سارا صابرتنها؛ فاطمه امینی؛ علی ایزدی دربندی؛ سید احمد سادات نوری
چکیده
چکیده
چکیده
هدف: به منظور تعیین کیفیت علوفه در گیاه فستوکا پرتنسیس در شرایط تنش کمآبی، این آزمایش در سالهای ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۳ در مزرعه تحقیقاتی دانشکده فناوری کشاورزی دانشگاه تهران اجرا شد.
روش پژوهش: بذر ۲۰ ژنوتیپ گونه فستوکا پرتنسیس از بانک ژن NordGen کشور سوئد و مؤسسه ART کشور سوئیس تهیه شد و در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با آرایش کرتهای ...
بیشتر
چکیده
چکیده
هدف: به منظور تعیین کیفیت علوفه در گیاه فستوکا پرتنسیس در شرایط تنش کمآبی، این آزمایش در سالهای ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۳ در مزرعه تحقیقاتی دانشکده فناوری کشاورزی دانشگاه تهران اجرا شد.
روش پژوهش: بذر ۲۰ ژنوتیپ گونه فستوکا پرتنسیس از بانک ژن NordGen کشور سوئد و مؤسسه ART کشور سوئیس تهیه شد و در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با آرایش کرتهای خُرده شده در زمان، در سه تکرار، تحت دو شرایط آبیاری نرمال (۱۰۰ درصد ظرفیت مزرعه) و تنش آبی (۵۰ درصد ظرفیت مزرعه) پس از استقرار گیاه کشت گردید. نمونهبرداری در اواسط دوره گلدهی، پس از اعمال تنش به مدت دو سال، در اردیبهشت ماه ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ انجام شد. در این مرحله، صفات مرتبط با کیفیت علوفه نظیر فیبر شوینده اسیدی (ADF)، فیبر شوینده خنثی (NDF)، سلولز، لیگنین، ازت، خاکستر، ماده خشک مصرفی (DMI)، قابلیت هضم ماده خشک (IVDMD)، انرژی متابولیسمی (ME) و ارزش نسبی تغذیهای (RFV) مورد ارزیابی قرار گرفتند.
یافتهها: نتایج تجزیه واریانس نشان داد اثر ساده تنش خشکی برای تمام صفات و همچنین اثرات ساده ژنوتیپ، برداشت، اثرات متقابل دوگانه تنش × ژنوتیپ، ژنوتیپ × برداشت و اثر متقابل سهگانه تنش × ژنوتیپ × برداشت برای تمام صفات بهجز سلولز، و نیز اثر متقابل تنش × برداشت برای تمام صفات بهجز خاکستر، در سطح احتمال یک درصد معنیدار بودند. براساس مقایسه میانگینها، ژنوتیپهای ۲، ۱۳، ۱۴، ۱۵، ۱۶ و ۱۷ بهعنوان ژنوتیپهای برتر از نظر کیفیت علوفه در شرایط تنش خشکی شناسایی شدند، بهطوریکه دارای میزان پروتئین بالاتر و مقادیر فیبر شوینده اسیدی و خنثی پایینتری بودند.
نتیجهگیری: این مطالعه نشان داد که ارزیابی کیفیت علوفه در شرایط تنش خشکی میتواند ابزار مؤثری برای شناسایی ژنوتیپهای متحمل و دارای ارزش غذایی بالا باشد. شناسایی ژنوتیپهایی با پروتئین بالا و فیبر کمتر در شرایط محدودیت آبی، بیانگر ظرفیت بالقوه گونه فستوکا پرتنسیس برای توسعه در مناطق خشک و نیمهخشک است. یافتههای پژوهش میتواند مبنایی برای اصلاح ارقام مقاوم به خشکی با حفظ کیفیت علوفه در برنامههای بهنژادی آینده باشد. ادامه ارزیابی پایداری این ژنوتیپها در مناطق مختلف اکولوژیکی و در سالهای متفاوت، گامی مهم در راستای بهینهسازی تولید علوفه در شرایط تنش آبی خواهد بود. همچنین، استفاده از شاخصهای کیفیت علوفه در کنار ویژگیهای مقاومت به تنش میتواند موجب بهبود دقت انتخاب در برنامههای اصلاحی گردد. نتایج میتواند به تصمیمگیری در زمینه مدیریت منابع آب در سامانههای تولید علوفه در شرایط اقلیمی مشابه کمک نماید.
مریم درانی نژاد؛ علی کاظمی پور؛ محمد قادر قادری؛ علی اکبر مقصودی مود؛ روح اله عبدالشاهی
چکیده
هدف: هدف این پژوهش بررسی ژنتیک اندازه سنبله در یک جمعیت ایزوژن نزدیک برای صفات اندازه سنبله و تعداد سنبلچه در سنبله بود.روش پژوهش: در برنامه بهنژادی گندم نان با هدف انتقال صفت ریشکداری از رقم مهدوی به روشن، در نسل دوم تلاقی برگشتی سوم (BC3F2) یک بوته با سنبله بزرگ مشاهده شد. این بوته پس از چندین نسل خودگشنی و گزینش برای طول سنبله خالصسازی ...
