بابک عندلیبی؛ منصور فرجی؛ محسن سیلسپور؛ سجاد نصیری
چکیده
هدف: تنش خشکی یکی از مهمترین عوامل محدودکننده رشد و عملکرد لوبیا چیتی است. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر پرایمینگ بذر و محلولپاشی الاژیکاسید بر عملکرد و ویژگیهای بیوشیمیایی لوبیا چیتی تحت شرایط تنش خشکی صورت گرفتروش پژوهش: این آزمایش در اردیبهشتماه 1403 بهصورت کرتهای خردشده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در ...
بیشتر
هدف: تنش خشکی یکی از مهمترین عوامل محدودکننده رشد و عملکرد لوبیا چیتی است. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر پرایمینگ بذر و محلولپاشی الاژیکاسید بر عملکرد و ویژگیهای بیوشیمیایی لوبیا چیتی تحت شرایط تنش خشکی صورت گرفتروش پژوهش: این آزمایش در اردیبهشتماه 1403 بهصورت کرتهای خردشده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقات مرکزی وابسته به مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران واقع در شهرستان ورامین انجام شد. تیمارهای اصلی شامل سه سطح آبیاری (آبیاری کامل معادل 100 درصد نیاز آبی، تنش ملایم با 75 درصد نیاز آبی و تنش شدید با 50 درصد نیاز آبی) و تیمارهای فرعی شامل چهار سطح (شاهد بدون پرایمینگ و محلولپاشی، پرایمینگ بذر با 50 میلیگرم در لیتر الاژیکاسید، محلولپاشی برگ با 50 میلیگرم در لیتر الاژیکاسید و ترکیب پرایمینگ و محلولپاشی) بودند. یافتهها: نتایج نشان داد تنش خشکی بهطور معنیداری سبب کاهش عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک لوبیا چیتی شد، اما کاربرد الاژیکاسید، بهویژه در تیمار ترکیبی پرایمینگ و محلولپاشی، موجب بهبود این صفات گردید. بیشترین عملکرد دانه (4198 کیلوگرم در هکتار) در شرایط آبیاری کامل و تیمار ترکیبی و کمترین آن (2220 کیلوگرم) در تیمار تنش شدید بدون استفاده از الاژیکاسید ثبت شد که معادل 1/47 درصد کاهش بود. در شرایط تنش ملایم، محلولپاشی بهتنهایی عملکرد دانه را 5/12 درصد افزایش داد و در تنش شدید، تیمار ترکیبی موجب بهبود 22 درصدی شد. عملکرد بیولوژیک نیز در پاسخ به تیمارها افزایش یافت و تیمار ترکیبی در شرایط آبیاری کامل، تنش ملایم و تنش شدید بهترتیب عملکرد را 5/10، 5/9 و 6/19 درصد نسبت به شاهد افزایش داد. فعالیت آنزیم کاتالاز و میزان مالوندیآلدهید با تنش افزایش یافتند، اما کاربرد الاژیکاسید، بهویژه در تیمار ترکیبی، این شاخصها را بهترتیب تا 1/26 درصد و 9/20 درصد کاهش داد.نتیجهگیری: بهطور کلی، نتایج این پژوهش نشان داد که تنش خشکی تأثیر منفی قابلتوجهی بر عملکرد و فیزیولوژی لوبیا چیتی دارد، اما کاربرد الاژیکاسید، بهویژه در ترکیب پرایمینگ و محلولپاشی، توانست با کاهش اثرات استرس اکسیداتیو و حفظ تعادل آبی، موجب بهبود رشد و عملکرد گیاه در شرایط کمبود آب شود. براساس این یافتهها، استفاده از الاژیکاسید بهعنوان یک راهکار مدیریتی مؤثر برای افزایش تحمل گیاه به خشکی و حفظ عملکرد در مناطق خشک و نیمهخشک پیشنهاد میشود.
علی اصغر فزونی؛ بابک عندلیبی؛ مهرداد چائی چی؛ سجاد نصیری
چکیده
هدف: با توجه به مشکلات جهانی ناشی از تنش خشکی و محدودیت منابع آبی، این پژوهش با هدف بررسی اثرات سیلیکاتپتاسیم بر عملکرد و صفات فیزیولوژیک ارقام جدید سیبزمینی تحت شرایط کمآبی انجام شد.
