علی هادی المعموری؛ محسن ابراهیمی؛ خلیل زینلی نژاد
چکیده
هدف: گندم (.Triticum aestivum L) از نظر اهمیت و میزان تولید در بین غلات رتبه اول را دارد. هدف از انجام این مطالعه بررسی تنوع ژنتیکی بین ارقام گندم بهاره بهمنظور استفاده در برنامههای بهنژادی میباشد.روش پژوهش: به این منظور ۳۲ رقم گندم بهاره کشتشده در مزرعه آموزشی- پژوهشی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان در سال زراعی 1401-1400، ...
بیشتر
هدف: گندم (.Triticum aestivum L) از نظر اهمیت و میزان تولید در بین غلات رتبه اول را دارد. هدف از انجام این مطالعه بررسی تنوع ژنتیکی بین ارقام گندم بهاره بهمنظور استفاده در برنامههای بهنژادی میباشد.روش پژوهش: به این منظور ۳۲ رقم گندم بهاره کشتشده در مزرعه آموزشی- پژوهشی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان در سال زراعی 1401-1400، با استفاده 12 صفات مرتبط با کیفیت دانه و آرد موردارزیابی قرار گرفتند.یافتهها: نتایج تجزیه به مؤلفههای اصلی نشان داد که پنج مؤلفه اول دارای ریشه مشخصه بالاتر از یک بودند، که در مجموع 05/89 درصد از تنوع بین صفات را تببین نمودند. همچنین، نتایج حاصل از تجزیه کلاستر ژنوتیپهای موردمطالعه را به چهار گروه تقسیم کرد. براساس نتایج بهدست آمده ارقام موجود در گروه اول که همگی ایرانی بودند از نظر صفات گلوتن دانه، گلوتن آرد و پروتئین آرد دارای بالاترین مقادیر بودند. گروه دوم که شامل ژنوتیپهای کشور عراق بود از نظر صفات رطوبت دانه و ایندکس دارای بالاترین مقادیر و از نظر صفات پروتئین آرد، فالینگ نامبر و هکتولیتر دارای کمترین مقدار بودند.نتیجهگیری: ارقام گندم بهاره موردمطالعه تنوع ژنتیکی بالایی را از نظر صفات بررسی نشان دادند. بهطوریکه با استفاده از نتایج بهدستآمده میتوان والدین مناسبی براساس صفت موردنظر، برای تلاقیهای بین ارقام در برنامههای اصلاحی آینده انتخاب کرد.