بیشتر
هدف: هدف این پژوهش بررسی ژنتیک اندازه سنبله در یک جمعیت ایزوژن نزدیک برای صفات اندازه سنبله و تعداد سنبلچه در سنبله بود.روش پژوهش: در برنامه بهنژادی گندم نان با هدف انتقال صفت ریشکداری از رقم مهدوی به روشن، در نسل دوم تلاقی برگشتی سوم (BC3F2) یک بوته با سنبله بزرگ مشاهده شد. این بوته پس از چندین نسل خودگشنی و گزینش برای طول سنبله خالصسازی شد و لاین Roshan-D-01 نام گرفت. پس از تلاقی برگشتی چهارم لاین Roshan-D-01 با والد تکراری (رقم روشن) و یک نسل خودگشنی، یک جمعیت ایزوژن نزدیک (BC4F2) برای طول سنبله ایجاد شد. طول سنبله و صفات مرتبط با آن در این جمعیت در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه شهید باهنر کرمان در سال زراعی 1400-1399 مطالعه شد.یافتهها: طول سنبله با وراثتپذیری 61/0 و پاسخ به گزینش 03/14 درصد، همبستگی منفی و معنیداری با تعداد روز تا سنبلهدهی (**44/0-=r) داشت. در صورتی که با بقیه صفات همبستگی مثبت و معنیدار نشان داد. بین صفات بررسیشده در این مطالعه سطح برگ پرچم با وراثتپذیری عمومی 53/0 و همبستگی مثبت و معنیدار با طول سنبله (**60/0=r) بیشترین تنوع فنوتیپی و ژنوتیپی و پاسخ به گزینش را نشان داد.نتیجهگیری: همبستگی مثبت سطح برگ پرچم با صفات مرتبط با سنبله بیانگر اهمیت این صفت در بهبود عملکرد دانه گندم بود. جمعیت حاضر بهدلیل تنوع ژنتیکی بالا و تفکیک متجاوز مشاهده شده، میتواند بهعنوان منبع ژنتیکی قابل اطمینانی در برنامههای بهنژادی گندم با هدف افزایش تعداد دانه در سنبله و بهبود پتانسیل عملکرد دانه مطرح باشد.
رضا پورستاری؛ شهریار دشتی؛ سیروس حسن نژاد
چکیده
شناسایی و نحوه پراکنش علفهای هرز یکی از مهمترین اصول اولیه در مدیریت آنها بهشمار میآید. بههمین منظور از علفهایهرز مزارع نخود شهرستان مراغه، به صورت سیستماتیک نمونهبرداری انجام شد و صفات وضعیت پراکنش، چرخه زندگی، تاج پوشش تنوع و تشابه گونهای مورد مطالعه قرار گرفت. پیچکصحرائی (Convolvulus arvensisL.)، ازمک (Cardaria draba ...
بیشتر
شناسایی و نحوه پراکنش علفهای هرز یکی از مهمترین اصول اولیه در مدیریت آنها بهشمار میآید. بههمین منظور از علفهایهرز مزارع نخود شهرستان مراغه، به صورت سیستماتیک نمونهبرداری انجام شد و صفات وضعیت پراکنش، چرخه زندگی، تاج پوشش تنوع و تشابه گونهای مورد مطالعه قرار گرفت. پیچکصحرائی (Convolvulus arvensisL.)، ازمک (Cardaria draba (L.) Desv.)، تلخبیان (Sophora alopecuroides L.)، تلخه (Acroptilon repens (L.) DC.)، شنگ (Tragopogon graminifolius DC.)، فرفیون (Euphorbia helioscopia L.)، سوزان چوپانی غدهدار(Geranium tuberosum L.) و غازیاغی (Falcaria vulgaris Bernh.) فراوانی بالایی را در بین علفهایهرز نشان دادند. همچنین تنوع، یکنواختی و غالبیت گونهها از طریق شاخص جمعیتی شانون- وینر، و تشابه و تفاوت مناطق مختلف نیز از نظر تنوع گونهای با استفاده از شاخصهای سورنسون و جاکارد بررسی گردید. در بین مناطق مورد مطالعه، خداجو و خرمازرد به ترتیب با 44 و 28 گونه علفهرز بیشترین و کمترین غنای گونهای را داشتند، درحالیکه از نظر شاخص تنوع شانون- وینر برابر بودند. شنگ (Tragopogon graminifolius DC.)، پیچکصحرائی (Convolvulus arvensisL.) و بیتیراخ (Galium tricornutum Dandy.) بهترتیب با شاخص غالبیت نسبی معادل 82/38، 92/32 و 39/28 از علفهایهرز غالب مزارع نخود شهرستان مراغه بودند.