اسانس‌گیری و ترکیبات اسانس توسط دستگاه GC و GC-MS آنالیز شدند. مقدار اسانس بابونه، بادرشبی، رازیانه (واکسی) و رازیانه (بالغ) به­ترتیب 69/0، 35/0، 9/4 و 4/4 درصد بود. عمده‌ترین ترکیبات اسانس بابونه آلفا-بیسابلول اکسید A (57/43 درصد)، بتا-فارنسن (09/24 درصد) و آلفا-بیسابلول اکسید B (34/10 درصد) بودند. ژرانیل استات (29/27 درصد)، ژرانیال (67/24درصد)، نرال (93/20 درصد) و ژرانیول (54/18 درصد) مهم‌ترین ترکیبات اسانس در پیکر رویشی بادرشبی بودند. عمده‌ترین ترکیب اسانس در میوۀ رازیانه در مرحلۀ واکسی و رسیدن کامل ترانس-آنتول بود، اما مقدار این ترکیب در مرحلۀ رسیدن کامل (96/84 درصد) نسبت به مرحلۀ واکسی (6/81 درصد) بیشتر بود. به­طور کلی، بابونه، بادرشبی و رازیانه، کمیت و کیفیت اسانس مطلوبی در شرایط اقلیمی شهرکرد داشتند.     1 In this study, the quantity and quality of essential oil (EO) of chamomile cv. ‘Bodegold’, Moldavian dragonhead cv. ‘SZK1’ and fennel cv. ‘Soroksari’ were evaluated in Shahrekord climate condition in Spring 2014, Shahrekord University. Chamomile’ flowers and dragonhead’ herb were harvested at full flowering stage. Fennel’ fruits were harvested at waxy and full-matured stages. The EO content of each sample was extracted using a Clevenger-type apparatus, and then was characterized by gas chromatography and gas chromatography with mass spectrometry methods. The EO content of chamomile, Moldavian dragonhead, fennel (waxy) and fennel (mature) was 0.69%, 0.35%, 4.9% and 4.4%, respectively. The main constituents detected in the chamomile EO were α-bisabolol oxide A (43.57%), β-Farnesene (24.09%) and α-bisabolol oxide B (10.34%). Geranyl acetate (27.29%), geranial (24.64%), neral (20.93%) and geraniol (18.54%) were the most abundant components of the EO in dragonhead. The main component of EO in fennel in waxy and mature stages was trans-anethole, but its content in maturity was higher than that in the waxy stage. In conclusion, chamomile, Moldavian dragonhead and fennel showed promising characteristics in terms of EO content and composition in Shahrekord climate condition.      1101 1109 کرامت الله سعیدی Keramatolah Saeedi استادیار گروه علوم باغبانی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران ایران ka.saeedi@gmail.com فروه السادات سیدی Foruhosadat sayedi دانشجوی کارشناسی گروه علوم باغبانی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران ایران foruh.sayedi@gmail.com محمود کیانی Mahmoud Kiani دکتری علوم باغبانی، گروه علوم باغبانی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران ایران mahmoudkianii@gmail.com آنتول بیسابلول اکسید ژرانیال ژرانیل استات گیاه دارویی 1 . امیدبیگی ر (1384) تولید و فرآوری گیاهان دارویی. جلد اول، انتشارات آستان قدس رضوی، مشهد. 347 ص.##2 . امیدبیگی ر (1384) تولید و فرآوری گیاهان دارویی. جلد دوم، انتشارات آستان قدس رضوی، مشهد. 438 ص.##3 . امیدبیگی ر (1384) تولید و فرآوری گیاهان دارویی. جلد سوم، انتشارات آستان قدس رضوی، مشهد. 397 ص.##4 . دوازده امامی س و مجنون حسینی ن (1392) زراعت و تولید برخی گیاهان دارویی و ادویه‌ای. انتشارات دانشگاه تهران، تهران. 300 ص.##5 . دولتی م (1389) تأثیر زمان برداشت و مدت اسانس­گیری بر کمیت و کیفیت اسانس میوۀ رازیانه رقم شوروک شاری (Foeniculum vulgare Mill. cv. Soroksari). پایان­نامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه تربیت مدرس. تهران.##6 . شاه­حسینی ر، دولتی م، سفیدکن ف و عزیزی ع (1391) تأثیر مرحلۀ برداشت میوه بر مقدار و ترکیب اصلی در اسانس رازیانه (Foeniculum vulgare) بومی همدان. فناوری تولیدات گیاهی. 12(2): 9-1.##7 . شریعت ص (1389) تکثیر و پرورش گیاهان دارویی. انتشارات مانی، تهران. 422 ص.##8 . عزیزی م (1385) مطالعۀ چهار رقم بابونه اصلاح‌شده در شرایط آب‌و‌هوایی ایران. تحقیقات گیاهان دارویی و معطر ایران. 