نیلوفر براتی؛ مسعود رفیعی؛ مرجان دیانت؛ محمد رضا اردکانی؛ وریا ویسیانی
چکیده
هدف: در سالهای اخیر، استفاده از روشهای خاکورزی حفاظتی در جهان بهطور گستردهای مورد توجه قرار گرفته و استفاده از روشهای خاکورزی مرسوم در برخی از نقاط جهان منسوخ شده است. روشهای خاکورزی حفاظتی خاک معمولاً در مناطق خشک و نیمهخشک اجرا میشوند. در مناطق نیمهخشک، کلید افزایش تولید محصولات کشاورزی، به حداکثر رساندن نفوذ ...
بیشتر
هدف: در سالهای اخیر، استفاده از روشهای خاکورزی حفاظتی در جهان بهطور گستردهای مورد توجه قرار گرفته و استفاده از روشهای خاکورزی مرسوم در برخی از نقاط جهان منسوخ شده است. روشهای خاکورزی حفاظتی خاک معمولاً در مناطق خشک و نیمهخشک اجرا میشوند. در مناطق نیمهخشک، کلید افزایش تولید محصولات کشاورزی، به حداکثر رساندن نفوذ آبهای سطحی است. علاوه بر این، روشهایی که منجر به کاهش تبخیر از خاک و افزایش میزان آب در دسترس گیاهان در هنگام بروز خشکسالی میشوند، بسیار مهم هستند. بنابراین آزمایشی بهمنظور ارزیابی اثر نظامهای خاکورزی بر عملکرد کمی،کیفی علوفه و فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدان در لگومهای علوفهای، در مزرعه پژوهشی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی شهر خرمآباد در سالهای 1402-1401 و 1403- 1402 انجام یافته است.
روش پژوهش: آزمایش بهصورت اسپلیتپلات بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار به اجرا درآمد. روشهای خاکورزی (مرسوم، کم خاکورزی و بدون خاکورزی) بهعنوان فاکتور اصلی و لگومهای علوفهای (باقلا توده بروجرد، ماشک رقم لامعی، خلر، باقلا رقم برکت و فیض) بهعنوان فاکتور فرعی لحاظ شدند.
یافتهها: نتایج نشان داد که اثر متقابل نظام خاکورزی و لگومهای علوفهای بر تمامی صفات اندازهگیری شده بهجز پارامترهای کیفی ازجمله ماده خشک قابل هضم، پروتئین خام، خاکستر، کربوهیدرات محلول در آب، فیبر خام و فیبر نامحلول در شویندهی خنثی در سطح احتمال خطای یک درصد معنیدار بود. بیشترین میزان عملکرد علوفه تر (52/10671 و 11/10581 کیلوگرم در هکتار)، وزن خشک برگ (86/16 و 82/16 گرم) و ساقه (46/20 و 42/20 گرم) در گیاه ماشک رقم لامعی به ترتیب در خاکورزی مرسوم و کمخاکورزی، عملکرد علوفه خشک در گیاهان ماشک رقم لامعی و باقلا رقم برکت ( به ترتیب 91/2820 و 82/2352 کیلوگرم در هکتار) در نظام خاکورزی مرسوم و آنزیم کاتالاز (09/54 OD میکروگرم پروتئین بر دقیقه) در گیاه ماشک رقم لامعی در نظام خاکورزی مرسوم مشاهده شد. بررسی تغییرات صفات کیفی در لگومهای علوفهای نشان داد که گیاه ماشک رقم لامعی بیشترین ماده خشک قابل هضم، خاکستر، پروتئین خام، فیبر خام و فیبر نامحلول در شویندهی خنثی را دارد، درحالی که گیاه باقلا رقم برکت و توده بروجرد بیشترین کربوهیدرات محلول در آب را ارائه کردند.
نتیجهگیری: با توجه به نتایج، اجرای نظام کم خاکورزی و مرسوم نسبت به نظام بدون خاکورزی و کاشت لگوم علوفهای ماشک رقم لامعی اثر سودمندتری بر افزایش خصوصیات عملکرد، فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدان و صفات کیفی علوفه داشتند.