رکسانا سیدرؤفی؛ سعید صوفی زاده؛ جعفر کامبوزیا؛ اسکندر زند؛ توحید نجفی میرک
چکیده
هدف: پژوهش حاضر بهمنظور ارزیابی عملکرد، اجزای عملکرد بههمراه صفات مورفولوژیک و فیزیولوژیک کلیدی ارقام جدید و قدیم گندم آبی بود. هدف نهایی شناسایی صفات مهم زراعی بود که در شرایط بهینه و پتانسیل عملکرد گندم را تحت تأثیر قرار میدهند.
روش پژوهش: آزمایش حاضر در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با ۲۹ رقم و سه تکرار در سال زراعی 01-1400 در ...
بیشتر
هدف: پژوهش حاضر بهمنظور ارزیابی عملکرد، اجزای عملکرد بههمراه صفات مورفولوژیک و فیزیولوژیک کلیدی ارقام جدید و قدیم گندم آبی بود. هدف نهایی شناسایی صفات مهم زراعی بود که در شرایط بهینه و پتانسیل عملکرد گندم را تحت تأثیر قرار میدهند.
روش پژوهش: آزمایش حاضر در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با ۲۹ رقم و سه تکرار در سال زراعی 01-1400 در شرایط پتانسیل در مؤسسه تحقیقات اصلاح و نهال بذر واقع در استان البرز اجرا گردید. ارزیابیهای جامع مورفولوژیکی، فیزیولوژیکی و مرتبط با عملکرد در دو مرحله کلیدی گلدهی و رسیدگی فیزیولوژیکی انجام شد. این ارزیابیها شامل اندازهگیری عملکرد دانه، عملکرد زیستی، شاخص برداشت، تعداد دانه در سنبله، وزن هزاردانه، شاخص سطح برگ و سایر صفات زراعی بودند. آزمایش تحت شرایط پتانسیل و بدون تنشهای زیستی و غیرزیستی و با اعمال مدیریت زراعی بهینه در طول فصل رشد اجرا شد.
یافتهها: نتایج نشان داد بین ارقام موردمطالعه در تمامی صفات زراعی موردبررسی تفاوت معنیداری (01/0p<) وجود داشت. بیشترین و کمترین عملکرد دانه به ارقام شیرودی (۱۰۷۴ گرم در مترمربع) و بهاران (۵۷۲ گرم در مترمربع) اختصاص داشت. همچنین، ارقام شیرودی، گنبد، نوید، پیشتاز و چمران۲ بیشترین و رقم تجن و کلاته کمترین عملکرد زیستی و دانه را به خود اختصاص دادهاند. بیشترین وکمترین شاخص برداشت که معیاری از کارایی تبدیل بیوماس به دانه توسط گیاه است، از ۳۷ درصد در رقم بهاران تا بیش از ۵۰ درصد در ارقام شوش، تجن و افلاک متغیر بود. تحلیل رگرسیون گامبهگام نشان داد که شاخص برداشت، تعداد دانه در خوشه، وزن هزاردانه و شاخص سطح برگ، مهمترین عوامل مؤثر بر تغییرات عملکرد هستند و در مجموع ۵۶ درصد از تغییرات مشاهدهشده را توضیح دادند. این نتایج بر اهمیت این صفات در تعیین عملکرد نهایی تأکید دارند. تجزیه خوشهای، ارقام موردمطالعه را به چهار گروه تقسیم کرد که گروههای اول و سوم با شاخص سطح برداشت، تعداد سنبله در واحد سطح و عملکرد بالاتر برای شرایط اقلیمی استان البرز مناسبتر ارزیابی شدند. همچنین تحلیل مؤلفههای اصلی نشان داد که پنج مؤلفه اول، ۸۰ درصد از واریانس کل را توضیح میدهند که بر نقش مهم این مؤلفهها در تمایز بین ارقام گندم تأکید دارد. نتایج تحلیل همبستگی پیرسون نیز ارتباط مثبت و معنیداری بین عملکرد دانه و صفات زراعی کلیدی مانند تعداد خوشه، تعداد دانه در خوشه، عملکرد زیستی و شاخص سطح برگ نشان داد.
نتیجهگیری: صفاتی مانند شاخص برداشت، تعداد دانه در سنبله، وزن هزاردانه و شاخص سطح برگ نقش تعیینکنندهای در عملکرد دانه دارند و میتوانند بهعنوان شاخصهای گزینشی در برنامههای اصلاحی مدنظر قرار گیرند.