22(4): 396-386.##9. مکی­زاده تفتی م و فرهودی ر (1391) تأثیر تنش خشکی بر رشد‌ونمو، عملکرد، میزان اسانس و درصد کامازولن گیاه دارویی سه رقم بابونه (Matricaria recutiata) در شرایط خوزستان. پژوهش‌های زراعی ایران. 10(4): 743-735.##10 . Adams RP (2001) Identification of Essential Oil Components by Gas Chromatography. Quadrupole Mass Spectroscopy. Allured Publication Corp, USA. 456 p.##11 . Bernath J, Nemeth E, Kattaa A and Hethelyi E (1996) Morphological and chemical evaluation of fennel (Foeniculum vulgare var. vulgare Mill.) populations of different origin. Essential Oil Research. 8: 247-253.##12 . Bernath J and Mihalik E (2001) Regularities of the essential oil accumulation in developing fruits of fennel (Foeniculum vulgare Mill.) and its histological background. International World Conference on Medicinal and Aromatic Plants, Budapest, Hungary. Pp. 8-11.##13 . Cioanca O, Aprotosoaie AC, Spac A, Hancianu M and Stanescu UH (2010) Contribution to the study of the pharmaceutical quality of some chamomile commercial samples, Note I. the analysis of the volatile oil. Farmacia. 58(3): 308-314.##14 . D'Andrea L (2002) Variation of morphology, yield and essential oil components in common chamomile (Chamomilla recutita) cultivars grown in southern Italy. Herbs, Spices and Medicinal Plants. 9(4): 359-365.##15 . Duke JA (2012) Handbook of Medicinal Herbs. 2nd edition. CRC Press, USA. 896 p.##16 . European pharmacopoeia (1983) Maisonneuve, SA. Sainte Ruffine. Vol 1. 401 p.##17 . Franke R and Schilcher H (2005) Chamomile Industrial Profiles. CRC Press, USA. 280 p.##18 . Guillen MD and Manzanos MJ (1994) A contribution to study Spanish wild-growing fennel (Foeniculum vulgare Mill.) as a source of flavour compounds. Chemie, Mikrobiologie, Technologie der Lebensmittel. 16(5-6): 141-145.##19 . Miguel MG, Cruz C, Faleiro L, Simoes MT, Figueiredo AC, Barroso JG and Pedro LG (2010) Foeniculum vulgare essential oils: chemical composition, antioxidant and antimicrobial activities. Natural Product Communications. 5(2): 319-328.##20 . Omidbaigi R, Borna F, Borna T and Inotai K (2009) Sowing dates affecting on the essential oil content of dragonhead (Dracocephalum moldavica L.) and its constituents. Essential Oil Bearing Plants. 12(5): 580-585.##21 . Rahmati M, Azizi M, Khayyat MH, Nemati H and Asili J (2011) Yield and oil constituents of chamomile (Matricaria chamomilla L.) flowers depending on nitrogen application, plant density and climate conditions. Essential Oil Bearing Plants. 14(6): 731-741.##22 . Raouffard F and Omidbaigi R (2005) Content and Composition of Essential and Fatty Oil of Foeniculum Vulgare cv. Soroksari Cultivated Fruits. Essential Oil Bearing Plants. 8(3): 264-267.##23 . Shibamoto T (1987) Retention indices in essential oil analysis. In Capillary Gas chromatography in Essential oil Analysis, Sandra, P, Bicchi C (eds.). Alfred Heuthig-Verlag: New York, 259- 275.##24 . Telci I, Demirtas I and Sahin A (2009) Variation in plant properties and essential oil composition of sweet fennel (Foeniculum vulgare Mill.) fruits during stages of maturity. Industrial Crops and Products. 30: 126-130.##25 . Yousefzadeh S, Modarres-Sanavy SAM, Sefidkon F, Asgarzadeh A, Ghalavand A and Sadat-Asilan K (2013) Effects of Azocompost and urea on the herbage yield and contents and compositions of essential oils from two genotypes of dragonhead (Dracocephalum moldavica L.) in two regions of Iran. Food Chemistry. 138(2): 1407-1413.##