تعیین آستانه خسارت اقتصادی خردل وحشی در رقابت با چهار رقم گندم در منطقه گرگان
دوره 17، شماره 1، بهار 1394، صفحه 13-26
https://doi.org/10.22059/jci.2015.54785
حسین رضوانی، جعفر اصغری، سید محمدرضا احتشامی، بهنام کامکار
چکیده بهمنظور تعیین آستانۀ خسارت اقتصادی چهار رقم گندم در تراکمهای مختلف خردل وحشی، آزمایش بهصورت فاکتوریل در قالب طرح پایة بلوکهای کامل تصادفی در چهار تکرار و در دو سال زراعی (90-1389 و 91-1390) در مزرعة تحقیقاتی ایستگاه تحقیقات کشاورزی گرگان وابسته به مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان اجرا شد. فاکتورهای آزمایش شامل ارقام گندم (‘آرتا’، ‘تجن’، ‘مغان’ و ‘مروارید’) و تراکم خردل وحشی (صفر، 4، 8، 16 و 32 بوته در متر مربع) بود. برای توصیف کاهش عملکرد ناشی از رقابت خردل وحشی از معادلة هذلولی کازنس استفاده شد. حداکثر تلفات عملکرد مربوط به تراکمهای بالای خردل وحشی بود و در بین ارقام، رقم ‘آرتا’ بیشترین و رقم ‘مروارید’ کمترین تلفات عملکرد را داشتند. شاخصهای رقابتی محاسبهشده نشان داد که رقم ‘مروارید’ در شرایط رقابت با خردل وحشی، توانایی زیادی در جلوگیری از کاهش عملکرد خود داشت (تحمل زیاد) و از طرف دیگر، وزن خشک و مقدار بذر علف هرز را نیز تا حد زیادی کاهش داد. با استفاده از مدل بسطدادهشدة هذلولی کازنس و فرمول ادونوان، آستانۀ خسارت اقتصادی در دو سال زراعی برای ارقام گندم تراکمهای 11/4، 68/3، 33/2 و 11/2 بوته در متر مربع بهترتیب در ارقام ‘مروارید’، ‘مغان’، ‘تجن’ و ‘آرتا’ در شرایط آبوهوایی گرگان تعیین شد.
تأثیر مدیریت تلفیقی کود فسفر بر عملکرد کمی و کیفی دو رقم ذرت علوفه ای در ورامین
دوره 15، شماره 1، بهار 1392، صفحه 95-110
https://doi.org/10.22059/jci.2013.35726
سید محمدرضا احتشامی، ایمان جان زمین، مهدی رمضانی، کاظم خاوازی، بهنام زند
چکیده به منظور بررسی تأثیر باکتری Bacillus cogulansبر عملکرد کمی و کیفی دو رقم ذرت علوفهای، آزمایشی بهصورت فاکتوریل و در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با 3 تکرار در مرکز تحقیقات کشاورزی استان تهران، در سال زراعی 89-1388، اجرا شد. تیمارهای مورد بررسی در این تحقیق شامل نوع منبع تأمینکننده فسفر و رقم بودند. عامل نوع منبع تأمینکنندة فسفر در 6 سطح شامل دارای سوپر فسفات تریپل و بدون تلقیح بذر، بدون کود و بدون تلقیح بذر، تلقیح بذر+100 درصد کود شیمیایی فسفر، تلقیح بذر+75 درصد کود شیمیایی فسفر، تلقیح بذر+50 درصد کود شیمیایی فسفر، تلقیح بذر و بدون کود شیمیایی فسفره و عامل رقم در دو سطح (سینگل کراس 704 و 647) اعمال شدند. تیمار 75 درصد کود و تلقیح بذر در اکثر صفات مورد بررسی دارای بالاترین میزان بود. از نظر کیفیت علوفه نیز تیمار 75 درصد کود و تلقیح بذر بیشترین قابلیت هضم علوفه خشک، پروتئین خام و کربوهیدرات محلول در آب را به خود اختصاص داد. بیشترین فیبر خام و خاکستر نیز در تیمار بدون کود و بدون تلقیح بذر مشاهده شد. همچنین، بالاترین درصد بازدة نسبی زراعی و بازدة زراعی کوددر تیمار 75 درصد کود شیمیایی و تلقیح بذر و کمترین آن در تیمار بدون کود و بدون تلقیح بود.یافتههای این تحقیق نشان داد که ریزسازوارهها فعالیت چشمگیری دارند و نسبت به تیمار شاهد و کود شیمیایی تلاش بیشتری برای جذب رطوبت و عناصر غذایی از خود نشان دادهاند تا از این طریق بتوانند سبب افزایش عملکرد گیاه شوند. این ریزسازوارهها در تلفیق با کود شیمیایی میتوانند به افزایش عملکرد کمی و کیفی گیاه منجر شوند.
تأثیر همیاری سویه های Azotobacter chroococcum بر عملکرد، اجزای عملکرد و صفات کیفی کلزا در رشت
دوره 15، شماره 1، بهار 1392، صفحه 149-162
https://doi.org/10.22059/jci.2013.35730
مونا سروری، سید محمدرضا احتشامی، محمد ربیعی، کاظم خاوازی
چکیده برای بررسی اثر سویههای Azotobacter chroococcum بر عملکرد، اجزای عملکرد و صفات کیفی کلزای زمستانه (Brassica napus L.) ، آزمایشی بهصورت طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار طی فصل زراعی 89-1388 در مؤسسة تحقیقات برنج رشت انجام شد. تیمارهای استفادهشده، انواع سویههای ازتوباکتر شامل استفاده از کودهای شیمیایی و بدون تلقیح بذر (تیمار شاهد)، تلقیح بذر با سویه 6، 9، 11، 12، 13، 14، 15، 16، 19، 21، 23، 25، 28، 35 و 38 ازتوباکتر بودند. نتایج نشان داد که ازتوباکتر بر تمامی صفات مورد بررسی اثر معنیداری داشت. سویة 14 ازتوباکتر بیشترین میزان فسفر، پتاسیم، منیزیم و عملکرد روغن را به خود اختصاص داد. سویة 12 با میانگین 43/3532 کیلوگرم در هکتار بیشترین عملکرد را سبب شد که از لحاظ آماری با سویههای 9 و 14 در یک سطح قرار گرفت. ازتوباکتر سویة 12 نیز بیشترین اجزای عملکرد دانه و میزان نیتروژن، کلسیم و درصد روغن را ایجاد کرد. تولید هورمونهای محرک رشد، تثبیت نیتروژن، قابل حلکردن مواد معدنی از جمله فسفر، تولید سیدروفور و انواع آنتیبیوتیک از مکانیسمهای اثر ازتوباکتر به شمار میروند که به نظر میرسد با استفاده از حداقل یکی از این مکانیسمها، باعث افزایش عملکرد گیاه شده است. بهطور کلی سویههای 9، 12 و 14 ازتوباکتر نسبت به سایر سویهها اثر مثبت بیشتری بر صفات مورد بررسی اعمال کردند. نتایج این آزمایش نشان داد که استفاده از ازتوباکتر کروکوکوم باعث افزایش عملکرد و صفات کیفی کلزا میشود و میتوان از آن بهعنوان مکمل کودهای شیمیایی استفاده کرد.