زهرا مهرابی زاده؛ پرویز احسان زاده
دوره 13، شماره 2 ، اسفند 1390، ، صفحه 75-88
چکیده
کنجد گیاهی دانه روغنی با نیاز نه چندان بالای آبی محسوب می شود. این آزمایش با هدف مطالعه تأثیر شرایط مختلف رطوبتی بر رشد، فلورسانس کلروفیل، محتوای پرولین، عملکرد و اجزای عملکرد چهار رقم گیاه کنجد در سال زراعی 1386 به صورت کرت های خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار در مزرعه پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان ...
بیشتر
کنجد گیاهی دانه روغنی با نیاز نه چندان بالای آبی محسوب می شود. این آزمایش با هدف مطالعه تأثیر شرایط مختلف رطوبتی بر رشد، فلورسانس کلروفیل، محتوای پرولین، عملکرد و اجزای عملکرد چهار رقم گیاه کنجد در سال زراعی 1386 به صورت کرت های خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار در مزرعه پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان انجام شد. سطوح تیمار آبیاری براساس تبخیر تجمعی از تشت تبخیر کلاس A شامل 1I (75 میلی متر تبخیر)، 2I (110 میلی متر تبخیر) و 3I (145 میلی متر تبخیر) به عنوان عامل اصلی و چهار ژنوتیپ کنجد (ناز تک شاخه، یکتا، ورامین و اولتان) به عنوان عامل فرعی بودند. تأثیر رژیم آبیاری و ژنوتیپ بر شاخص بیشینه فلورسانس (Fm) معنی دار بود، ولی بر حداکثر کارآیی نظام نوری دو (Fv/Fm) و میزان کلروفیل برگ معنی دار نبود، به طوری که مقدار Fv/Fm تنها از 81/0 در سطح اول آبیاری به 77/0 در سطح سوم کاهش یافت. محدودیت رطوبت خاک منجر به افزایش میزان پرولین برگ از 5/3 در سطح اول آبیاری به 6/8 میلی گرم بر گرم برگ در سطح دوم آبیاری شد. تنش خشکی باعث 55، 42، 37، 48 و 49 درصد کاهش به ترتیب در شاخص سطح برگ، تعداد کپسول در بوته، تعداد دانه در کپسول، عملکرد دانه و عملکرد ماده خشک شد. به طور کلی، تنش کمبود رطوبتی باعث کاهش رشد و عملکرد دانه کنجد از 1212 به 625 کیلوگرم در هکتار گردید. این تأثیر بیش از آنکه از طریق کاهش Fv/Fm باشد، ناشی از کاهش سطوح فتوسنتزکننده در رقم های مورد مطالعه در شرایط آزمایش حاضر بود. دو رقم یکتا و ورامین از نظر عملکرد دانه و تولید روغن نسبت به دو ژنوتیپ دیگر برتری داشتند.
زینت حاجی هاشمی؛ غلام عباس اکبری؛ امیرحسین شیرانی راد؛ رضا امیری؛ شهریار دشتی
دوره 11، شماره 2 ، آبان 1388، ، صفحه 29-39
چکیده
به منظور بررسی اثر تنش آبیاری در مرحله گل دهی بر شاخص های زراعی کلزا و نیز شناسایی ارقام مقاوم و حساس به خشکی، در سال 1385 یک آزمایش مزرعه ای در مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج به صورت کرت های خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار اجرا شد. آبیاری به عنوان عامل اصلی در دو سطح آبیاری معمولی یا شاهد (براساس 80 میلی متر ...
بیشتر
به منظور بررسی اثر تنش آبیاری در مرحله گل دهی بر شاخص های زراعی کلزا و نیز شناسایی ارقام مقاوم و حساس به خشکی، در سال 1385 یک آزمایش مزرعه ای در مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج به صورت کرت های خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار اجرا شد. آبیاری به عنوان عامل اصلی در دو سطح آبیاری معمولی یا شاهد (براساس 80 میلی متر تبخیر از تشتک کلاس A) و تنش کم آبیاری (قطع آبیاری از مرحله گل دهی به بعد) و 12 رقم کلزا، به عنوان عامل فرعی درنظر گرفته شد. نتایج نشان داد که بیشترین میانگین های شاخص برداشت (9/29 درصد) و عملکرد (3228 کیلوگرم در هکتار) مربوط به رقم RG 4403 بود. در شرایط تنش، وزن هزار دانه و درصد روغن رقم 19-H بیشترین بود. همچنین با مقایسه شاخص های مقاومت به خشکی، رقم RG 4403 مقاوم ترین رقم بود. در شرایط تنش، عملکرد و اجزای عملکرد دو رقم Sarigol وHyola 330 کمترین مقدار و ORS 3150-3006 حساس ترین رقم به تنش خشکی بود.