روش پژوهش: آزمایش بهصورت کرتهای دو بار خردشده در قالب بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. عامل اصلی شامل سه فاصله آبیاری (هفت، ۱۰ و ...
بیشتر
هدف: با توجه به مشکلات جهانی ناشی از تنش خشکی و محدودیت منابع آبی، این پژوهش با هدف بررسی اثرات سیلیکاتپتاسیم بر عملکرد و صفات فیزیولوژیک ارقام جدید سیبزمینی تحت شرایط کمآبی انجام شد.
روش پژوهش: آزمایش بهصورت کرتهای دو بار خردشده در قالب بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. عامل اصلی شامل سه فاصله آبیاری (هفت، ۱۰ و ۱۳ روز)، عامل فرعی سه سطح محلولپاشی سیلیکاتپتاسیم \[شاهد، یکبار در ۵۰ روزگی و دوبار در ۴۰ و ۸۰ روزگی با غلظت ۲ لیتر در هزار لیتر آب] و عامل فرعیتر سه رقم سیبزمینی (کورسیکا، سانته و ووگ) بود. صفات موردارزیابی شامل عملکرد غده، کلروفیل کل، پروتئین محلول، کربوهیدرات کل، پرولین و مالوندیآلدهید بودند.
یافتهها: نتایج نشان داد برهمکنش سهگانه تیمارها بر همه صفات معنیدار بود. بیشترین عملکرد غده (۴۴/۶۱ تن در هکتار) در آبیاری هفتروزه، محلولپاشی دوبار و رقم کورسیکا حاصل شد، درحالیکه کمترین عملکرد (۳۹/۶۰ تن در هکتار) در آبیاری ۱۳ روزه، بدون محلولپاشی و رقم سانته ثبت گردید. بیشینه کلروفیل کل (26/2 میلیگرم بر گرم وزن تر) در شرایط بدون تنش، با محلولپاشی دوبار و رقم کورسیکا مشاهده شد. بیشترین پرولین (۵۳/۶۹ میکرومول بر گرم وزن تر) در رقم سانته تحت تنش شدید (آبیاری ۱۳ روزه، بدون محلولپاشی) ثبت گردید. بالاترین پروتئین محلول (۱۴/۹۴ میلیگرم بر گرم وزن خشک) و کربوهیدرات کل (۲۱/۱۲ میلیگرم بر گرم وزن خشک) در آبیاری ۱۰ روزه، محلولپاشی دو بار و رقم کورسیکا بهدست آمد. کمترین مالوندیآلدهید (02/3 نانومول بر گرم وزن تر) در آبیاری هفتروزه با محلولپاشی دوبار ثبت شد، درحالیکه بیشترین آن (۲۵/۱۴ نانومول بر گرم وزن تر) در رقم سانته تحت تنش شدید و بدون محلولپاشی دیده شد.
نتیجهگیری: رقم کورسیکا، محلولپاشی دو بار سیلیکاتپتاسیم، بهویژه تحت آبیاری هفتروزه، موجب بهبود وضعیت فیزیولوژیک، افزایش کارایی مصرف آب و کاهش شاخصهای تنش اکسیداتیو گردید. این امر نشاندهنده نقش مؤثر سیلیکاتپتاسیم در بهینهسازی فرایندهای متابولیک و حفظ تعادل فیزیولوژیک گیاه در شرایط کمآبی است. تنش ملایم نیز با تحریک مکانیسمهای دفاعی، ترکیبات حفاظتی مانند کربوهیدراتهای محلول و پروتئین را در این رقم افزایش داد. در مقابل، رقم سانته تحت تنش شدید بدون محلولپاشی بیشترین آسیب اکسیداتیو و کاهش عملکرد را نشان داد. بنابراین، استفاده از محلولپاشی دو بار سیلیکاتپتاسیم همراه با انتخاب ارقام مقاوم مانند کورسیکا میتواند راهکاری مؤثر و پایدار برای حفظ عملکرد، بهبود کیفیت محصول و مدیریت منابع آبی در مناطق مستعد خشکی باشد.